I SA/Ke 171/08

PostanowienieWSA w Kielcach2008-07-28

Skład orzekający: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona prowadzi działalność gospodarczą, która w poprzednich latach przynosiła dochód, a jej rodzice, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, mają perspektywę poprawy sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona prowadzi działalność gospodarczą, która w poprzednich latach przynosiła dochód, a jej rodzice, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, mają perspektywę poprawy sytuacji finansowej (np. poprzez ubieganie się o emeryturę lub przekazanie gospodarstwa rolnego synowi). W takich okolicznościach można przyznać zwolnienie częściowe, np. od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, M. Z., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. dotyczącą zabezpieczenia zobowiązania w podatku akcyzowym. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, nie posiada majątku, a jej źródłem utrzymania jest dochód rodziców z gospodarstwa rolnego (ok. 600 zł miesięcznie). Prowadzi działalność gospodarczą, która obecnie przynosi stratę, ale w latach 2006 i 2007 wykazała z niej dochód. Rodzice przekazali gospodarstwo rolne synowi i matka skarżącej ubiega się o emeryturę.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 6 listopada 2007r.; II. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 lipca 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. Znak[...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 6 listopada 2007r. ; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 10 czerwca 2008r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 20.724zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w podatku akcyzowym M. Z. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. Według oświadczenia zarówno skarżąca jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Według oświadczenia źródłem utrzymania skarżącej i jej rodziców jest dochód uzyskiwany przez rodziców z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której w chwili obecnej uzyskuje stratę. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 lipca 2008r. do uzupełnienia braków wniosku skarżąca przedkłada kserokopie rocznych zeznań podatkowych za rok 2006 i 2007, rachunek zysków i strat PHU M.-T. M. Z. za miesiące od stycznia 2008r. do maja 2008r., oświadczenie, że nie jest właścicielką samochodu oraz oświadczenie, że rodzice nie posiadają żadnego majątku – do czerwca 2008r. utrzymywali się z gospodarstwa rolnego obecnie przekazanego synowi aktem darowizny, matka skarżącej ubiega się o przyznanie prawa do emerytury. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Analiza złożonego przez M. Z. wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżąca ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem prowadzi ona działalność gospodarczą, która wprawdzie obecnie nie przynosi zysku, to jednak zarówno za rok 2006 i 2007 skarżąca w zeznaniach rocznych wykazała dochód z owej działalności. Z uwagi więc na fakt, iż sytuacja finansowa prowadzonej przez M. Z. działalności może ulec poprawie brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w całości. Ponadto sytuacja finansowa prowadzących wspólnie ze skarżącą gospodarstwo domowe rodziców rokuje poprawę, bowiem matka M. Z. ubiega się o przyznanie prawa do emerytury. Poza tym rodzice skarżącej bez wątpienia mają prawo liczyć na pomoc syna, na rzecz którego przekazali w 2008 roku umową darowizny gospodarstwo rolne. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło