I SA/Ke 166/12

Dnia 24 maja 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do rozpatrzenia właściwemu organowi p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do rozpatrzenia właściwemu organowi B. Z.złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie pracuje, opiekuje się nastoletnim synem, utrzymuje się z nieregularnie płaconych przez męża alimentów, z mężem jest w trakcie rozwodu, ma rozdzielność majątkową. Skarżąca oświadczyła iż z powodu stresu związanego z przemocą domową nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, do gospodarstwa domowego dokłada się córka prowadząca działalność gospodarczą. Skarżąca spłaca kredyt na dom ok. 5000zł miesięcznie – środki na ten cel otrzymuje od męża, obecnie skarżąca wyprowadziła się wraz z dziećmi do swoich rodziców. Od września 2011r. skarżąca dorabia pomagając córce w działalności gospodarczej. Skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z córką w wieku 21 lat i synem w wieku 18 lat. Jako majątek skarżąca wykazał dom o pow. 460m² - współwłasność z mężem. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku, co do jego treści, pismem z dnia 30 kwietnia 2012 r., referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma sądowego, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych pod rygorem jego oddalenia poprzez: - przedłożenie odpisu (kserokopii) własnego zeznania podatkowego za rok 2011 oraz za rok 2010; - przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego córki A. Z.za rok 2011 oraz za rok 2010; - udokumentowanie wysokość osiąganego przez córkę A. Z. miesięcznego dochodu, bądź wysokość ponoszonej straty; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie aktualnego zaświadczenia potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą za pracę od miesiąca września 2011r.; - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącą i jej córkę A. Z. samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji); - przedłożenie oświadczenia o wysokości uzyskiwanych przez skarżącą alimentów; - udokumentowanie spłaty wskazanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy kredytu – kwota kredytu, wysokość rat, kwota zadłużenia; - przedłożenie oświadczenia o wysokości kosztów utrzymania domu. Wezwanie doręczono skarżącej na wskazany adres w dniu 7 maja 2012r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków złożonego wniosku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej ustawą P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola Sądu (referendarza sądowego) sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na Sąd (referendarza sądowego) obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżąca wykazała brak współpracy z Sądem w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jej sytuacji materialnej. Skarżąca w zakreślonym terminie nie przedłożyła dokumentów, które były niezbędne do oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżąca nie uczyniła zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącej, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącej nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.