I SA/Ke 194/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2009r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 2 kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia 20 lutego 2009r. nr [...] w sprawie odmowy uznania zarzutów Z. B. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej [...] wskazał, iż Z. B. prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 października 1995r. do chwili obecnej. Z tytułu prowadzonej działalności miał on obowiązek rozliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne własne oraz na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne oraz FP i FGŚP za zatrudnionych pracowników. Ponieważ zobowiązany nie regulował składek, wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektorat [...] - w dniu 23 stycznia 2009r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach od Se-3/2009 do Se-12/2009 oraz od Se-14/2009 do Se-3 8/2009. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego zostało poprzedzone upomnieniami odebranymi w dniu 8 marca 2002r. (o numerach: UP/699/2002, UP/700/2002, UP/701/2002), w dniu 6 września 2006r. ( o numerach UP/1363/2002, UP/1364/2002, UP/1365/2002, UPM/1398/2006) i w dniu 5 marca 2007r. (nr UPM/378/2007). W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...], jako organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomień z dnia 23 stycznia 2009r. o nr: Se/3/09; Se/4/09, Se/5/09, Se/6/09, Se/7/09, Se/8/09,Se/9/09,Se/10/09,Se/11/09,Se/12/09,Se/14/09,Se/15/09,Se/16/09,Se/17/09,Se/18/09,Se/19/09,Se/20/09,Se/21/09,Se/22/09,Se/23/09,Se/24/09,Se/25/09,Se/26/09,Se/27/09, Se/28/09, Se/29/09, Se/30/09, Se/31/09, Se/32/09, Se/33/09, Se/34/09, Se/35/09, Se/36/09, Se/37/09, Se/38/09, dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez Z. B. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...]. Odpisy powyższych zawiadomień zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 3 lutego 2009r. Z. B. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podniósł, iż w latach 2001 i 2002 był zatrudniony w R. S. M. w R. i to ona była odpowiedzialna za naliczanie i odprowadzanie składek, zatem wystawione tytuły wykonawcze powinny dotyczyć tej właśnie Spółdzielni. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2009r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektorat [...], jako wierzyciel, odmówił uznania zarzutów Z. B. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym również organ egzekucyjny w/w postanowieniem nr [...] odmówił uznania zarzutów zobowiązanego. Z. B. złożył zażalenie na to postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej [...]. Dyrektor Izby Skarbowej [...] stwierdził, iż z zażalenia wynika, że Z. B. w latach 1993 - 1999 przebywał na rencie inwalidzkiej. Od dnia 1 października 1995r. prowadzi on działalność gospodarczą - Kancelarię Prawniczą z siedzibą w Skarżysku-Kamiennej. Od dnia 2 września 2000r., po rezygnacji z renty inwalidzkiej, zobowiązany rozpoczął pracę na stanowisku radcy prawnego w R. S. M. im. G. z siedzibą w R. Organ drugiej instancji zauważył, że składki egzekwowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dotyczą zaległości powstałych w związku z prowadzoną przez Z. B. działalnością gospodarczą. Wynikają one z deklaracji składanych do ZUS przez płatnika oraz dokumentów ubezpieczeniowych i rozliczeniowych. Organ wyjaśnił, iż zobowiązany wykazywał w składanych dokumentach rozliczeniowych składki na ubezpieczenie zdrowotne własne oraz składki zatrudnionych pracowników na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP. W oparciu o złożone dokumenty oraz dokonywane wpłaty Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał rozliczeń na koncie płatnika ustalając zaległość. W związku z brakiem wpłat na koncie Z. B. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając jako organ egzekucyjny, dokonał wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej [...] wyjaśnił nadto, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych egzekwuje od strony składki z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, nie zaś z tytułu zatrudnienia w R. S. M. w okresie od dnia 15 września 2000r. do dnia 1 marca 2002r. Dlatego, odpierając zarzut zażalenia, organ drugiej instancji podkreślił, że tytuły wykonawcze nie powinny być wystawione na R. S. M. w R. Jak zauważył dalej organ, w aktach sprawy znajdują się druki upomnień z lat: 2002, 2006 i 2007 oraz potwierdzenia ich odbioru przez L. B., żonę zobowiązanego w roku 2002 i 2006 oraz przez zobowiązanego w 2007r., w których ZUS O/[...] Inspektorat [...] informował Z. B. o powstałych zaległościach i konieczności ich uregulowania. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że na etapie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie jest możliwe rozstrzygnięcie zasadności pobierania składek na wskazane wyżej ubezpieczenia, tym bardziej, iż podstawą prawną dochodzonych należności są deklaracje złożone przez samego zobowiązanego. Jeżeli zatem Z. B. kwestionuje należności objęte w/w tytułami wykonawczymi, to ewentualne stwierdzenie i ustalenie obowiązku ubezpieczeń zdrowotnych własnych oraz pracowników winno się odbyć na zasadach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, do czego uprawniony jest właściwy terenowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych, bowiem złożone przez zobowiązanego deklaracje nadal funkcjonują jako prawidłowe w obiegu prawnym. Z. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...], wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]. W motywach skargi jej autor podniósł, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 28 lutego 2002r. należne składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne skarżącego wpłacał jego pracodawca tj. R. S. M., dlatego też wystawione tytuły wykonawcze są bezprawne i bezzasadne. Jak wyjaśnił, wniósł zarzuty, których uznania postanowieniem z dnia 20 lutego 2009r. nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] odmówił. Do zażalenia na to postanowienie strona przedstawiła dowody uregulowania należnych składek przez R. S. M. w R. Dyrektor Izby Skarbowej [...] nie zapoznał się jednak z dokumentami zgromadzonymi w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie nie dotyczy przedmiotu składek egzekwowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za okres od roku 1995 do chwili obecnej. Przedmiotem niniejszego sporu są składki za okres od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 28 lutego 2002r. Strona zaprzeczyła, by składała deklaracje do ZUS, na co powołuje się Dyrektor Izby Skarbowej [...] w zaskarżonym postanowieniu, albowiem w spornym okresie podstawowym miejscem jej zatrudnienia była R. S. M. w R. Skarżący zarzucił nadto, iż w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej odnosi się do składek zatrudnionych pracowników, co nie jest przedmiotem niniejszego sporu. Ponadto, jak wyjaśnił Z. B., należne składki za pracowników zostały przez niego w całości uregulowane. Zobowiązany zakwestionował również, by otrzymał w roku 2007 upomnienia, na które w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołuje się organ drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ drugiej instancji, uznając zarzuty skarżącego za niezasadne, podkreślił, iż z zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego wydanego przez organ pierwszej instancji wynika, iż dotyczą one nieuregulowanych składek na FUS, FUZ, FP i FGŚP w okresie prowadzenia przez zobowiązanego działalności gospodarczej tj. od dnia 1 października 1995r. do chwili obecnej, za miesiące i lata wynikające z rubryki Nr 32 wystawionych tytułów wykonawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy zakres kognicji Sądu wyznacza przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a. Kontrola sądowoadministracyjna, której przedmiotem stała się także niniejsza sprawa, sprowadza się tym samym, a jednocześnie ogranicza, do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając na powyższych zasadach zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...], stwierdzić należy, iż odpowiada ono prawu, podobnie jak poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]. Przepis art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm., dalej też jako "ustawa egzekucyjna"), w brzmieniu obowiązującym w dacie wystawienia tytułów wykonawczych, tj. w dniu 23 stycznia 2009r. formułuje zagadnienia związane z wszczęciem egzekucji, przewidując określone obowiązki organu egzekucyjnego. Jednym z tych obowiązków przystępując do czynności egzekucyjnych jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z klauzulą organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Drugim elementem koniecznym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest pouczenie o prawie zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny, stosownie do przepisu art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawidłowo pouczył Z. B. w tytule wykonawczym o przysługującym mu prawie do wniesienia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Odpisy tytułów wykonawczych o numerach od Se-3/2009 do Se-12/2009 oraz od Se-14/2009 do Se-3 8/2009 zostały skutecznie doręczone dłużnikowi w dniu 3 lutego 2009r. jako załącznik do zawiadomienia o dokonanej czynności egzekucyjnej. W aktach sprawy istnieje dowód doręczenia tytułów wykonawczych z pouczeniem o prawie zgłoszenia zarzutów, zawiadomienie w sprawie zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Wobec braku zatem przeszkód formalnych, zaistniały podstawy do dokonania oceny merytorycznej wydanych przez organy postanowień w sprawie odmowy uznania zgłoszonych przez Z. B. zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej [...], odwołując się do dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych, wskazał, że w przedmiotowej sprawie składki egzekwowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dotyczą zaległości powstałych w związku z prowadzoną od 1.10.1995r. przez Z. B. działalnością gospodarczą. Składki te zostały rozliczone w deklaracjach składanych do ZUS przez płatnika oraz w dokumentach ubezpieczeniowych i rozliczeniowych. Z. B. wykazywał w składanych dokumentach rozliczeniowych składki na ubezpieczenie zdrowotne własne oraz składki zatrudnionych pracowników na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP. Z materiału dowodowego wynika również to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał rozliczeń wpłat na koncie płatnika ustalając zaległość. W związku z brakiem wpłat na koncie Z. B. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze. Stosownie do przepisu art. 33 pkt. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. Z treści zarzutów podnoszonych w skardze wynika, że skarżący powołuje się na ww. wymienioną podstawę zarzutu, kwestionując zasadność prowadzonej egzekucji w stosunku do jego osoby. Istotą sporu pomiędzy skarżącym a ZUS są wystawione w dniu 23 stycznia 2009r. tytuły wykonawcze w sumie 30, które dotyczą należności składkowych za okres od dnia 1stycznia 2001r. do dnia 28 lutego 2002r. W ocenie Sądu, podniesiony przez skarżącego zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego nie znajduje uzasadnienia w treści kwestionowanych tytułów wykonawczych. Z akt sprawy wynika, że wszystkie tytuły wykonawcze wystawione zostały na nazwisko Z. B., jako dłużnika opisanych w tych tytułach zaległości składkowych. Ponadto dokumenty takie jak: zawiadomienie w sprawie zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego