I SA/Ke 19/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-02-12
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący posiada majątek (ruchomy i nieruchomy) znacznej wartości, który może posłużyć do pozyskania środków na sfinansowanie kosztów postępowania. Zobowiązania cywilnoprawne, takie jak spłacane kredyty, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Ponadto, skarżący mieszka z rodzicami, którzy ponoszą koszty jego utrzymania, co oznacza, że jego podstawowe potrzeby życiowe są zabezpieczone.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, w którym skarżący opisał swoją sytuację finansową, wskazując na posiadany majątek (nieruchomości, samochód), oszczędności, kredyty oraz fakt zamieszkiwania z rodzicami, którzy ponoszą koszty jego utrzymania. Organ uznał, że skarżący jest w stanie uiścić należny wpis sądowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 lutego 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: ref. sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 15 stycznia 2008r. w wysokości 813zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. A. S. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku skarżący oświadcza, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz rodzicami i dwudziestopięcioletnią siostrą. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi budynek gospodarczy wielkości 200m² z działką 10arów o wartości [...]zł oraz działka wielkości 5,2ara o wartości [...]zł. Skarżący wskazuje, że jest w posiadaniu oszczędności na rachunku osobistym w wysokości ok. [...]zł – w całości zajęte przez Urząd Skarbowy. Jako posiadane przedmioty wartościowe skarżący wykazuje samochód marki [..]rok prod. 2003 wartości ok. [...]zł. W dalszej części wniosku skarżący wyjaśnia, że posiadane przez niego nieruchomości zabezpieczone są hipotekami – jedna bankową, druga skarbową. Skarżący oświadcza ponadto, że spłaca dwa kredyty na łączną kwotę [..]zł oraz kredyt samochodowy – nie podaje wysokości. Wnioskodawca posiada debet na rachunkach bankowych na łączną kwotę [...]zł. A. S. oświadcza, że prowadzi działalność gospodarcza, z której nie osiąga dochodu. Według oświadczenia źródłem utrzymania skarżącego, jego siostry i rodziców jest dochód uzyskiwany przez rodziców skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który za rok 2006 stanowił kwotę [...]zł co miesięcznie stanowiło kwotę [...]zł. Za rok 2007 brak rozliczenia.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, tak jak siostra, która w grudniu 2007 roku rozpoczęła prowadzenie własnej działalności gospodarczej i dotąd nie osiągnęła dochodu. Razem ze skarżącym, jego rodzicami i siostrą mieszka również brat skarżącego prowadzący własne gospodarstwo domowe.
Ponadto skarżący oświadcza, że prowadzenie swoich spraw zlecił doradcy podatkowemu M. D.-M. i adwokatowi B. G..
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Analiza złożonego przez A. S. wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wykazała, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługują na uwzględnienie, bowiem skarżący jest w stanie zdobyć środki finansowe i uiścić należny wpis sądowy w kwocie 813zł i ewentualne inne koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.
Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, posiada bowiem majątek zarówno ruchomy /samochód o wartości [...]zł/ jak i nieruchomy /o łącznej wartości [...]zł/ znacznej wartości, który może służyć pozyskaniu środków na sfinansowanie kosztów postępowania. W tym kontekście trudno dać wiarę twierdzeniom strony, że nie jest ona w stanie uzyskać środków potrzebnych do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku w konieczności swojego utrzymania.
Nie jest również wystarczającym do przyznania prawa pomocy oświadczenie wnioskodawcy, iż spłaca kredyty w łącznej wysokości [...]zł oraz kredyt zaciągnięty na zakup samochodu, bowiem podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowanie sądowego.
W rozpatrywanej sprawie nie bez znaczenia jest również fakt, iż jak sam skarżący oświadczył, mieszka z rodzicami i to oni ponoszą koszty jego utrzymania, tak więc skarżący ma zabezpieczone podstawowe potrzeby życiowe i nie ponosi kosztów codziennego utrzymania.
Rozpatrując wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych A. S. podkreślić również należy, iż skarżący prowadząc działalność gospodarczą powinien liczyć się z koniecznością zabezpieczenia środków na przyszłe wydatki w tym związane z potrzebą ochrony swoich praw przed sądem, tym bardziej, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na jego wniosek.
Mając na uwadze wszystkie te okoliczności uznać należało, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swojego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło