I SA/Ke 166/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska Sędzia WSA Ewa Rojek Asesor WSA Mirosław Surma (spr.) Protokolant ref. staż. Krzysztof Armański po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Sędziowie Wójt Gminy decyzją z dnia [...] nr: [...] dokonał wobec A. W. wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 r w kwocie [...]zł. Opodatkowaniem objęto grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 12.400 m2 oraz grunty tzw. pozostałe o pow. 1200 m2. Decyzję doręczono podatnikowi 12 lutego 2004 r. W dniu 01.03.2004 r. A. W. złożył od powyższej decyzji odwołanie, w którym zarzucił, iż Gmina z nieruchomości będącej jego własnością wydzieliła drogę o powierzchni 18 arów w związku z czym decyzja wymiarowa na podatek od nieruchomości powinna uwzględniać tą zmianę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż z wypisu z rejestru gruntów z zawiadomienia o zmianie z 17 września 2002 roku wynika, że A. W. jest właścicielem użytków kopalnych o pow. 1.2400 ha oznaczonych symbolem - K oraz gruntów ornych o pow. 0.1200 ha oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem - R. Zgodnie z art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Kolegium dopóki nie zostaną dokonane w ewidencji gruntów zmiany dopóty nie będzie możliwe inne opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił, iż Kolegium nie umożliwiło mu szerszego wypowiedzenia się w sprawie. Nie wyjaśniono prawidłowości procedury sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania oraz nie wskazano zainteresowanemu drogi prawnej rozwiązania spornej kwestii. Ponadto skarżący powołał się na treść swojej skargi z dnia 10.06.2003 r. skierowanej do NSA - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ ten wskazał, iż jeżeli odwołujący nie zgadza się z zapisami zawartymi w ewidencji gruntów może wnosić o ich sprostowanie do właściwego organu geodezyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając ze swych uprawnień z art.134 ustawy P.p.s.a., abstrahując od treści skargi, Sąd stwierdza, iż decyzja podatkowego organu odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa i jako dotknięta kwalifikowaną wadą procesową podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Stosownie bowiem do treści art. 223 §1 i §2 ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż adresat (podatnik) decyzji organu podatkowe I instancji złożył odwołanie z uchybieniem ustawowego terminu. Z zalegającego w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika, iż decyzja Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] została skutecznie doręczona A.W. w dniu 12.02.2004 r. Odwołanie od tej decyzji A. W. złożył osobiście w dniu 01.03.2004 r. w Urzędzie Gminy. Wskazuje na to na odwołaniu odcisk pieczęci z datą, tzw. prezentata. Ponadto na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 21 września 2005 r. A. W. potwierdził, iż odwołanie złożył osobiście w sekretariacie Urzędu Gminy na dowód czego została przybita prezentata z datą złożenia. Reasumując, faktycznie ustawowy termin do złożenia odwołania upłynął skarżącemu w dniu 26.02.2004 r. W ocenie Sądu , nie ma więc wątpliwości, że A. W. nie dochował terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania. Uchybienie zaś ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego względem kwestionowanej decyzji. Taki stan implikuje wyrażona w art. 128 ordynacji podatkowej zasada trwałości ostatecznych decyzji poprzez stwierdzenie, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Celem tej zasady jest ochrona praw nabytych oraz pewność obrotu prawnego. Decyzja ostateczna definitywnie rozstrzyga sprawę i służy jej domniemanie mocy obowiązującej. Tym samym należy stwierdzić, iż decyzja po uzyskaniu przymiotu ostateczności może być wzruszona tylko w specjalnych trybach postępowania i do czasu jej skutecznego wzruszenia dokonane w niej rozstrzygnięcie danej sprawy ma charakter trwały. Na etapie postępowania odwoławczego przed organem podatkowym II instancji urzeczywistnieniem tej zasady jest obowiązek stwierdzenia przez ten organ uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Wskazuje na to zawarte w dyspozycji art. 228 § 1 ordynacji podatkowej kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza". Analiza podlegającej kontroli sądowo-administracyjnej sprawy jednoznacznie wskazuje, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmując zaskarżoną decyzję uchybiło temu obowiązkowi i merytorycznie rozpoznało odwołanie od ostatecznej decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. W ocenie Sądu takie działanie organu odwoławczego, które godzi w fundamentalne zasady postępowania podatkowego, nosi znamiona rażącego naruszenia prawa i stosownie do art. 247 §1 pkt 3 ordynacji podatkowej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Taki pogląd znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98, publ. ONSA 2000/2 poz. 70) oraz w poglądach przedstawicieli doktryny prawa administracyjnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H. BECK Warszawa 2005, s. 591 - 592). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając w warunkach art.145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. w związku z art. art. 247 §1 pkt 3 ordynacji podatkowej orzekł jak w sentencji wyroku.