I SA/Ke 169/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg P.Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie długu celnego p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. P. Ł. wraz ze skargą z dnia 15 stycznia 2010r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie długu celnego złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadcza, że zamknął działalność gospodarczą, jest osobą bezrobotną, sam pozostaje w gospodarstwie domowym. Skarżący nie wykazał żadnego majątku, ani dochodów. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku co do jego treści, pismem z dnia 30 marca 2010 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez udokumentowanie dochodów uzyskanych w 2009r; przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2008; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o nieprowadzeniu działalności gospodarczej; przedłożenie oświadczenia, z jakich źródeł czerpie środki na swoje utrzymanie; jaką kwotę miesięcznie przeznacza na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media; oświadczenie, czy jest właścicielem/współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, jeżeli tak to podać markę, model i rok produkcji; przedłożenie oświadczenia, kto jest właścicielem domu, w którym zamieszkuje; oświadczenie czy korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał pismo z dnia 23 kwietnia 2010 r., w którym oświadczył, że pomaga matce w niewielkim gospodarstwie rolnym w zamian za utrzymanie. Nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomości, mieszka u matki i to ona ponosi koszty utrzymania domu, nie jest właścicielem ani współwłaścicielem pojazdu mechanicznego. Do powyższego pisma skarżący dołączył kserokopie faktur za gaz i za energię wystawionych na nazwisko M. Ł.. Ponadto skarżący przedłożył kserokopie następujących dokumentów: - decyzji z dnia 4 czerwca 2009r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, - wezwania do zapłaty na nazwisko P. Ł. z dnia 16 kwietnia 2010r. na kwotę 1388,92zł, - zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia 23 kwietnia 2010r. o okresie prowadzenia działalności gospodarczej przez P. Ł. tj. od dnia 4 lipca 2005r. do dnia 4 czerwca 2009r., - zaświadczenia z Urzędu Gminy S. z dnia 22 kwietnia 2010r. potwierdzające, że skarżący nie jest właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o pow. 2ha, - zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia 23 lutego 2010r. o uzyskanych dochodach za 2008r. tj. kwota 12.385,38zł, - upomnień z ZUS wzywających do uregulowania należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres od miesiąca kwietnia 2006r. do miesiąca kwietnia 2009r. Ponadto za pismem z dnia 26 kwietnia 2010r. skarżący nadesłał zaświadczenie z Urzędu Pracy w S. z dnia 26 kwietnia 2010r. potwierdzające, że skarżący od dnia 26 kwietnia 2010r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w S. z dnia 26 kwietnia 2010r. potwierdzające, że w ewidencji pojazdów na nazwisko skarżącego nie figuruje żaden pojazd. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola Sądu (referendarza sądowego) sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na Sąd (referendarza sądowego) obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a przede wszystkim złożonych na wezwanie dokumentów i wyjaśnień wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego, przede wszystkim fakt, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu matki, nie posiada majątku oraz fakt, że skarżący posiada zadłużenia należy stwierdzić, że wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, ustawy P.p.s.a. | |