I SA/Ke 168/08

WyrokWSA w Kielcach2008-09-04

Skład orzekający: Mirosław Surma, Andrzej Jagiełło, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek zaznaczyć w decyzji podatkowej o solidarnej odpowiedzialności wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, jeśli podatek jest ustalany na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek zaznaczyć w rozstrzygnięciu decyzji podatkowej, że adresat odpowiada solidarnie z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, jeśli dane z ewidencji gruntów i budynków wskazują na współwłasność. Brak takiego zapisu narusza art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż może prowadzić do egzekucji całości zobowiązania od jednego ze współwłaścicieli, co jest sprzeczne z zasadą solidarnej odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu podatku od nieruchomości za 2008 rok, wskazując jako współwłaścicieli nieruchomości cztery osoby fizyczne, w tym skarżącego S.M. Skarżący złożył skargę, kwestionując swoją odpowiedzialność jako właściciela. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także określono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 września 2008r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2008r. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło, że organ podatkowy I instancji ustalił na nazwiska S. M., S. N., J. M. i A. F. podatek od nieruchomości na 2008r. w kwocie 2.719 zł. Za podstawę ustalenia podatku w podanej kwocie organ przyjął 26 m2 budynku o wysokości pomieszczeń w świetle do 2,20 m, 144 m2 budynku o wysokości pomieszczeń w świetle powyżej 2,20 m oraz grunt o powierzchni 464 m2, położony w K. przy ul. M. 7. Podstawę wymiaru podatku, zgodnie z treścią art. 21 i 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta K.. Wykazana w niej jest nieruchomość przy ul. M. 7 w K. o powierzchni gruntu 464 m2, która stanowi współwłasność A. F., S. N., S. M.oraz J. M.. Powołując treść art. 3 ust. 1 i 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ wskazał, że nieruchomość podlega opodatkowaniu w odrębnej decyzji podatkowej na nazwiska wszystkich współwłaścicieli, których ustalone zobowiązanie obciąża solidarnie. SKO w K. podniosło, że treść art. 3 ust. 1 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazuje osoby, które mogą być podatnikami podatku od nieruchomości Wśród wymienionych w tych przepisach podmiotów, nie są ujęci zarządcy nieruchomości, w związku z czym organ podatkowy nie miał prawnego upoważnienia do obciążenia podatkiem M. K., będącego zarządcą spornej nieruchomości. Kolegium wyjaśniło ponadto, że do czasu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe nie mają podstaw prawnych do ustalania podatku według innych danych niż zawarte są w tej ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków prowadzona dla miasta K. jest dokumentem urzędowym prowadzonym przez właściwy organ w określonej przepisami formie i stosownie do art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożył S. M.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu podatkowego. Wyjaśnił, że nie posiada dokumentów, z których wynikałoby, że jest właścicielem nieruchomości, którą otrzymał jako spadek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej wymienionych. Zasadnicze znaczenie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.), która reguluje sposób opodatkowania nieruchomości, obiektów budowlanych i nieruchomości rolnych. Artykuł 2 ust. 1 tej ustawy wymienia enumeratywnie obiekty budowlane i grunty, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, i są to: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast art. 2 ust. 2 ustawy wskazuje nieruchomości, które wyłącza spod opodatkowania. Są to: użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten nie przewiduje wyjątków, w związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Kategorie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości zawiera natomiast art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do treści wskazanego przepisu, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust 3, posiadaczami samoistnymi, nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego o ile posiadanie spełnia warunki wymienione w pkt 4 lit. a i lit. b. W przypadku, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 ustawy). Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie z zastrzeżeniem ust.5 na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 ustawy). W przedmiotowej sprawie ustaleń co do osób będących współwłaścicielami nieruchomości położonej w K. przy ulicy M. 7 organy dokonały na podstawie danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów z dnia 3 sierpnia 2007r. nr GNG.VI.7410. Wynika z niego, że współwłaścicielami tymi są A. F., S. N., S. M. i J.M.. Zatem organy prawidłowo uznały, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008r. ciąży na osobach fizycznych, będących współwłaścicielami nieruchomości. Skoro zatem odpowiedzialność współwłaścicieli jest solidarna to organ miał obowiązek jeśli nie wydał jednej decyzji na nazwiska wszystkich współwłaścicieli, zaznaczyć przy nazwisku adresata decyzji , że odpowiada on solidarnie ze wszystkimi innymi współwłaścicielami. Brak takiego zapisu w rozstrzygnięciu decyzji powoduje, że egzekucja na wypadek nieziszczenia podatku może być skierowana w całości zobowiązania do wszystkich współwłaścicieli co oczywiście doprowadziłoby do naruszenia prawa tj. art. 3 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Odpowiedzialność solidarna oznacza bowiem, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani( art.366 kc). Zgodnie bowiem z art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Natomiast powoływanie się przez S. M.w postępowaniu podatkowym, że nie jest właścicielem opodatkowanej nieruchomości nie jest zasadne. Istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są bowiem tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Na marginesie sprawy należy wyjaśnić, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (starosta). Danych tych nie może zmienić organ podatkowy. Należy również zaznaczyć, że z powyżej podniesionych względów, na treść decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości nie ma wpływu okoliczność, że skarżący nie posiada dokumentów, z których wynikałoby, że jest właścicielem nieruchomości. Sprawy związane z posiadaniem nieruchomości przez współwłaścicieli, oraz ewentualnym działem spadku należą do kompetencji sądów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym. Reasumując przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe zaznaczą zgodnie z poczynionymi, prawidłowymi ustaleniami faktycznymi o solidarnej odpowiedzialności adresata w rozstrzygnięciu decyzji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 par. 1 pkt 1a p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło