I SA/Ke 16/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółka z o.o. w organizacji z siedzibą w L. o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. Spółka z o.o. w organizacji z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 postanawia: 1. zwolnić A. Spółka z o.o. w organizacji z siedzibą w L. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. Spółka z o.o. w organizacji z siedzibą w L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K., 3. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. A. Spółka z o.o. w organizacji z siedzibą w L. (dalej: spółka) złożyła 7 listopada 2014 r. skargę na postanowienie Dyrektora Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, w której zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W urzędowym formularzu PPPr spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata i ustanowienie radcy prawnego. Podniosła, że z winy organu nie osiąga żadnych dochodów. Wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wyniosła 5.000 zł. Nie posiada środków trwałych. Wykazała stratę w kwocie 2.000 zł. Nie prowadzi rachunku bankowego z uwagi na brak wpływów. Nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Postanowieniem z 26 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę, podnosząc, że została podpisana przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania strony skarżącej. Z kolei postanowieniem z 18 marca 2015 r. Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy podnosząc, że wniosek ten został podpisany przez osobę, która nie jest uprawniona do reprezentacji spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie z 18 marca 2015 r. postanowieniem z 8 października 2015 r. sygn. akt II GZ 531/15. Podniósł, że Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się do sytuacji materialnej wnioskodawczyni, nie przeanalizował przesłanek materialnoprawnych przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, koncentrując się jedynie na wykazaniu wadliwości reprezentacji skarżącej, co było przyczyną odrzucenia skargi spółki i, zdaniem Sądu, uzasadniało również oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie NSA, niedopuszczalne jest w postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy faktyczne badanie przez sąd I instancji zasadności orzeczenia o odrzuceniu skargi. NSA wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zobowiązany jest merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Wypełniając wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego nakazujące merytoryczne rozpoznanie wniosku, należy wpierw przypomnieć, że stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Przedstawione przez stronę okoliczności pozwalają sądowi dokonać analizy jej sytuacji materialnej a tym samym rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, sytuacja finansowa spółki wskazuje na to, że nie ma ona żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie osiąga dochodów, wykazała stratę, nie ma żadnych środków trwałych. Nie prowadzi rachunku bankowego. Oznacza to, że w pełni uzasadnione jest zwolnienie spółki od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec faktu, że skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata i radcy prawnego Sąd stwierdził, że w sprawie wystarczająca jest pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika, w związku z czym postanowił o ustanowieniu dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata, oddalając wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.