I SA/Ke 158/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi K. i D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Ke158/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania D. i K. O. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy I. z dnia [...] znak [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2006 r, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji organ wskazał, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji ustalił K. O. podatek od nieruchomości za rok 2006 stosując stawki w podatku od nieruchomości w wysokości 0,15 zł za 1 m - powierzchni. Powołując się na przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne( Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podniósł, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów powiatowych stanowią podstawę wymiaru podatków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, a obowiązkiem organów podatkowych jest przyjmowanie danych zawartych w ewidencji jako podstawę wymiaru podatków. Pismem z dnia 10 kwietnia 2005 r. Starosta Powiatowy w J. powiadomił organ podatkowy pierwszej instancji o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów, polegającej na przekwalifikowaniu 0,1100 ha gruntu ornego klasy VI, na tereny mieszkaniowe, o tej samej powierzchni, oznaczone w tej ewidencji symbolem "B". Zastosowana stawka od gruntów pozostałych jest zgodna ze stawka wynikającą z uchwały Nr XIX/155/05 Rady Gminy w I. z dnia 13 grudnia 2005 r. Organ podkreślił, że jest związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, a ewentualne zastrzeżenia skarżący winien zgłosić organowi prowadzącemu ewidencję. Przedmiotową decyzję organ odwoławczy doręczył K. O. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli D. i K. małżonkowie O. Zarzucili, że Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy I., mimo, że przyjęta stawka podatku od nieruchomości jest nieadekwatna do wysokości stawek przyjętych w innych gminach oraz, że w stosunku do poprzedniego roku została podniesiona wielokrotnie. Podnieśli, że Rada Gminy w marcu 2006 r. wprowadziła dwie stawki podatku 0,15 zł za 1m- oraz 0,07 zł. za 1 m-. Zróżnicowanie stawek uzależnione od sposobu nabycia nieruchomości oraz tego czy właściciel prowadził gospodarstwo rolne narusza zdaniem skarżących zasadę równości obywateli wobec prawa. Skarżący nie zgłosili wniosków dotyczących zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Tak więc można wyeliminować z obrotu prawnego decyzję, która narusza prawo materialne, prawo procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.( art. 145§1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm. ). Sąd nie jest natomiast, stosownie do treści art. 134 powołanej ustawy związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona, jakkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Z akt sprawy wynika, że zostały wydane przez Wójta Gminy I. trzy decyzje. Adresatem decyzji Nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr 574 o pow. 1100 m- był K. O. ujawniony w ewidencji jako właściciel nieruchomości, zaś adresatami decyzji Nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości oraz Nr [...] ustalającej podatek leśny byli D. i K.małż. O. D. i K. małż. O. wnieśli odwołanie, które na żądanie organu odwoławczego sprecyzowali, określając, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Nr [...] ustalająca podatek od nieruchomości oznaczonej jako działka 574. Zgodnie z przepisem art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr8 poz. 60 ze zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności od organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu dotyczy. Ponadto stroną może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. W literaturze przyjmuje się, że interes prawny, to interes wynikający z prawa materialnego; zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Ustalenia czy konkretny podmiot ma interes prawny dokonuje organ podatkowy w toku postępowania. Obowiązek badania interesu prawnego spoczywa także na organie odwoławczym. Stosownie do przepisu art. 228 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy bada dopuszczalność odwołania i postanowieniem stwierdza niedopuszczalność odwołania z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych wystąpi w wypadku wniesienia odwołania przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku, gdy podmiot nie będzie adresatem decyzji i nie będzie twierdził, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny. W przypadku, gdy wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną, a nie był adresatem decyzji, organ odwoławczy winien badać istnienie interesu prawnego w postępowaniu odwoławczym , a w przypadku stwierdzenia braku umorzyć postępowanie ( por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98, ONSA 1999 nr 4 poz.119). W niniejszej sprawie D. O. nie była adresatem decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja, jak wskazano wyżej, była skierowana do K. O. - właściciela nieruchomości. Organ odwoławczy, jakkolwiek nie wykazał z czego wywodzi istnienie interesu prawnego D. O. , potraktował ją w postępowaniu odwoławczym jako stronę. Przemawia za tym twierdzeniem fakt wyznaczenia jej 7 dniowego terminu do pisemnego wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, rozpoznania wniesionego przez nią odwołania. Nie została natomiast doręczona D. O. decyzja Kolegium rozpoznająca wniesione także przez nią odwołanie. Jakkolwiek decyzja organu odwoławczego nie zawiera oznaczenia strony, wbrew obowiązkowi wynikającemu z 210 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, to z rozdzielnika korespondencji wynika, że adresatem decyzji Kolegium był wyłącznie K. O. i tylko jemu została decyzja doręczona. Należy podnieść, że wprawdzie przepis art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej daje prawo do działania w imieniu obojga małżonków, jednemu z nich, ale ogranicza to prawo do przypadków określonych w art. 92§3 powołanej ustawy. Przepis art. 123 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania t.j. od momentu wszczęcia postępowania do chwili doręczenia decyzji organu odwoławczego. Obowiązek ten istnieje także w postępowaniu odwoławczym. Brak udziału strony w postępowaniu stanowi naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu, będące kwalifikowaną wadą procesową, która może skutkować możliwością wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej. W ramach postępowania sądowoadministracyjnego stanowi podstawę do uchylenia decyzji organów podatkowych w oparciu o przepis art145§pkt.1 lit b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy ustali strony postępowania podatkowego, rozważając i oceniając istnienie interesu prawnego do wniesienia odwołania przez D. O. i przeprowadzi postępowanie odwoławcze zapewniając stronom postępowania czynny udział we wszystkich stadiach postępowania.