I SA/Ke 159/10

Dnia 16 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 27 stycznia 2010r.; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 2 marca 2010r. w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług R. K. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej jako "p.p.s.a." wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 17 marca 2010r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył za pośrednictwem poczty wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże wniosku tego nie opatrzył własnoręcznym podpisem. W związku z powyższym, pismem z dnia 2 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący uzupełnił braki formalne wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w dniu 13 kwietnia 2010r. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadcza, że w związku z uzyskiwaniem niskich dochodów oraz brakiem majątku nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Z uzyskiwanych dochodów skarżący opłaca czynsz za wynajmowane mieszkanie oraz uiszcza opłaty za media, co łącznie stanowi ponad 500zł miesięcznie. Czynsz i opłaty za media skarżący pokrywa wspólnie z synem. Pozostałą część dochodów skarżący przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz spłatę kredytu, którego miesięczna rata stanowi 350zł – całkowita kwota zaciągniętego kredytu wynosi 8000zł. Ponadto jako budowlaniec wnioskodawca ze względu na długą i mroźną zimę uniemożliwiającą roboty budowlaniec nie był w stanie osiągnąć większych dochodów. Skarżący oświadcza, iż pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z synem, synową i wnuczką. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1130zł brutto miesięcznie i jego syna z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1130zł brutto miesięcznie. Synowa pozostaje bez pracy. Skarżący nie wykazuje majątku, przedmiotów wartościowych, ani oszczędności. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 ustawy "p.p.s.a." wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Analiza złożonego przez R. K. wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo, przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem zarówno on sam jak i jego syn uzyskują stały miesięczny dochód. Ponadto do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny, czy pożyczka od osób trzecich). Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącemu prawo dostępu do sądu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.