I SA/Ke 164/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO.IN-90/6386/117/2021 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Sygn. akt I SA/Ke [...] Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 14 lutego 2022 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania C. sp. z o.o. (spółka) od decyzji Starosty [...] z 9 lipca 2021 r. nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji do zwrotu (decyzja), uzupełnionej postanowieniem Starosty [...] z 7 września 2021 r. znak: [...],. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja i uzupełniające je postanowienie zostały sporządzone w formie papierowej i podpisane z upoważnienia Starosty [...]. Decyzja w formie skanu została przesłana za pośrednictwem platformy ePUAP na skrzynkę pełnomocnika adresata decyzji, przy czym skan ww. dokumentu został podpisany podpisem kwalifikowanym przez Członka Zarządu Powiatu Starachowickiego. Skan postanowienia uzupełniającego został podpisany kwalifikowanym podpisem przez Wicestarostę Starachowickiego i również przesłany za pośrednictwem platformy ePUAP na skrzynkę pełnomocnika strony. Z Urzędowych Poświadczeń Doręczenia wynika, że skan decyzji został doręczony 23 lipca 2021 r., natomiast skan postanowienia uzupełniającego 23 września 2021 r. Odwołanie od ww. decyzji w terminie wniosła spółka kwestionując przede wszystkim prawidłowość i skuteczność doręczenia skarżonej decyzji. Kolegium stwierdziło, że nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że strona postępowania przed wydaniem decyzji złożyła wniosek o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej z podaniem adresu elektronicznego do doręczeń. Tym samym obowiązkiem organu było doręczanie stronie rozstrzygnięć w formie dokumentu elektronicznego (podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym), w razie wydania decyzji w takiej właśnie formie albo w formie pisemnej w sytuacji gdy decyzja została wydana w takiej formie. W sytuacji gdy decyzja przez organ I instancji została wydana w formie pisemnej jej doręczenie winno nastąpić w sposób tradycyjny. Tymczasem w niniejszej sprawie za pośrednictwem e-PUAP doręczono stronie skan rozstrzygnięcia wydanego w formie pisemnej, której zgodność z oryginałem został potwierdzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W świetle powyższego, Kolegium stwierdziło, że decyzja nie została spółce skutecznie doręczona. Skoro brak doręczenia decyzji, to nie rozpoczął biegu 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 134, art. 109 § 1, art. 39ą § 1, art. 39ł K.p.a. Na powyższe postanowienie spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie: a. art. 134 K.p.a. poprzez uznanie niedopuszczalności odwołania od decyzji ze względu na brak prawidłowego doręczenia aktu podlegającego zaskarżeniu, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że wprawdzie decyzja została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi wyłącznie w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem, jednakże poprzez fakt jej zaskarżenia zgodnie z pouczeniem należy uznać, że decyzja została konwalidowana, a w konsekwencji odwołanie powinno zostać uwzględnione; b. art. 391, art. 8, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez całkowite uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy, co w sposób oczywisty narusza zaufanie skarżącego do działania organów administracji publicznej i prowadzi do sytuacji procesowej sprowadzającej się w zasadzie do zamknięcia drogi skarżącej do merytorycznego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji. W ocenie skarżącej nie można zawinionego działania organu, jakim jest niewłaściwe doręczenie decyzji tłumaczyć na niekorzyść skarżącej. Organ zaskarżonym postanowieniem doprowadził do sytuacji procesowej sprowadzającej się w zasadzie do zamknięcia drogi skarżącej do merytorycznego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji. Organ odwoławczy wówczas, gdy skarżąca wniosła odwołanie, powinien doprowadzić do tego, aby decyzja została w trybie pilnym doręczona pełnomocnikowi skarżącej, jak również poinformować skarżącą o zaistniałej sytuacji procesowej i pouczyć o jej ewentualnych skutkach. Dlatego, w przedstawionych wyżej okolicznościach niniejszej sprawy i wobec faktu, że doręczenie kopii decyzji potwierdzonej za zgodność z oryginałem stronie nie wywołało dla niej ujemnych skutków procesowych, należało uznać je za skutecznie dokonane, w efekcie przystąpić do rozpoznania odwołania. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. [...]) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. [...] ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań sądu. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 K.p.a. W świetle powołanej regulacji organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych występuje w szczególności w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia oraz w przypadku wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje od decyzji. Jest ono zatem niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego. W niniejszej sprawie niedopuszczalność odwołania uzasadnia taka właśnie sytuacja. Decyzja nie weszła do obrotu prawnego ponieważ została nieprawidłowo doręczona. Odwołanie zostało natomiast wniesione nie od decyzji lecz od podpisanego podpisem kwalifikowanym skanu decyzji sporządzonej w formie pisemnej, w rozumieniu art. 14 § 1 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania i podpisanej w sposób tradycyjny. Okoliczność ta w sprawie nie jest kwestionowana. Stwierdzona nieprawidłowość doręczenia decyzji wynika z następujących regulacji. Przepis art. 109 § 1 K.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji) stanowi, że decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Ustawodawca wyraźnie więc wskazał, że przedmiotem doręczenia jest decyzja w formie pisemnej albo w formie wynikającej z przesłania jej środkami komunikacji elektronicznej, a nie jej kopia. Przepis art. 109 § 1 K.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału decyzji. Skan decyzji w formie PDF, bez pliku zawierającego podpis elektroniczny, nie spełnia wymagań przewidzianych dla stosowania środków komunikacji elektronicznej, o których stanowi art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2013 r. poz. 1422, ze zm.), mający zastosowanie w procedurze administracyjnej z mocy art. 39ą § 1 K.p.a. Środkami komunikacji elektronicznej są bowiem rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności poczta elektroniczna. Z art. 39ą § 1 K.p.a. wynika zaś, że przesyłany dokument środkami komunikacji elektronicznej ma postać dokumentu elektronicznego, co wyklucza możliwość uznania skanu decyzji w formie PDF, bez pliku zawierającego podpis elektroniczny, za dokument elektroniczny. Zauważyć należy, że w przypadku, gdy decyzja podpisana jest tradycyjnie wówczas powinna zostać doręczona stronom na piśmie, natomiast gdy decyzja podpisana jest elektronicznie powinna być doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W niniejszej sprawie pomimo tego, że decyzja została podpisana tradycyjnie (własnoręcznie) nie została doręczona stronie na piśmie, lecz jej skan został przesłany stronie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W konsekwencji odwołanie złożone od takiego skanu jest niedopuszczalne, co prawidłowo stwierdziło Kolegium. Taki stan sprawy zobowiązywał organ odwoławczy do wydania postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Z tych względów zarzut naruszenia art. 134 K.p.a. jest niezasadny. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają również pozostałe zarzuty skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącej bowiem dla powstania skutków procesowych (w tym możliwości zaskarżenia decyzji) nie ma większego znaczenia, czy strona faktyczne powzięła wiadomość o decyzji i jej treści, ale decydujące znaczenie ma formalna poprawność doręczenia. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie znają przy tym instytucji "konwalidowania decyzji", która w ocenie skarżącej w stanie faktycznym sprawy powinna zostać zastosowana. Ponadto w sposobie procedowania przez Kolegium nad wniesionym przedwcześnie odwołaniem nie należy upatrywać żadnego zagrożenia dla procesowych gwarancji skarżącej ani dla zasady praworządności. Nie sposób bowiem uznać, że zaskarżone postanowienie zamknęło skarżącej drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji. Skutkiem postanowienia jest bowiem obowiązek prawidłowego doręczenia skarżącej decyzji przez organ pierwszej instancji. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.