I SA/Ke 174/10

Dnia 24 marca 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50zł (pięćdziesiąt złotych); 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; 3. ustanowić radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 4 marca 2010r. w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych T. M. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że jest zatrudniona na umowę o pracę, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 980zł netto miesięcznie, spłaca grzywnę, opłaca rachunki za prąd i wodę, podatek od nieruchomości i lekarstwa. Skarżąca oświadcza, iż sama pozostaje w gospodarstwie domowym, posiada dom wielkości 80m² oraz nieruchomość rolną wielkości 0,40ha. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku T. M. w całości. Z istoty regulacji dotyczącej przyznania prawa pomocy wynika, że powinno się ją kierować w pierwszej kolejności do osób, które w sposób oczywisty nie są w stanie opłacić kosztów sądowych. Tymczasem badając sytuację majątkową skarżącej nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że nie jest ona w stanie opłacić kosztów sądowych Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych całości, którego domaga się skarżąca, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem jest osobą pracującą, uzyskuje stały miesięczny dochód, ponadto nie ma nikogo na utrzymaniu. Mając zatem na względzie powyższe okoliczności stanu faktycznego i opisane powyżej regulacje normatywne rozpoznając niniejszy wniosek przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50zł, a także uznano za zasadne żądanie przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z uwagi na przedstawioną we wniosku sytuację materialną strony skarżącej. Z akt sprawy wynika bowiem, iż strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, jest jednak w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.