I SA/Ke 191/15

Dnia 17 czerwca 2015 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Spółka z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Spółka z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Ś." Spółka z o.o. w K. ("Spółka") pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym wniosku Spółka wskazała, że obecnie nie jest w stanie prowadzić działalności, z winy strony przeciwnej została sparaliżowana. Spółka nie wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, wartość środków trwałych określiła na kwotę 0 zł oraz nie wskazała wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy. Wskazała, że rachunki bankowe zostały zlikwidowane. Ponadto oświadczyła, że posiada zadłużenie. Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej Spółki, z uwagi na powyższe pismem z dnia 4 maja 2015 r. skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie: 1. odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego spółki za 2014 r. 2. sprawozdania finansowego spółki za 2014 r. 3. dokumentów potwierdzających wskazane zadłużenie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca Spółka oświadczyła, że nie może przedłożyć żadnych dokumentów, ponieważ ich nie posiada - nie ma z czego sporządzać zeznań podatkowych ani sprawozdań finansowych. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego przysługuje osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 255 ustawy p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy p.p.s.a. [druk PPPr], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W niniejszej sprawie pełna ocena sytuacji majątkowej skarżącej nie była możliwa z uwagi na nieprzedstawienie przez Spółkę informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej, mimo że do ich ujawnienia została wezwana w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. Skarżąca jako przyczynę nieprzedłożenia żądanych informacji wskazała, że nie ma z czego sporządzać zeznań podatkowych ani sprawozdań finansowych, natomiast odnośnie zadłużeń wskazała na zaginięcie dokumentów. Powyższe oznacza, że nie została wyjaśniona i udokumentowana sytuacja majątkowa skarżącej Spółki, co było niezbędne do oceny jej rzeczywistej kondycji finansowej. Reasumując, strona nie wykazała zaistnienia przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a orzekający nie jest w stanie w pełni ocenić możliwości płatniczych Spółki. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącej, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.