I SA/Ke 191/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-06-10

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazuje dochody, choć niewystarczające na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania rodziny, a jej małżonek jest bezrobotny?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca, mimo trudnej sytuacji finansowej, posiada dochody pozwalające na częściowe pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy powinno być udzielane wyjątkowo, a koszty sądowe traktowane jako bieżące wydatki, które należy zaspokajać na równi z innymi podstawowymi potrzebami. W przypadku, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, ale jest w stanie pokryć część z nich bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, M.M., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawca zawiesił działalność gospodarczą, jest zatrudniony na umowę o pracę do końca września 2009 r., utrzymuje się z żoną i dwoma synami, a jego miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi 2885,12 zł. Wniosek został częściowo uwzględniony poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie 500 zł, natomiast w pozostałym zakresie oddalony.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi z dnia 22 kwietnia 2009 r.; II. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 czerwca 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500zł (słownie: pięćset złotych) od skargi z dnia 22 kwietnia 2009r.; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 26 maja 2009r. w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...].znak: [...].w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej M. M.złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadcza, że prowadzoną działalność gospodarczą ze względu na brak dochodu zawiesił w grudniu 2008r., od marca 2009r. został zatrudniony na umowę o pracę na czas określony do końca września 2009r. Ponadto skarżący podnosi, iż wysokość wpisu w kwocie 500zł jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do wartości przedmiotu zaskarżenia – 1695zł. We wniosku M. M. oświadcza, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z bezrobotną żoną i dwoma synami w wieku 7 lat. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje u rodziców. Skarżący nie wykazuje, żadnego majątku ani oszczędności. Rodzina M. M. utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2885,12zł brutto miesięcznie. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) - zwanej dalej u.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Sygn. akt I SA/Ke 191/09 Analiza złożonego przez M. M.wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Zauważyć przy tym należy, że żona skarżącego jest osobą młodą więc zasadnym byłoby podjęcie przez nią pracy zarobkowej. W przypadku trudności w podjęciu pracy stałej należy rozważyć podjęcie prac dorywczych, czy sezonowych, co bez wątpienia poprawiłoby kondycję finansową rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500zł. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącemu prawo dostępu do sądu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 u.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło