I SA/Ke 156/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 roku sprawy ze skargi Z. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...]. w przedmiocie podatku od środków transportowych oddala skargę. ISA/Ke 156/06 Uzasadnienie Pismem z dnia 28 grudnia 2005 r. Z. N. wystąpił do Prezydenta Miasta K. o obniżenie podatku od środków transportowych do wartości adekwatnej do ich wykorzystania i ich wartości, podnosząc, że posiadane przez niego pojazdy nie są wykorzystywane przez znaczną część roku z uwagi na okresowy charakter świadczonych usług. Postanowieniem z dnia [...] znak [...].Prezydent Miasta K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie obniżenia podatku od środków transportowych za 2005 r. Jako podstawę prawną postanowienia powołał przepis art. 165 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.z 2005 r. Nr 8, poz 60 ze zm.).W uzasadnieniu organ wskazał, że na podatniku jako właścicielu samochodu ciężarowego marki [...]. oraz przyczepy uniwersalnej Autosan D-83 stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ciąży obowiązek podatkowy. Podatek jest płacony przez właściciela pojazdu w dwóch równych ratach, w terminach przewidzianych w ustawie, po uprzednim złożeniu przez niego deklaracji. Przepisy nie przewidują możliwości obniżenia podatku, stawki ustalone uchwałą rady gminy są obligatoryjne i organ podatkowy nie ma możliwości ich obniżenia. Zatem brak jest podstaw do rozpatrzenia żądania i wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] znak [...].Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia Z. N. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, bowiem zgodnie z przepisem art. 165 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, a zatem postępowanie zostało wszczęte przez złożenie wniosku przez podatnika. Organ podzielił natomiast stanowisko Prezydenta Miasta K., że organy podatkowe nie mają uprawnień do obniżenia podatku od środków transportowych jak i zwolnienia z podatku z przyczyn wskazanych przez podatnika. W przypadku, gdy organ nie jest władny ani nie jest uprawniony do rozstrzygania na podstawie prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach podatnika zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Stwierdzenie przez organ bezprzedmiotowości wszczętego postępowania skutkuje jego umorzeniem. Jednocześnie Kolegium wskazało, iż podatnik stosownie do przepisu art. 9 ust. 4 a i ust 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ma możliwość okresowego wyłączenia obowiązku podatkowego, w przypadku czasowego wycofania pojazdu z ruchu. Na powyższe rozstrzygnięcie Z. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia uznanie jego wniosku i zmniejszenie podatku do okresu faktycznego wykorzystywania pojazdów t.j. 7- miu miesięcy ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że z uwagi na sezonowy charakter prowadzonej działalności gospodarczej pojazdy, których dotyczy obowiązek podatkowy są wykorzystywane sezonowo, co winno mieć wpływ na obowiązek podatkowy. Obowiązek podatkowy w jego ocenie winien być ograniczony do okresu faktycznego wykorzystywania pojazdów. Podniósł, że Urząd Miasta w K. do którego zwracał się o powyższe w 2005 r, informował go, że nie ma podstaw prawnych do obniżenia podatku, ponadto, że organy nie powiadomiły go o możliwości czasowego wyrejestrowania pojazdów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do przepisu art. 9 ust.1 i ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych i powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym środek transportu został zarejestrowany, a w przypadku nabycia zarejestrowanego środka transportu - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportu został nabyty. Ust. 6 tego artykułu nakłada na podatnika obowiązek złożenia deklaracji na podatek od środków transportu w terminie do 15-go lutego, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku, a nadto odpowiedniego skorygowania deklaracji w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 11 ust. 4 powołanej ustawy, podatek jest opłacany bez wezwania organu podatkowego. Ze wskazanego unormowania jednoznacznie wynika, że podatek od środków transportowych jest podatkiem samoobliczalnym. Organy podatkowe nie mają uprawnień do rozstrzygania żądania dotyczącego wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie samoobliczenia podatku. Wszczęcie postępowania na żądanie strony może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu podatkowego. Przy samoobliczeniu podatku, zaistnienie warunków przewidzianych przepisami prawa, uprawnia podatnika do dokonania korekty deklaracji, co nie jest równoznaczne z uprawnieniem organu do orzekania na wniosek podatnika o wygaśnięciu obowiązku podatkowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w przypadku wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, wyłącznie podatnik miał prawo dokonać korekty złożonej deklaracji, nie miał takiego uprawnienia z przyczyn wskazanych wyżej organ podatkowy. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji, powołując się na przepis art. 165 a ustawy - Ordynacja podatkowa, odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na jego bezprzedmiotowość. Brak jest podstaw do wszczęcia postępowania i rozstrzygania przez organ podatkowy w sytuacji, gdy rozpatrzenie żądania nie może być przedmiotem postępowania podatkowego. Zgodnie z przepisem art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania miedzy innymi w przypadku gdy postępowanie z innych przyczyn nie może być wszczęte. Przepis ten stanowi wyjątek od przewidzianej w art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej zasady, że postępowanie na żądanie strony wszczyna się w dacie doręczenia organowi żądania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie w sprawie nie rozważyło zapisu art. 165 § 3 ustawy, który przewidując wszczęcie postępowania na wniosek strony z datą doręczenia żądania organowi, zawiera jednocześnie zapis "z zastrzeżeniem art.165 a." Oznacza to, że postępowanie na wniosek strony zostaje wszczęte z datą doręczenia żądania, o ile nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 165 a.-Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania i umorzył postępowanie, mimo, że postępowanie w sprawie nie zostało wszczęte w związku z wydaniem przez organ pierwszej instancji postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Wskazane uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem zarówno odmowa wszczęcia postępowania jak i umorzenie postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Zatem, mimo wskazanego naruszenia art. 233 §1 pkt. 2 lit a w związku z art. 165 a - Ordynacji podatkowej nie zachodzi konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Uchybienie organu nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy p.p.s.a. Zarzuty skargi dotyczące nie udzielenia przez pracowników urzędu informacji o możliwości wygaśnięcia obowiązku podatkowego z uwagi na wydanie decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdów z ruchu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sprawą będącą przedmiotem oceny sądu jest dopuszczalność wszczęcia postępowania w przedmiocie wygaśnięcia obowiązku podatkowego zakresie podatku od środków transportu, w związku z okresowym korzystaniem z pojazdów. Bez względu na wiedzę skarżącego, odnośnie możliwości wygaśnięcia obowiązku podatkowego w związku z wydaniem decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, brak było podstaw, z przyczyn wskazanych wyżej, do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie. Ponadto należy podnieść, że jakkolwiek przepis art. 121 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, to zasada ta ma zastosowanie do toczącego się postępowania podatkowego. Obowiązek informacji o którym mowa w art. 121 Ordynacji podatkowej został nałożony na organy podatkowe w toczącym się postępowaniu podatkowym. Nie można ocenić jako naruszenia tej zasady, nie poinformowania skarżącego przez pracowników urzędu o treści przepisów, bowiem zarzuty te nie dotyczą postępowania podatkowego lecz funkcjonowania urzędu. Należy podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarło informację o treści art. 9 ust. 4a i ust.5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.