I SA/Ke 159/08

WyrokWSA w Kielcach2008-07-10

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Maria Grabowska, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku importu samochodu osobowego ze Szwajcarii, gdy dokument potwierdzający preferencyjne pochodzenie towaru okaże się nieautentyczny, można zastosować preferencyjną stawkę celną i tym samym obniżoną stawkę podatku akcyzowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że preferencyjna stawka celna, a co za tym idzie obniżona stawka podatku akcyzowego, może być zastosowana jedynie w przypadku udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z umową między EWG a Szwajcarią. Skoro dowód pochodzenia został zakwestionowany w postępowaniu celnym zakończonym ostateczną decyzją, pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane, co uniemożliwia zastosowanie postanowień umowy i preferencyjnych stawek. W związku z tym, zastosowanie stawki akcyzy wynikającej z przepisów ogólnych było prawidłowe.
Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy ze Szwajcarii, wnioskując o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Weryfikacja przez szwajcarskie władze celne wykazała, że wskazany eksporter nie istnieje, co skutkowało zakwestionowaniem dowodu pochodzenia. Organ celny określił należność celną i podatek akcyzowy według stawki ogólnej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa unijnego i krajowego, w tym zakazu dyskryminacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2008r. sprawy ze skargi G. Ż. - Firma Handlowo-Usługowa "A.-Ż." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K.z dnia [...]. znak: [...] którą organ pierwszej instancji określił G. Ż. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa "A. – Ż." prawidłową kwotę podatku akcyzowego w wysokości 2 131,40 zł z tytułu importu samochodu osobowego marki V.G. będącego przedmiotem zgłoszenia celnego [...]z dnia [...]. Organ drugiej instancji przedstawił w uzasadnieniu powyższej decyzji następujący stan faktyczny. W dniu 5 października 2004r. w Oddziale Celnym w S. G. Ż. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki V. G., nr nadwozia [...] Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod pozycją ewidencji [...] W polu 36 zgłoszenia celnego wpisano kod 300 oznaczający, że zgłaszający wnioskuje o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Urząd Celny w K. otrzymał informację przekazaną przez szwajcarskie władze celne, że przedsiębiorstwo K. A. E., [...] Z., które jest wskazane na dołączonej do zgłoszenia celnego umowie kupna przedmiotowego towaru jako sprzedający (eksporter) nie istnieje lub nie da się go odnaleźć. Ponadto szwajcarskie władze celne pismem z dnia 22 września 2006r. nr 68.0.74500.416.06 poinformowały Ministerstwo Finansów, że w przypadku, gdy przekazano informację o tym, że podmiot jest nie do odnalezienia, oznacza to, że nie stwierdzono, aby taka firma kiedykolwiek istniała zarówno w bazach danych, a także pod wskazanym adresem. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...]. znak: [...]Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie celne i decyzją z dnia [...] znak: [...] określił niezaksięgowaną kwotę długu celnego w wysokości 298,10 zł, dokonał zaksięgowania powyższej kwoty oraz stwierdził obowiązek uiszczenia odsetek liczonych od dnia powstania długu celnego. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami tego podatku, stosownie do art. 80 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, są importerzy, zaś obowiązek podatkowy powstaje z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 80 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy) Dług celny w stosunku do w/w pojazdu powstał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego [...], tj. w dniu [...]. Dłużnikiem, a jednocześnie podatnikiem jest natomiast zgłaszający - F.H.U. "A. –Ż.". Skoro, jak podniósł organ, powołując się na treść art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania w imporcie jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, zaś wartość celną importowanego samochodu (2981,00 zł) oraz kwotę długu celnego (298,10 zł) organ celny ustalił w decyzji znak: 341000-REK-4741-303/07/PA, to kwota podatku w zaskarżonej decyzji została obliczona w następujący sposób: (wartość celna + cło należne) x stawka celna, tj. (2981 zł + 298,10 zł) x 65% = 2131,40 zł. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż zgodnie z art. 11 umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, Protokół nr 3 określa reguły pochodzenia. Natomiast art. 33 tej Umowy stanowi, iż Załączniki i Protokoły załączone do umowy stanowią jej integralną część. Jak stanowi z kolei art. 16 Protokołu nr 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień Umowy po przedstawieniu dowodu pochodzenia (świadectwo EUR. 1 lub deklaracja o preferencyjnym pochodzeniu złożona na fakturze, rachunku lub innym dokumencie przez eksportera towarów). A zatem preferencyjna zerowa stawka celna na towary przywożone ze Szwajcarii może być zastosowana tylko w przypadku, gdy pochodzenie towaru zostało udokumentowane. W przedmiotowym przypadku strona dołączyła do zgłoszenia dowód pochodzenia - oświadczenie eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru złożone na umowie z dnia 28 września 2004r., ale jak wykazała późniejsza weryfikacja, dokument ten okazał się nieautentyczny. Oznacza to, że pochodzenie przedmiotowego towaru nie zostało udokumentowane zgodnie z w/w Umową i nie może być zastosowana preferencyjna stawka celna. Jak dalej uzasadnił organ drugiej instancji, ponieważ Szwajcaria nie jest członkiem Unii Europejskiej, zatem przywóz towarów ze Szwajcarii stanowi import w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o podatku akcyzowym, a nie jest to nabycie wewnątrzwspólnotowe. W związku z powyższym w przedmiotowym przypadku nie może mieć zastosowania art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Jednocześnie w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega eksport i import wyrobów akcyzowych. Z tych przyczyn także, w przedmiotowej sprawie nie można powoływać się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C - 313/05, gdyż wyżej wskazany wyrok dotyczy nabycia wewnątrzwspólnotowego a nie importu. Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził również, że podstawą stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego i wydania zaskarżonej decyzji była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]. znak: [...] określająca kwotę długu celnego. Ponadto uwzględniając treść art. 75 ust. 1 ww. ustawy i § 7 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004r. nr 87, poz. 825, ze zm.) i przepisy obowiązujące w dniu powstania długu celnego, a zarazem i zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy uznał, iż należy zastosować stawkę podatku akcyzowego w wysokości 65%. W konkluzji Dyrektor Izby Celnej w K. podał, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie jest prawidłowe. Organ ten prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zaś w trakcie prowadzonego postępowania zebrał i wszechstronnie rozpatrzył cały materiał dowodowy, nie naruszając przepisów postępowania. Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł G. Ż.. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K., zarzucił naruszenie przepisów: (1) art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 127, art. 187 §1, art. 210 §4 ustawy - Ordynacja podatkowa; (2) art. 3, art. 4 zdanie pierwsze, art. 6, art. 18, art. 22 Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz. U. UE L z dnia 31 grudnia 1972r.) w zw. z art. 6 Części Pierwszej "Zasady" Traktatu dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Ateny, 16.04.2003r., Dz. U. z 2004 nr 90 poz. 864) oraz art. 91 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji, a także (3) art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, (Dziennik Urzędowy UE.C 325 z 24 grudnia 2002r.) w zw. z art. 2 Części Pierwszej "Zasady" Traktatu dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej oraz art. 91 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji. Podniósł, iż decyzja jest wadliwa bowiem Dyrektor Izby Celnej w K. nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów i twierdzeń strony w postępowaniu odwoławczym. Skarżący nie zgodził się z merytorycznym rozstrzygnięciem decyzji wskazując, że Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz. U. UE L z dnia 31 grudnia 1972), która jest częścią polskiego porządku prawnego, zabrania nakładania cła, czy podatku akcyzowego, na towary importowane z terenu Konfederacji Szwajcarskiej. Nakładanie podatku akcyzowego na produkty wyprodukowane w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, którym to produktem jest także przedmiotowy V. G., jest zabronione z mocy art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Na potwierdzenie swojego stanowiska autor skargi przywołał wyrok ETS w sprawie C-313/05. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Sąd Administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem - m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie zaskarżoną decyzje z obrotu prawnego. Organ podatkowy właściwie dokonał subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny, jak również nie naruszył przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 10 ust 1 pkt. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r o podatku akcyzowym (Dz. U nr 29 poz. 257 ze zm.) podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, w przypadku importu, z uwzględnieniem ust 6 – 9. Wartość celna podlega weryfikacji i ewentualnemu określeniu na podstawie przepisów prawa celnego zawartych w rozporządzeniu Rady EWG nr 2913/92 z 12 października 1992r ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny. Wartość celna towaru, wysokość zastosowanej stawki celnej może być kwestionowana we właściwym trybie, wynikającym z przepisów prawa celnego. Jeżeli wartość celna jest określona ostateczną decyzją właściwego organu to rozstrzygnięcie to jest wiążące dla organów orzekających w sprawach pochodnych do czasu wyeliminowania decyzji celnej z obrotu prawnego. Z powyższych względów ustalenia dotyczące określenia należności celnej nie podlegają weryfikowaniu w postępowaniu prowadzonym w sprawie określenia podatku akcyzowego. Ostateczną decyzją z dnia [...] znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. określił G. Ż. Firma Handlowo-Usługowa "A.-Ż." kwotę należności celnych ciążących na samochodzie osobowym V. G., będącym przedmiotem zgłoszenia celnego z dnia [...]. Odwołanie od powyższej decyzji nie zostało przez podatnika wniesione i decyzja stała się ostateczna. Wydając wskazaną decyzję Naczelnik Urzędu Celnego w K. ustalił, opierając się na informacji przekazanej przez szwajcarskie władze celne, że przedsiębiorca figurujący na umowie sprzedaży zawierającej deklaracje o preferencyjnym pochodzeniu towaru jako zbywca przedmiotowego samochodu, nie istnieje, lub nie da się go odnaleźć. Oznacza to, stosownie do pisma szwajcarskich władz celnych skierowanego do Ministerstwa Finansów, że nie stwierdzono aby taka firma istniała kiedykolwiek zarówno w bazie danych a także pod wskazanym adresem. A zatem w postępowaniu celnym dokonano wiążących dla niniejszego postępowania ustaleń będących podstawą określenia należności celnych. Związanie organów celnych, określających podatek akcyzowy, decyzją ostateczną określającą wartość celną i kwotę długu celnego trwa przez cały okres pozostawania jej w obrocie prawnym. Na marginesie należy wskazać, że podatnik podjął próbę wzruszenia ostatecznej decyzji określającej kwotę należności celnych, składając wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Z przeprowadzonego dowodu z akt sprawy SA/Ke 229/08 WSA w Kielcach wynika, że Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, złożona skarga nie została przez sąd rozpoznana. Z uwagi na fakt, ze skarżący sprowadził pojazd na obszar celny Wspólnoty z Konfederacji Szwajcarskiej należało rozważyć postanowienia umowy z dnia 22 lipca 1972r. o wolnym handlu zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską. (Dz. U UE. L.72.300.191). Zgodnie z art. 300 ust 7 w związku z ust 1Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską umowy zawarte miedzy Wspólnotą a jednym lub większą liczbą państw albo organizacji międzynarodowych, wiążą instytucje Wspólnoty oraz Państwa Członkowskie. Przepis art. 3 i art. 18 umowy przewidują preferencje celne i podatkowe we wzajemnej wymianie handlowej miedzy stronami umowy. Art. 3 umowy ustanawia zakaz wprowadzenia nowych ceł przywozowych, z jednoczesnym harmonogramem redukcji ceł istniejących, zaś art. 18 obliguje strony umowy do powstrzymania się od środków i praktyk wewnętrznych o charakterze podatkowym, wprowadzających bezpośrednio lub pośrednio dyskryminacje pomiędzy produktami pochodzącymi każdej ze stron. Przepis art. 2 umowy zawiera zastrzeżenie, iż jej postanowienia mają zastosowanie do produktów pochodzących ze Wspólnoty i ze Szwajcarii. Definicję pojęcia produkty pochodzące i metody współpracy administracyjnej miedzy stronami umowy określa Protokół nr 3, stanowiący stosownie do art. 33 umowy jej integralną część. Z postanowień Protokołu wynika, że warunkiem koniecznym, by towar został uznany za produkt pochodzący jest udokumentowanie pochodzenia w sposób w nim przewidziany. W tym miejscu należy podnieść, że organ nieprawidłowo powołał się na przepisy Protokołu nr 3 w brzmieniu nadanym decyzją Nr 3/2005r. Wspólnego Komitetu UE - Szwajcaria z dnia 15 grudnia 2005r. zmieniającą protokół nr 3 do Umowy dotyczący pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz U.UE L 06.45. 1) Zgodnie z art. 2 decyzji ma ona zastosowanie od pierwszego dnia miesiąca następującego po jej przyjęciu. Uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Zarówno przepis powołanego w decyzji art. 16 Protokołu nr 3 jak i art. 8 Protokołu 3 w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego ustanawiają zasadę, że warunkiem skutecznego korzystania z postanowień umowy jest wykazanie pochodzenia towaru w sposób przewidziany w protokole. Skoro warunkiem koniecznym do korzystania z postanowień umowy jest wykazanie pochodzenia towaru a dowód pochodzenia przedłożony przez skarżącego został zakwestionowany w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją określającą kwotę należności celnych przy zastosowaniu stawki konwencyjnej, prawidłowe jest stanowisko organów, że pochodzenie towaru, nie zostało udokumentowane w sposób przewidziany w Protokole nr 3. Konsekwencją braku potwierdzenia że samochód może być zaliczony do produktów pochodzących ze Szwajcarii lub Wspólnoty jest niedopuszczalność stosowania postanowień umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską. Zatem zastosowanie przez organy stawki akcyzy ustalonej według przepisów obowiązujących w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu tj stawką wynikającą z § 7 ust 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87 poz. 825 ze zm.) w zw. z art. 75 ustawy o podatku akcyzowym, nie narusza przepisów umowy jak i powołanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Przepis ten zawiera zakaz nakładania na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych wyższych niż nakładane bezpośrednio lub pośrednio na produkty krajowe jak i chroniących pośrednio inne produkty. Ochrona przewidziana w tym przepisie dotyczy zatem wyłącznie państw członkowskich. Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym powstał natomiast w związku z importem samochodu z kraju trzeciego, nie będącego członkiem wspólnoty. Z tych samych przyczyn należy podzielić stanowisko organów, że wyrok ETS z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C313/05 nie może mieć zastosowania, dotyczy bowiem równego traktowania w zakresie podatku akcyzowego używanych samochodów nabywanych w krajach Wspólnoty. Nawet, gdyby założyć, że przepis art. 18 umowy o wolnym handlu zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską jest regulacją zbliżoną do regulacji art. 90 Traktatu to postanowienia umowy z przyczyn wskazanych wyżej nie mogą mieć zastosowania. W ocenie Sądu organy nie naruszyły też przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podnieść należy, że skarżący powołując się na naruszenie przepisów postępowania nie wskazał na czym naruszenie ich miało polegać. Wobec faktu, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, a Sąd nie stwierdził ponadto innego naruszenia prawa mogącego skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło