I SA/Ke 193/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 1 marca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie załatwienia skargi postanawia: odrzucić skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach pismem z 1 marca 2024 r. znak: [...], zawiadomił H. K., że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zapoznaniu się z aktami sprawy uznał za bezzasadną skargę H. K., która wpłynęła 2 lutego 2024 r. i zawierała zarzuty dotyczące działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku- Zdroju. W treści pisma organ powołał art. 227 k.p.a., a także wskazał, że postępowanie skargowe uregulowane w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego jest postępowaniem uproszczonym, ponieważ jego przedmiotem jest co do zasady ocena sposobu działania organu i jego pracowników. Kończy się wydaniem dla skarżącego zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. Czynności postępowania skargowego nie mogą zastępować procedury administracyjnej oraz uwalniać od jej wymagań i rygorów. Skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł H. K., który podał, że podtrzymuje dotychczasową skargę na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku- Zdroju oraz wniósł o ponowną i sprawiedliwą wycenę jego majątku. Skarżący nie zgodził się z tą wyceną, wskazując, że majątek wart jest około 600 tys. zł. Dodał w szczególności, że długi za podatek gruntowy i za śmieci nie były sprawiedliwie naliczone. Burmistrz Stopnicy nie chciał mu umorzyć podatku, odsetek i zapłaty za odpady komunalne, chociaż żadna deklaracja nie była podpisywana. Autor skargi zaznaczył, że zwracał się o umorzenie długu ze względu na trudną sytuację materialną, ale Burmistrz nie uwzględnił tej prośby. Nadmienił też, że w piśmie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach nie pouczył go, gdzie ma składać sprzeciw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że do Izby Administracji Skarbowej w Kielcach 2 lutego 2024 r. wpłynęło pismo H. K. dotyczące działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku-Zdroju zawierające zarzuty: na powtórne szacowanie wartości zajętej nieruchomości, zaniżenie wartości szacunku nieruchomości, zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz zawyżenie kosztów egzekucji. W skardze podniesione zostały również kwestie zasadności naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zasadność naliczania podatków lokalnych oraz sytuacji materialnej. Dyrektor podał, że rozpoznał skargę w oparciu o przepisy Działu VIII k.p.a. i pismem z 1 marca 2024 r., zgodnie z art. 238 k.p.a., zawiadomił H. K. o sposobie załatwienia skargi, uznając ją za bezzasadną. Organ stwierdził, że ponieważ w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to skarga złożona na zawiadomienie z 1 marca 2024 r. powinna zostać odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) dalej "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Sąd zauważa, że objęte skargą pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z 1 marca 2024 r. było wynikiem postępowania prowadzonego w ramach postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII kpa. Wynika to wprost z treści tego pisma, w którym powołano art. 227 k.p.a., który stanowi, że przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Ponadto powołano art. 237 § 1 i 2 k.p.a., który określa sposób i termin załatwienia skargi, o której mowa w art. 227 kpa. Wyjaśnienia wymaga, że skarga oparta na przepisach art. 227 – 240 Kodeksu postępowania administracyjnego, zamieszczonych w Dziale VIII (Skargi i wnioski) rozdziale 2 (Skargi), uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym samym trybie skargowym. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, gdyż tryb skargowy jest jedną z przewidzianych przez ustawodawcę form sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest realizowana przez wskazane w art. 229 k.p.a. organy nadrzędne nad organami, których działanie jest przedmiotem skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16, z 20 listopada 2013 r., II OSK 2783/13; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skarg powszechnych pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Skarga na zawiadomienie organu o sposobie załatwienia skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., niezależnie od tego, jaka forma zostanie nadana temu zawiadomieniu, podlega odrzuceniu. Wobec powyższego wniesiona skarga na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powszechnej, jako niepodlegająca właściwości sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, który nie jest uprawniony do podejmowania jakichkolwiek działań, które nie należą do jego kognicji. Mając to wszystko na uwadze, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.