oraz upomnienia poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, wskazują w swej treści jako dłużnika – Z. B. W skardze sformułowany został zarzut, że Dyrektor Izby Skarbowej [...] nie zapoznał się z dokumentami w niniejszej sprawie a wydane postanowienie nie dotyczy przedmiotu zażalenia. Skarżący podnosi bowiem, że rzekome składki egzekwowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, mają dotyczyć wg Dyrektora Izby Skarbowej okresu od roku 1995 do chwili obecnej, co nie znajduje żadnego udokumentowania, przedmiotem niniejszego sporu są bowiem składki za okres od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 28 lutego 2002r. W ocenie Sądu, powyższy zarzut skargi jest niezasadny. Z zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych egzekwuje od strony składki w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej od roku 1995 do chwili obecnej, jednakże za okres od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 28 lutego 2002r. Taką też interpretację stanowiska organu egzekucyjnego zaprezentowanego w postanowieniu potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności treść tytułów wykonawczych i upomnień doręczonych stronie, a poprzedzających wszczęcie egzekucji oraz deklaracje rozliczeniowe DRA złożone przez płatnika składek Z. B. Z treści postanowienia, wbrew zarzutom skargi, nie wynika zatem, że przedmiotem egzekucji są składki za okres od roku 1995 do chwili obecnej. Bez wpływu zatem na przebieg postępowania egzekucyjnego, a także na treść zaskarżonego postanowienia są złożone przez skarżącego dowody uregulowania należnych składek z tytułu zatrudnienia w R. S. M. w okresie od dnia 15 września 2000r. do dnia 1 marca 2002r. Należności składkowe z powyższego tytułu nie były bowiem przedmiotem postępowania egzekucyjnego, na prowadzenie którego zostały wniesione przez skarżącego zarzuty. W związku z tym zarzutem skargi podkreślić należy, że przedmiotem sporu jest egzekucja składek za okres od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 28 lutego 2002r. w związku z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej od roku 1995 do chwili obecnej, a nie z tytułu zatrudnienia skarżącego w R. S. M. w okresie od dnia 15 września 2000r. do dnia 1 marca 2002r. Skarżący, kwestionując zasadność wszczętej egzekucji w stosunku do jego osoby, zaprzecza aby w spornym okresie składał deklaracje w ZUS, podnosi, że w tym okresie jego podstawowym miejscem zatrudnienia była R. S. M. w R. oraz, że należne składki za pracowników zostały przez niego uregulowane w całości, a zatem nie są one przedmiotem niniejszego sporu. Odpowiadając na powyższy zarzut skargi, podnieść należy, że w aktach sprawy znajdują się deklaracje rozliczeniowe DRA złożone przez płatnika składek Z. B., które potwierdzają prawidłowość i zasadność wystawionych tytułów wykonawczych. Podstawą prawną tych należności składkowych, co wynika z rubryki nr 30 tytułów wykonawczych są bowiem deklaracje. Twierdzenia zatem skarżącego, iż deklaracji rozliczeniowych nie składał, są gołosłowne. Do obowiązków wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym należy przystąpienie z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, co wynika z art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo zatem Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze w stosunku do skarżącego. Jednocześnie, stosownie do art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rację ma zatem organ egzekucyjny, wskazując w zaskarżonym postanowieniu, że jeżeli Z. B. kwestionuje należności (objęte w/w tytułami wykonawczymi) to ewentualne stwierdzenie i ustalenie obowiązku ubezpieczeń zdrowotnych własnych oraz wymienionych wyżej składek na pracowników winno się odbyć na zasadach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, do których uprawniony jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, bowiem złożone przez zobowiązanego deklaracje nadal funkcjonują jako prawidłowe w obiegu prawnym. Według art. 68 ust. 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) do zakresu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W sytuacji zatem, gdy skarżący kwestionuje zasadność pobierania spornych składek, jedyną skuteczną drogą jest zainicjowanie postępowania, zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r., nr 78 poz. 465). Stosownie zaś do art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uzyskanie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie ustalenia wymiaru spornych składek i ich poboru. Kwestionowanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi poprzez zgłoszenie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych odpowiadających wymogom art. 27 § 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest chybione i nieskuteczne. Zarzut skargi o niedoręczeniu skarżącemu upomnienia w 2007r. w świetle materiału dowodowego sprawy jest również niezasadny. Zarzut ten został ponadto sformułowany ogólnie, skarżący nie precyzuje bowiem, które to upomnienie nie zostało mu doręczone w 2007r. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika natomiast, że upomnienia poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego zostały odebrane: - w dniu 8 marca 2002r. (o numerach: UP/699/2002, UP/700/2002, UP/701/2002) przez żonę skarżącego L. B.; - w dniu 6 września 2006r. (o numerach UP/1363/2002, UP/1364/2002, UP/1365/2002, UPM/1398/2006) przez żonę skarżącego L. B.; - w dniu 5 marca 2007r. (nr UPM/378/2007) osobiście przez Z. B. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z faktami wynikającymi z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w związku z powyższym, jak tego żąda skarżący, nie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.