I SA/Ke 171/09

Dnia 27 maja 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 22 kwietnia 2009r.; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. A. O. wraz ze skargą z dnia 22 kwietnia 2009r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] znak: [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na opłacenie skargi. Od miesiąca sierpnia 2008r. z uwagi na prowadzoną egzekucję związaną z decyzjami Urzędu Celnego w K. miesięczny dochód skarżącej stanowi kwotę 900zł. Jak twierdzi skarżąca kwota ta ledwie wystarcza na utrzymanie jej i bezrobotnego syna w wieku 21 lat. Miesięczne opłaty skarżąca szacuje na kwotę ok. 300zł, w miesiącach zimowych kwota ta wzrasta do ok. 500zł z uwagi na koszty opału. W skład majątku skarżącej i jej syna według oświadczenia wchodzi dom drewniany wielkości 35m² wraz z działką wielkości 500m². Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Analiza złożonego przez A. O. wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżąca ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem jest osobą zatrudnioną i z tego tytułu uzyskuje stały miesięczny dochód. Należy również podkreślić, iż biorąc pod uwagę zwłaszcza wiek syna skarżącej zasadnym byłoby podjęcie przez niego pracy zarobkowej. W przypadku trudności w podjęciu pracy stałej należy rozważyć podjęcie prac dorywczych, czy sezonowych, co bez wątpienia poprawiłoby kondycję finansową rodziny. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca prowadzenie swoich spraw przed Sądem zleciła adwokatowi A. M., bez uprzedniego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie – co wiąże się z wydatkami związanymi z opłaceniem usług adwokata. Świadczy to o tym, że skarżąca jest w stanie pokryć koszty związane z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącej prawo dostępu do sądu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)