I SA/Ke 173/18

PostanowienieWSA w Kielcach2018-09-05

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewywiązania się przez stronę z obowiązku współdziałania z sądem w zakresie przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała inicjatywy dowodowej i nie przedłożyła wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi ocenę jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie od kosztów spoczywa na wnioskodawcy, który ma obowiązek współdziałania z sądem.
Stan faktyczny
M. L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie szeregu dokumentów finansowych i majątkowych. Skarżąca nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 września 2018 roku POSTANOWIENIE Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. L.i K.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązana podatkowe za 2015 r. postanawia: oddalić wniosek. W sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 20 kwietnia 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązana podatkowe za 2015 r. M.L. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z 19 lipca 2018 r. M.L. na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) dalej ustawa p.p.s.a. została wezwana w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem ujemnych skutków procesowych do uzupełnienia wniosku poprzez: przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego M.L. oraz K.L, za rok 2017, w przypadku nie złożenia ww. zeznań – przedłożenie stosownych dokumentów z właściwego urzędu skarbowego potwierdzających powyższe; przedłożenie zaświadczenia o zarobkach M.L. oraz K.L za okres ostatnich 3 miesięcy; przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o prowadzeniu/nieprowadzeniu przez M.L. oraz K.L aktualnie tj. w roku 2018 oraz w roku 2017 działalności gospodarczej; w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej - przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2017 r., z tytułu prowadzonej przez M.L. oraz K.L działalności gospodarczej; przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2017 r., przez "firmę", wskazaną w złożonym wniosku; przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez M.L. oraz K.L rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; przedłożenie dokumentów potwierdzających datę zaciągnięcia wskazanego kredytu, cel kredytu, kwotę kredytu oraz wysokość rat spłacanego kredytu; wykazanie samochodów firmowych wraz z informacją dotyczącą ich marki, daty produkcji oraz ich wartości; udokumentowanie ponoszenia przez M.L. oraz K.L wydatków na opłaty za mieszkania w wykazanej we wniosku wysokości; udokumentowanie ponoszenia przez M.L. oraz K.L wydatków na media w wykazanej we wniosku wysokości udokumentowanie ponoszenia przez M.L. oraz K.L wydatków na leki w wykazanej we wniosku wysokości; wykazanie z jakich źródeł M.L. oraz K. L.posiadają środki na pokrycie różnicy pomiędzy wykazanymi w złożonym wniosku dochodami, a wydatkami (łączny dochód 3.000zł, łączne wydatki 4.300 zł). Wezwanie doręczono prawidłowo M. L. 31 lipca 2018 r. W wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków złożonego wniosku. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na orzekającego obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 ustawy p.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy p.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżąca wykazała brak współpracy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jej sytuacji materialnej. Skarżąca w zakreślonym terminie na żądanie Sądu nie przedłożyła dokumentów, które były niezbędne do oceny jej aktualnej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżąca nie uczyniła zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Fakt ten uniemożliwia jakąkolwiek weryfikację sytuacji majątkowej skarżącej. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącej nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło