I SA/Ke 195/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-06-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji określającej podatek dochodowy od osób prawnych jest uzasadnione, gdy jego wykonanie może spowodować znaczną szkodę majątkową lub trudne do odwrócenia skutki dla podatnika prowadzącego działalność finansową?
Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania decyzji określającej podatek dochodowy od osób prawnych jest uzasadnione, gdy jej wykonanie grozi znaczną szkodą majątkową lub trudnymi do odwrócenia skutkami dla podatnika. W przypadku spółki prowadzącej działalność finansową, uiszczenie kwoty ponad 500.000 zł może zagrozić jej płynności finansowej, uniemożliwić wywiązanie się z umów, narazić na utratę rynków i konkurencyjności, a także spowodować utratę udziału w kapitale zakładowym innych spółek, co może być niemożliwe do odzyskania.
Stan faktyczny
Spółka M. P.-E. F.I S.A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. określającą podatek dochodowy od osób prawnych za 2003r. na kwotę 539.363 zł. Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie zagrozi jej płynności finansowej, możliwości wywiązania się z umów, konkurencyjności oraz spowoduje utratę udziału w kapitale zakładowym innych spółek. Podkreśliła, że organ pierwszej instancji dwukrotnie wstrzymał wykonanie swoich decyzji z podobnych powodów. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano w całości wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P.-E. F.I S.A. w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P.-E. F.I S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. postanawia: wstrzymać w całości wykonanie zaskarżonej decyzji. M. P.-E. F.I S.A. w K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. w kwocie 539.363 zł. W dniu 5 czerwca 2009r. Spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż Dyrektor UKS w K. postanowieniem z dnia [...]. przychylił się do argumentów Spółki i wstrzymał wykonanie wydanej przez ten organ decyzji z dnia [...]. nr [...] określającej podatek dochodowy od osób prawnych za 2003r. w kwocie 1.528.239 zł. Rozpatrując z kolei odwołanie wniesione przez Spółkę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości decyzję Dyrektora UKS i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Spółki potwierdza to precedensowy charakter niniejszej sprawy, co było jednym z argumentów Spółki podnoszonym we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Dyrektor UKS w K. wydał decyzję z dnia [...]., nr [...], w której ponownie określił podatek dochodowy dla Spółki za 2003r., tym razem na kwotę 539.363 zł. W odpowiedzi na wniosek Spółki, Dyrektor UKS wydał w dniu [...]. postanowienie, w którym ponownie wstrzymał swoją decyzję, uznając, że za wstrzymaniem jej wykonania przemawia ważny interes podatnika. W ocenie Dyrektora UKS, brak takiego wstrzymania spowoduje narażenie Spółki na poniesienie nieodwracalnej szkody majątkowej oraz utratę rynku i konkurencyjności, a także na możliwość nie wywiązywania się z zawartych umów. Dodatkowo wyzbycie się przez Spółkę części posiadanych papierów wartościowych, przy trudnej sytuacji istniejącej na rynku finansowym, doprowadziłoby do powstania znaczącej straty na ich sprzedaży. W tym zakresie Dyrektor UKS po raz kolejny w całości przychylił się do argumentacji podnoszonej przez Spółkę. Skarżąca Spółka podniosła, iż okoliczności będące podstawą wydania obu postanowień Dyrektora UKS w Kielcach o wstrzymaniu wykonania decyzji podatkowych były identyczne. Co więcej, nie uległy one zmianie także na moment wnoszenia niniejszego wniosku. W opinii Skarżącej, przesłanki te uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji również na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca spółka podniosła, iż kwota zobowiązania podatkowego określona w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. – 539.363,00 zł – jest o 296.612 zł wyższa od wykazanej przez Spółkę w deklaracji. Doliczając do tego odsetki za zwłokę oznaczałoby to, że Spółka jeszcze przed ostatecznym zakończeniem postępowania zobowiązana jest uiścić ponad 500.000 zł. Spółka przyznała, iż jej aktywa finansowe pozwalają w chwili obecnej na zapłatę w/w kwoty, to jednak biorąc pod uwagę profil prowadzonej przez Spółkę działalności oraz aktualną sytuację gospodarczą uiszczenie tak znaczącej kwoty zagrozi jej płynności finansowej. Spółka prowadzi bowiem działalność finansową, która sprowadza się de facto do operowania wolnymi środkami pieniężnymi. Utrata ich w w/w kwocie oznacza, że Spółka aby kontynuować działalność zmuszona będzie do odzyskania części kapitału ulokowanego na rynku. Spółka nie ma możliwości żądania natychmiastowego zwrotu udzielonych pożyczek. Terminy ich spłaty wynikają bezpośrednio z podpisanych z pożyczkobiorcami umów. Spółka mogłaby jedynie zdobyć środki finansowe poprzez upłynnienie posiadanych papierów wartościowych. Aktualnie takie posunięcie jest zdaniem skarżącej spółki finansowo i ekonomicznie nieuzasadnione. W sytuacji pogłębiającego się kryzysu finansowego, wycena większości papierów wartościowych jest aktualnie poniżej ceny zakupu tych papierów wartościowych zapłaconej przez Spółkę. Sprzedaż tych papierów nastąpiłaby ze stratą, a to jest działaniem ze szkodą dla Spółki. Skarżąca spółka wskazała też, że egzekucja tak znaczącej kwoty, wpłynie istotnie na ograniczenie jej bieżącej działalności, tzn. Spółka nie będzie w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań wynikających z zawartych umów, a także narazi Spółkę na niebezpieczeństwo utraty rynku i konkurencyjności. Dolegliwe dla Skarżącej byłoby także wyzbycie się części majątku w celu uregulowania zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Przykładowo podała, iż w przypadku wyzbycia się posiadanych akcji spółek publicznych, Spółka nie tylko poniosłaby stratę na sprzedaży akcji, ze względu na obecną sytuację na rynku papierów wartościowych związaną z kryzysem na rynkach finansowych, lecz także niekorzystnie obniżyłby się udział Spółki jako akcjonariusza (udziałowca) w innych spółkach, w szczególności spółkach giełdowych. Skarżąca Spółka wskazała, iż ryzyko utraty udziału w kapitale zakładowym innych spółek byłoby dla niej najbardziej dolegliwą konsekwencją niewstrzymania wykonania decyzji organu drugiej instancji. Ewentualne odzyskanie poprzedniej pozycji jako udziałowca (akcjonariusza) innych spółek może okazać się dla Spółki niemożliwe, a w najlepszym wypadku generować może dodatkowe koszty zakupu udziałów (akcji) za kwoty przewyższające kwoty uzyskane z ich sprzedaży. Skarżąca spółka podkreśliła również, że zbycie poszczególnych składników majątkowych wpłynęłoby na konieczność ograniczenia działalności przez Spółkę, ponieważ są to składniki, w oparciu o które Spółka prowadzi działalność gospodarczą. Dodatkowo ich sprzedaż w okolicznościach przymusowych spowodowałaby trudne do usunięcia dla niej skutki w postaci uzyskania niższego wynagrodzenia, niż przy ich sprzedaży w normalnych okolicznościach, z ekonomicznie uzasadnionych powodów. Także zaciągnięcie kredytu lub pożyczki w celu uregulowania zaległości podatkowej przez Spółkę wiązałoby się z poniesieniem przez nią szkody majątkowej, ze względu na konieczność poniesienia kosztów uzyskania finansowania. Także i w tym przypadku, sytuacja utrzymującego się stale kryzysu na rynkach finansowych powoduje, iż koszty zaciągnięcia ewentualnego kredytu bankowego są nieporównywalnie wyższe, co zwiększa rozmiary szkody majątkowej, jaką może ponieść Spółka. Pociągnąć to może za sobą istotne, nieodwracalne konsekwencje, w postaci prawdopodobnych trudności w jej spłacie. To z kolei powodować może konieczność sukcesywnego wyzbywania się części posiadanego majątku, na który składają się przede wszystkim akcje (udziały) w innych spółkach. W skrajnym przypadku, spowodować to może zdaniem skarżącej spółki ryzyko utraty płynności w realizacji innych zobowiązań, a w konsekwencji ryzyko ogłoszenia upadłości. Skarżąca spółka podniosła, iż nawet w przypadku uchylenia decyzji podatkowych przez sąd administracyjny, nie uzyskałaby rekompensaty, nie nastąpiłoby przywrócenie do stanu poprzedniego w związku z jej ograniczeniem działalności oraz utratą pozycji jako udziałowca (akcjonariusza) w innych spółkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd ten może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W ocenie Sądu skarżąca spółka zasadnie twierdzi, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wymienione w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Skarżąca spółka przedstawiła konkretne okoliczności świadczące o tym, że nie wstrzymanie w stosunku do niej wykonania zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę profil prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności polegającej na operowaniu wolnymi środkami pieniężnymi, stwierdzić należy, iż uiszczenie kwoty ponad 500.000 zł mogłoby zagrozić płynności finansowej Spółki. Nie ma ona bowiem możliwości żądania natychmiastowego zwrotu udzielonych pożyczek, a upłynnienie natychmiast posiadanych przez nią papierów wartościowych w aspekcie kryzysu na rynkach finansowych może okazać się ekonomicznie nieuzasadnione, gdy ceny większości papierów wartościowych znajdują się aktualnie na poziomie poniżej ceny ich zakupu. W razie uiszczenia tak dużej kwoty skarżąca spółka nie będzie w stanie wywiązać się z zawartych umów, co narazi ją na niebezpieczeństwo utraty rynków i konkurencyjności. Dotkliwą konsekwencją wykonania zaskarżonej decyzji jest w ocenie Sądu ryzyko utraty udziału w kapitale zakładowym innych spółek. W ocenie Sądu należy zgodzić się z argumentem skarżącej spółki, iż odzyskanie poprzedniej pozycji jako udziałowca (akcjonariusza) innych spółek może okazać się dla Spółki niemożliwe, względnie generować dodatkowe koszty zakupu udziałów (akcji) za kwoty przewyższające kwoty uzyskane z ich sprzedaży. Na uwagę zasługuje również okoliczność, że sam organ, tj. Dyrektor UKS w K. dwukrotnie dopatrzył się zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania swoich decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło