I SA/Ke 181/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Emilia Kundera, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. spraw ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości ze skargi T.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości ze skargi T.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] o nr: [...], [...] i [...]. Decyzjami z dnia [...] o kolejnych numerach: [...], [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje własne z dnia [...] odpowiednio o numerach [...], [...], [...] odmawiające T. R. i M. R. wznowienia postępowań podatkowych zakończonych decyzjami tegoż Kolegium z dnia [...], odpowiednio: - o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2002r. w kwocie [...] zł; - o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2001r. w kwocie [...] zł; 3. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2000r. w kwocie [...] zł. Wydając decyzje z dnia [...] Kolegium, w ich uzasadnieniu wskazało, po pierwsze, że przepis art.1a pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych został wprowadzony ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200 poz. 1683) i stosownie do zapisu art.11 tejże ustawy, wszedł w życie od 01 stycznia 2003 r. Przepis ten nie mógł mieć zatem zastosowania do ustalenia podatku za lata wcześniejsze, w tym także za 2002 r. i nie ma przy tym znaczenia, że decyzje ostateczne zostały wydane w 2003 r. Po drugie, Kolegium podało, że zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Kolegium w sprawie nie ujawniły się nowe fakty i dowody, które miałyby wpływ na podjęte rozstrzygnięcie; stan techniczny budynków i konieczność ich remontowania nie dawały w 2002 r. podstaw do ich opodatkowania inną stawką podatkową niż przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Po trzecie, zdaniem organu nie są trafne zarzuty naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, albowiem strony brały udział w całym postępowaniu, czego dowodem jest potwierdzenie doręczenia pełnomocnikowi strony K. N. postanowienia wyznaczającego termin do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Przy czym, w ocenie Kolegium, żądanie wznowienia postępowania w oparciu o podstawę z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu liczonego od dnia powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta. Ponadto, zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniom strony protokół z oględzin z dnia 30 września 2002 r. został sporządzony w obecności właściciela, co potwierdza podpis T. R. złożony na protokole. Jakiekolwiek zastrzeżenia w tym względzie strony mogły również wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu. W skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargach T. R. i M. R.wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i zmianę poprzez wznowienie postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art.240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej. Ich zdaniem, ustalenia dokonane w oparciu o protokół kontroli podatkowej z dnia 30 września 2002 r. nie mogą stanowić podstawy faktycznej do wydania zaskarżonych decyzji. Dla uzasadnienia tego twierdzenia skarżący podali, iż: 1) organ podatkowy I instancji nie powiadomił stron o terminie kontroli podatkowej przez co naruszył art. 288 § 1 Ordynacji podatkowej; 2) podczas kontroli osoby przeprowadzające kontrolę nie przedstawiły imiennych upoważnień, przez co naruszono art.283 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej; 3) nie powiadomiono strony o możliwości zapoznania się przez stronę z aktami sprawy naruszając art. 200 Ordynacji podatkowej; 4) organ nie wypowiedział się odnośnie wniesionych przez strony zastrzeżeń do protokołu przez co naruszył art. 291 §2 Ordynacji podatkowej; 4) niesłusznie przyjęto, że M. R. uczestniczył w kontroli podatkowej w dniu 30 września 2002 r. Ponadto po wydaniu zaskarżonej decyzji, wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne w sprawie mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a dotyczące sposobu zagospodarowania nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania. Skarżący wskazali też, że w ich sprawie ma zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonych decyzjach. Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. Sąd postanowił połączyć powyższe sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza ustaleń faktycznych poczynionych przez organ podatkowy w świetle przepisów prawa podatkowego wskazuje, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonych decyzji dotknięte jest istotnymi wadami formalnymi skutkującymi wyeliminowaniem zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Do takiej oceny prawnej uprawnia Sąd treść przepisu art.134 § 1 ustawy P.p.s.a. Kontrolowany przez Sąd przebieg postępowania podatkowego wskazuje, że zaskarżone decyzje zostały podjęte w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania), który ma zastosowanie dla wzruszenia ostatecznych decyzji podatkowych. Tryb ten regulują przepisy art. 240 i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa. Oceniając prawidłowość działania Kolegium w niniejszej sprawie, należy wskazać, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania składa się ze ściśle ustawowo określonych stadiów postępowania. W pierwszym stadium właściwy organ bada dopuszczalność (wymogi formalne) wznowienia postępowania, m.in. czy żądanie wznowienia pochodzi od zdolnej do czynności prawnych strony i czy kwestionowany akt administracyjny ma charakter ostateczny. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych jest podstawą do wydania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Jeżeli te przesłanki nie zachodzą organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. (vide art. 243 §1 Ordynacji podatkowej). Wtedy dopiero, w drugim stadium, organ może oceniać merytoryczne przesłanki wznowienia postępowania, końcowo wydając decyzję na podstawie art. 245 Ordynacji podatkowej, tj. w przedmiocie uchylenia decyzji. W niniejszej sprawie znamiennym jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, działając w dwóch instancjach, wbrew powołanym wyżej przepisom, w ramach kontroli dopuszczalności wszczęcia postępowania badało przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 240 Ordynacji podatkowej. Te zaś mogą być badane dopiero po wszczęciu postępowania w formie postanowienia (vide art. 243 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). Na marginesie Sąd wskazuje, iż Kolegium słusznie stwierdza za przepisem art. 241§2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, że oparcie żądania wznowienia postępowania o podstawę z art.240§1 pkt 4 Ordynacji podatkowej jest obwarowane terminem miesięcznym liczonym od dnia powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu decyzji. Nieprawidłowo jednak odnosi początek biegu tego terminu do dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. W niniejszym przepisie niewątpliwie chodzi bowiem o decyzję ostateczną; taki walor decyzji przesądza o dopuszczalności uruchomienia trybów nadzwyczajnych (tu: wznowienia postępowania). Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium zbada dopuszczalność wznowienia postępowania. Przy braku przesłanek negatywnych wyda postanowienie o wznowieniu postępowania, przeprowadzi z udziałem stron postępowanie co do przesłanek wznowienia i rozstrzygnie istotę sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art.135 ustawy P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.