I SA/Ke 155/18
WyrokWSA w Kielcach2018-09-06
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Danuta Kuchta, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za usługi wodne powinna być naliczana przez 365 dni w roku, nawet jeśli pozwolenie wodnoprawne określa czas pracy zrzutu na krótszy okres (np. 2 dni robocze), a operat wodnoprawny wskazuje na 2 dni pracy?Ratio decidendi
Opłata stała za usługi wodne jest naliczana za cały rok kalendarzowy (365 dni), niezależnie od faktycznego czasu trwania zrzutu, ponieważ ma charakter ryczałtowy i odzwierciedla gotowość środowiska wodnego do udostępnienia zasobów. Operat wodnoprawny nie jest integralną częścią pozwolenia wodnoprawnego i nie może modyfikować jego treści ani ograniczać okresu naliczania opłaty stałej, jeśli pozwolenie nie zawiera takich ograniczeń.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określiła opłatę stałą za zrzut wody wykorzystanej do prób hydraulicznych. Spółka kwestionowała naliczenie opłaty za 365 dni, wskazując, że pozwolenie wodnoprawne i operat wodnoprawny przewidywały krótszy czas pracy zrzutu (2 dni robocze). Organ uznał, że opłata stała powinna być naliczana za cały rok, a operat wodnoprawny nie jest integralną częścią pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi O. G. P. G.-S. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Z.w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za usługi wodne oddala skargę.
Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (Dyrektor) decyzją z [...]nr [...] określił Operatorowi Gazociągów Przesyłowych
G. – S. S.A. w W. (Spółka) opłatę stałą w wysokości 8872 zł za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż.
w km 7+250 na dz. nr 67/1 w m. Ć. oraz za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. w km 36+688 na dz. nr 194
w m. O..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ww. opłata stała została ustalona
w informacji rocznej z 12 marca 2018 r. i doręczona Spółce 19 marca 2018 r. Zgodnie z art. 314 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo Wodne (Dz. U. z 2017r., poz. 1566 ze zm.) – zwaną dalej Prawem wodnym lub p.w. – do należności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 63 Ordynacji podatkowej końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki wynoszące 50 groszy i więcej podwyższa się do pełnych złotych. W świetle powyższego, kwotę 8871,52 zł podwyższono do kwoty 8872 zł.
W dniu 22 marca 2018 r. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się
z wysokością opłaty za zrzut wykorzystanych wód ustaloną w informacji rocznej. Wskazała, że zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym oraz operatem wodnoprawnym czas pracy zrzutu wód wykorzystanych do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż. określony został na ok. 1 dzień roboczy oraz czas pracy zrzutu wód wykorzystanych do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. określony został na ok. 1 dzień roboczy maksymalnie na rok.
Dyrektor nie uznał reklamacji Spółki, ponieważ pozwolenie wodnoprawne nie wprowadza żadnych ograniczeń w ilości dni, w których następuje zrzut. Określono
w nim zrzut godzinowy, dobowy oraz roczny. Wobec tego, opłata powinna być naliczona za 365 dni. W ocenie Dyrektora ustalenia operatu wodnoprawnego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne odwołuje się do ilości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym. Korzystanie z wód odbywa się bowiem na podstawie decyzji
o pozwoleniu wodnoprawnym. Warunkiem naliczenia opłaty stałej jest więc obowiązywanie pozwolenia wodnoprawnego. Inaczej wygląda sytuacja z opłatą zmienną, która jest uzależniona od wielkości zrzutu. Przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.
Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego
z 15 listopada 2017 r. SR-lV.7322.1.228.2017.MG na zrzut wód wykorzystanych do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. oraz do potoku Ż., co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor dokonał w oparciu
o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017r., poz. 2502) – zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.
Opłata stała za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż. w km 7+250 na dz. nr 67/1 w m. Ć. została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 150 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0.04166667 m3/s. Opłata stała za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. w km 36+688 na dz. nr 194
w m. O., została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni
i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 200 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0.05555556 m3/s.
Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 273 ust. 5 i ust. 6 ustawy Prawo wodne mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to polegające na niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
w tym nie podjęcie starań w celu wyjaśnienia czy, a jeżeli tak to jaki został określony w pozwoleniu wodnoprawnym (oraz operacie wodnoprawnym będącym integralną częścią pozwolenia wodnoprawnego) wydanym z 15 listopada 2017 r., czas pracy ujęcia (pobór wody) z rzeki W., co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia przez organ tego czasu na poziomie 365 dni zamiast 2 dni (jak w operacie wodnoprawnym, 1 dzień roboczy za zrzut do potoku Ż. i 1 dzień roboczy za zrzut do rzeki Ż.) a w konsekwencji do wydania zaskarżonej decyzji;
2. art. 7, art. 8, oraz art. 80 K.p.a., oraz art. 273 ust. 5 i ust. 6 ustawy Prawo wodne mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez dowolną oceną zebranego
w sprawie materiału dowodowego, wyrażającą się zwłaszcza w pominięciu zawartego w operacie wodnoprawnym, czasu pracy ujęcia (poboru wody) z rzeki W. na poziomie łącznie 2 dni (jak w operacie wodnoprawnym, 1 dzień roboczy za zrzut do potoku Ż. i 1 dzień roboczy za zrzut do rzeki Ż.), co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia tego czasu na poziomie 365 dni
i wydania zaskarżonej decyzji uniemożliwiającej realizację zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej;
3. art. 8 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez brak pogłębienia zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej, a to poprzez wydawanie odmiennych orzeczeń (informacji oraz decyzji) w zakresie wysokości kwoty ustalonej w Informacji a wysokości kwoty określonej w decyzji, przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych;
4. art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. art. 271 ust. 1 oraz art 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne a to poprzez nieuznanie reklamacji skarżącego na informację albowiem podana w informacji podstawa prawna (art. 271 ust. 1 ustawy Prawo wodne) jest dalece ogólnikowa i nieprecyzyjna, uniemożliwiająca jej interpretację
i późniejszą kontrolę;
5. art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że liczba dni, o których mowa w tym przepisie musi wynikać wprost z pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy jednoznaczna jego treść oparta na wynikach wykładni gramatycznej na to nie wskazuje, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia zawartego w tym pozwoleniu czasu pracy ujęcia (pobór wody) oraz bezpodstawnego przyjęcia tego czasu na poziomie 365 dni, a w konsekwencji do wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie skarżącej organ, który napotkał przy wydaniu decyzji na brak
w zakresie czasu poboru wyrażonego w dniach w treści samego pozwolenia wodnoprawnego, winien nie tylko niewyczerpująco zebrać cały materiał dowodowy (co w istocie miało miejsce gdyż odpowiednie dokumenty zalegały już w aktach), ale przede wszystkim wnikliwie go rozpatrzyć. Nadto, napotkawszy problem ze wskazaniem czasu poboru wyrażonego w dniach, organ winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia tego stanu faktycznego i załatwienia sprawy - czego w przedmiotowej sprawie zabrakło. Organ nie podjął żadnych starań w celu wyjaśnienia czy, a jeżeli tak to jaki został określony w pozwoleniu wodnoprawnym
(w tym w operacie wodnoprawnym będącym integralną częścią pozwolenia wodnoprawnego) czas pracy ujęcia (pobór wody) z rzeki W.. W konsekwencji doprowadziło to do bezpodstawnego przyjęcia przez organ swoistej fikcji, że wobec braku określenia tego czasu w pozwoleniu, wynosi on 365 dni (zamiast 2 dni jak
w operacie wodnoprawnym).
Zdaniem skarżącej w konsekwencji organ dokonał w zasadzie całkowicie, dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Pomimo, że
w dyspozycji organu znajdował się operat wodnoprawny (który stanowił podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego), w którym w sposób wyraźny określono czas pracy ujęcia (poboru wody) z rzeki W. na poziomie 2 dni. Organ ten fakt całkowicie pominął. W ocenie strony opisane działanie organu uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej.
Nawet w przypadku, w którym hipotetycznie czas pracy ujęcia winien wynikać
z pozwolenia wodnoprawnego, w którym się jednak nie znalazł wskutek chociażby zwykłego przeoczenia ze strony pracownika organu, to posługując się takim "niepełnym" pozwoleniem wodnoprawnym skarżąca nie powinna ponosić żadnych ujemnych skutków. Skarżąca omówiła przy tym regułę interpretowania i rozstrzygania wątpliwości w sprawie na korzyść obywatela. Realizacja omawianej zasady
w postępowaniu dowodowym następuje w sytuacji, kiedy strona uczestnicząca
w postępowaniu wyjaśniającym może stwierdzić, że organ, ustalając zakres postępowania dowodowego, dopuszcza z urzędu dowody, które przemawiają za pozytywnym załatwieniem sprawy. Tymczasem organ w zupełności pominął dane zawarte w operacie wodnoprawnym, ograniczając materiał dowodowy i skupiając się wyłącznie na samym pozwoleniu.
Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. skarżąca wskazała na rozbieżność pomiędzy wysokością kwoty stałej ustalonej w Informacji (8872 zł lub 8871,52 zł co wynika po zsumowaniu poszczególnych opłat), a kwotą określoną
w decyzji (8872 zł). Ponadto, z wykładni językowej decyzji oraz art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne wynika, że organ nie uznał reklamacji złożonej przez skarżącego na otrzymaną informację, przy czym brak jest takiego wyrzeczenia zawartego wprost
w zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając natomiast zarzut naruszenia art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, skarżąca zarzuciła, że brak jest jakiegokolwiek nakazu posiłkowania się do ustalenia czasu wyrażonego w dniach, danymi zawartymi w pozwoleniu (wodnoprawnym lub zintegrowanym), co podkreśla organ. Nie wynika to bowiem ani z treści omawianego ani też żadnego innego przepisu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W pismach przygotowawczych z 26 czerwca 2018 r. (data stempla pocztowego) i 3 września 2018 r. skarżąca w całości podtrzymała zarzuty i wniosku zawarte w skardze. Dodatkowo w piśmie z 3 września 2018 r. zarzuciła niewłaściwą wykładnię art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, polegającą na obliczeniu wartości opłaty za usługi wodne w oparciu o maksymalną wartość godzinową, a nie roczną, wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 271 ust. 5 nie uściśla, do której wielkości należy się odnieść. Organ nie dokonał żadnej wykładni w tym zakresie, ani w informacji rocznej, ani w zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej, przyjmując wskaźnik godzinowy organ nie tylko znacznie zawyżył należną opłatę, ale również nie wyłuszczył przyczyn zastosowania takiego parametru i tym samym nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie uwzględnił słusznego interesu obywateli,
a nadto nie przybliżył podstawy prawnej tej decyzji. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona wskazała na wyrok WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 586/18.
Na rozprawie 6 września 2018 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 2 ustawy p.p.s.a. połączyć do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Ke 155/18, sygn. akt I SA/Ke 156/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: p.p.s.a.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem poddana ocenie decyzja nie narusza prawa.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił spółce opłatę stałą w wysokości 8872,00 zł za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż. oraz za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż..
Ustalając powyższą opłatę stałą organ odwołał się do decyzji Marszałka Województwa M. znak: SR-IV.7322.1.228.2017.MG z 15 listopada 2017 r., udzielającej spółce:
1. w punkcie VII – pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na zrzucie wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. w ilości:
- maksymalnie godzinowo - 200 m3/h,
- średnio dobowo – 2400 m3/d,
- maksymalnie rocznie – 2400 m3/rok;
2. w punkcie VIII – pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na zrzucie wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż. w ilości:
- maksymalnie godzinowo - 150 m3/h,
- średnio dobowo – 735 m3/d,
- maksymalnie rocznie – 735 m3/rok;
W punkcie XV tej decyzji ustalono termin ważności pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w punktach IV-VIII do dnia 31 października 2027 r.
Organ przeliczył określoną w punkcie VII pozwolenia wodnoprawnego maksymalną ilość zrzutu wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. wyrażoną tam w m3/h (w ilości 200 m3/h) na m3/s. W działaniu 200:3600 (liczba sekund w godzinie) dało to wynik 0,05555556 m3/s, który zastosował do obliczenia opłaty stałej. Opłatę stałą obliczono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł. na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, wyliczonego w powyżej wskazany sposób.
Organ przeliczył określoną w punkcie VIII pozwolenia wodnoprawnego maksymalną ilość zrzutu wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż. wyrażoną tam w m3/h (w ilości 150 m3/h) na m3/s. W działaniu 150:3600 (liczba sekund w godzinie) dało to wynik 0,04166667 m3/s, który zastosował do obliczenia opłaty stałej. Opłatę stałą obliczono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł. na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, wyliczonego w powyżej wskazany sposób.
W niniejszej sprawie sporna jest prawidłowość przyjęcia przez organ do wyliczenia wysokości opłaty stałej: czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni oraz maksymalnej ilości zrzutów wyrażonych w m3/h.
W ocenie Sądu, stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.
W pierwszej kolejności podniesienia wymaga, iż w przepisach Prawa wodnego wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.
Zgodnie z art. 267 pkt 1 tej ustawy jednym z nich są opłaty za usługi wodne, w tym za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 ustawy p.w.). Stosownie do art. 270 ust. 8 Prawa wodnego opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Zgodnie z treścią art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
W myśl art. 271 ust. 5 tej ustawy wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.
Zgodnie z § 10 ust 1 rozporządzenia jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.
W świetle powołanych przepisów Prawa wodnego, kształtujących nowy system finansowania gospodarki wodnej, opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych, podobnie jak wcześniej opłaty za korzystanie ze środowiska. Za daniny publiczne, zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016).
Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa. Klasyfikację tą potwierdza dyspozycja art. 300 Prawa wodnego, która z woli ustawodawcy nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach.
Odnosząc się do zarzutów skargi sformułowanych w punktach 1, 2 i 5 należy podnieść, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu "czas wyrażony w dniach" należy rozumieć, jako ilość dni w roku czyli przyjąć ten wskaźnik na poziomie 365. Zgodnie, bowiem z cytowanym wyżej art. 271 ust. 1 p.w. wysokość opłaty stałej "ustalają Wody Polskie (...) w formie informacji rocznej". Oznacza to, że opłata stała określana jest dla każdego roku osobno i obejmuje okres całego roku kalendarzowego. Wbrew argumentom skargi nie ma tutaj znaczenia treść operatu wodnoprawnego. Przede wszystkim nie ma racji skarżąca twierdząc, że operat wodnoprawny jest integralną częścią pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Marszałka Województwa M. w dniu 15 listopada 2017 r., na podstawie którego ustalono sporną opłatę (punkty VII i VIII). W szczególności operat wodnoprawny nie stanowi załącznika do tej decyzji. W treści omawianego pozwolenia wskazano wprawdzie, że wnioskodawca do wniosku o wydanie decyzji dołączył operat wodnoprawny, powołano się również na wynikające z operatu stwierdzenie, że "planowana inwestycja nie będzie niekorzystnie oddziaływać na wody powierzchniowe i podziemne (...)", niemniej jednak treść operatu należy traktować jako jeden z dowodów zmierzających do ustalenia stanu faktycznego przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś jako integralną część tego pozwolenia, precyzującą czy nawet modyfikującą treść samej decyzji. W żadnym zaś miejscu decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym – ani w jej sentencji, ani w uzasadnieniu – nie zawarto stwierdzenia, iż zrzuty na cele prób hydraulicznych występują tylko 2 dni w roku. Podkreślenia nadto wymaga, że zgodnie z punktem XV decyzji Marszałka ustalono termin ważności pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w punktach IV-VIII do dnia 31 października 2027 r. Zatem pozwolenie będzie obowiązywało przez cały 2018 rok.
Zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego przyjęcia przedmiotowego wskaźnika na poziomie 365 zamiast na poziomie 2 nie mogą w świetle powyższego odnieść spodziewanego skutku.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w piśmie procesowym z 3 września 2018r. zarzutu nieprawidłowego posłużenia się przez organ maksymalną ilością zrzutu wyrażoną w m3/h należy podnieść co następuje.
Zdaniem Sądu, dla rozstrzygnięcia spornej kwestii decydujące znaczenie ma literalna wykładnia cytowanego art. 271 ust 5 ustawy p.w. W przekonaniu Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że stosując ten przepis organ ma obowiązek uwzględnić w swych wyliczeniach po pierwsze maksymalną (największą) ilość zrzutów wód, po drugie, że ilość ta ma być określona w pozwoleniu wodnoprawnym, oraz po trzecie, że organ winien ją wyrazić w m3/s. Wobec tego przyjęcie do obliczenia iloczynu, określonej w pozwoleniu maksymalnej godzinowej ilości zrzutów wód wykorzystanych do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. i potoku Ż. było w pełni uzasadnione. Wartości te uwzględniały bowiem największą ilość wody jaka jest możliwa do wprowadzenia do rzeki i potoku na podstawie pozwolenia. Pozwolenie w przedmiotowej sprawie zawierało dwie wartości maksymalne – godzinową i roczną.
Prawidłowo organ przyjął do ustalenia wysokości opłaty stałej wielkości określone w m3/h (zasadnie dla czynionych wyliczeń wyrażone w m3/s), bowiem wartości te uwzględniały największą ilość zrzutów wód wykorzystanych do przeprowadzenia prób hydraulicznych jaką można wprowadzić do rzeki Ż. i potoku Ż. na podstawie pozwolenia.
Należy przy tym podkreślić, że stosując treść art. 271 ust. 5 ustawy p.w., organ ma obowiązek przeliczyć wszystkie maksymalne wartości określone w pozwoleniu w różnych jednostkach czasowych i wybrać do opłaty tę, która daje maksymalną wartość w m3/s.
Należy jeszcze dodać, że do takich samych wniosków interpretacyjnych skłania treść § 1 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, który stanowi, że określa ono jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.
Zarzuty skarżącej oparte są też na argumentach, że ustalona przez organ roczna opłata stała jest znacząco zawyżona, a wynikająca z tych obliczeń wielkość zrzutu przekraczałaby wartości dopuszczalne w pozwoleniu wodnoprawnym.
Odnosząc się do tego należy wyjaśnić, że opłata stała, już ze swej nazwy, ma charakter opłaty niezmiennej, ryczałtowej, czyli kwoty o ustalonej z góry wysokości. Nie jest związana z rzeczywistą ilością ścieków wprowadzonych do wód. Taki charakter ma tylko opłata zmienna, co wynika m.in. z treści art. 270 ust. 8
i art. 272 ust. 6 ustawy p.w. Pierwszy z nich stanowi, że opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie natomiast z treścią drugiego wymienionego przepisu, wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty
i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi.
W związku z powyższym, opłatę stałą można scharakteryzować jako abonament za korzystanie z usług wodnych, jest ona odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia lub obciążenia zasobów wodnych. Choć ustawa prawo wodne nie zawiera w swej treści takich określeń opłaty stałej, to cechy te jednoznacznie wynikają z analizy norm dotyczących opłat za usługi wodne.
Dla ustalenia wysokości opłaty stałej istotna jest treść pozwolenia wodnoprawnego i stwierdzona tam największa ilość zrzutów wprowadzanych do wód wyrażona w m3/s. W decyzji Marszałka Województwa M. z 15 listopada 2017 r. maksymalną ilość zrzutów wód wykorzystanych do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż. i potoku Ż. wyrażono w m3/h i dlatego organ prawidłowo przeliczył ją na wielkość określoną w m3/s.
Wobec powyższego, zarzutów w tym zakresie, podniesionych w piśmie procesowym z dnia 3 września 2018 r. nie można uznać jako zasadnych. Nie uwzględniają one bowiem literalnej wykładni przepisu art. 271 ust. 5 ustawy p.w., który prawidłowo zinterpretował i zastosował Dyrektor.
W przekonaniu Sądu w kontrolowanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 8 K.p.a. Strona upatruje naruszenia tego przepisu podnosząc, iż zachodzi rozbieżność pomiędzy wysokością opłaty stałej ustalonej w informacji (8.872 zł lub 8.871,52 zł), a kwotą określoną w decyzji (8.872 zł). Nadto skarżąca zwraca uwagę, iż w treści zaskarżonej decyzji nie zawarto stwierdzenia o nieuznaniu reklamacji.
Należy zwrócić uwagę, iż już w informacji rocznej, ustalając opłatę stałą za usługi wodne w wysokości 8.872 zł organ wskazał, iż jest to opłata w zaokrągleniu do pełnych złotych. W decyzji natomiast organ określił opłatę stałą w wysokości 8872 zł i prawidłowo wyjaśnił w jej uzasadnieniu, że mając na względzie art. 314 Prawa wodnego do należności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Natomiast zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki wynoszące 50 groszy i więcej podwyższa się do pełnych złotych. Zasadnie zatem organ kwotę 8871,52 zł podwyższył do kwoty 8872 zł, a wyjaśnienie podstaw takiego postępowania wraz z powołaniem stosownych przepisów prawa znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie można mówić zatem w przedmiotowej sprawie o braku tożsamości kwot wynikających z informacji i decyzji, czy jakiejkolwiek rozbieżności i nieprawidłowości w tym zakresie.
Odnosząc się do dalszej argumentacji zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a. (dot. braku stwierdzenia o nieuznaniu reklamacji) należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 273 ust 6 p.w. w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Wydanie decyzji przez w/w organy jest zatem bezpośrednią konsekwencją braku uznania złożonej reklamacji. Skoro stronie została doręczona decyzja określająca opłatę stałą w wysokości 8872,00 zł za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż. oraz za zrzut wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do rzeki Ż., to mając na względzie brzmienie cytowanego wyżej przepisu prawa wodnego, świadczyło to o nieuwzględnieniu złożonej reklamacji. Nadto zarzut ten jest o tyle niezrozumiały, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ zawarł jednoznaczne sformułowanie "PGWWP Zarząd Zlewni w S. nie uznało reklamacji Podmiotu Operator Gazociągów Przesyłowych G. – S. S.A.".
Strona podnosi także zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. albowiem organ usankcjonował wydaną uprzednio informację, dotkniętą wadą, polegającą na braku podstawy prawnej. Podana w informacji podstawa prawna – art. 271 ust 1 p.w. jest zdaniem skarżącej dalece ogólnikowa.
Zarzut ten jest zdaniem Sądu niezasadny. Należy mieć na względzie, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 kwietnia 2018 r. W decyzji tej organ powołał prawidłową podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia tj. art. 273 ust 6, art. 271 ust 5, art. 14 ust 2 i 6 pkt 2 Prawa wodnego oraz art. 104 K.p.a. Podkreślenia również wymaga, iż decyzją tą organ określił spółce opłatę stałą w wysokości 8872,00 zł za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., za zrzuty wody wykorzystanej do przeprowadzenia prób hydraulicznych do potoku Ż. oraz do rzeki Ż.. Błędnym jest zatem twierdzenie strony o usankcjonowaniu wadliwej informacji.
Ubocznie należy zwrócić uwagę na niespójność podniesionego zarzutu, w uzasadnieniu którego skarżąca wskazuje równocześnie na brak podstawy prawnej i jej ogólnikowość. Jednakże żadna z w/w sytuacji w przedmiotowej sprawie nie występuje. Nawiązując również do poddanej krytyce informacji należy wskazać, iż organ przywołał w jej treści zarówno przepis art. 271 ust 5 Prawa wodnego oraz § 10 rozporządzenia.
Mając na względzie powyższe skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło