I SA/Ke 16/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku E. C. i W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. C.i W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości postanawia: 1. zwolnić skarżących od uiszczenia wpisu od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. E. C. i W. C. złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. W skardze wskazali m.in., że nie mają dochodu, w związku z czym nie mogą zapłacić podatku. Nie starają się jednak o pieniądze z pomocy społecznej. Podnieśli ponadto, że ich 90-letni ojciec, który do tej pory im pomagał, rozchorował się i teraz potrzebuje ich pomocy. W związku z tym skarżący sprzedali samochód, a uzyskaną ze sprzedaży kwotę przeznaczyli częściowo na leczenie ojca, prawo jazdy i studniówkę córki oraz opłaty. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, w wysokości 500 zł, skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazali, że w 2015 r. i w 2016 r. nie uzyskali żadnych dochodów, z wyjątkiem sprzedaży samochodu za kwotę 3100 zł. Pieniądze te przeznaczyli na bardzo ważne opłaty. Podnieśli, że miesięcznie na opłaty wydają 300 zł. Są ponadto właścicielami domu o powierzchni 115 m². Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy, która może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Z powyższego wynika zatem, że przyznanie prawa pomocy (jako odstępstwo od zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa) może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy w jednoznaczny sposób zostanie wykazane spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie w części. Sytuacja materialna skarżących bowiem wprawdzie jest trudna, jednak nie są oni pozbawieni środków do życia. Ich podstawowe potrzeby egzystencjalne są zaspokojone dzięki pomocy rodziny (ojca), co wynika ze skargi i zaskarżonej decyzji. Istotne przy tym jest, że skarżący nie wykazali jakiegokolwiek zadłużenia, nie korzystają z pomocy opieki społecznej i nie borykają się z problemami zdrowotnymi. Przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu, Sąd uwzględnił natomiast fakt, że aktualnie skarżący nie uzyskują żadnego dochodu, a ojciec, na którego pomoc finansową mogli liczyć jest chory i sam potrzebuje środków na leczenie. Skarżący ponadto pomagają uczącej się córce. Orzeczenie Sądu uzasadnia również wysokość wpisu (500 zł). Sąd wziął ponadto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis. Z powyższego wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Przyjmując, że sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych, Sąd uznał że dla realizacji ich prawa do sądu podstawowe znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia wpisu. W konsekwencji Sąd oddalił wniosek w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 4 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.