I SA/Ke 195/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]nr [...]utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]nr [...]w przedmiocie odmowy A. R.umorzenia należności z tytułu składek na FUS, FUZ i FP za okres od października 2004r. do kwietnia 2005r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług murarsko-tynkarskich Działalność została wykreślona z ewidencji z dniem 29 kwietnia 2005r. W związku z prowadzoną działalnością istniał obowiązek opłacania składek ubezpieczeniowych. Z uwagi na niedopełnienie tego obowiązku na koncie rozliczeniowym zobowiązanego prowadzonym przez ZUS powstało zadłużenie. Wnioskiem z dnia 20 września 2010 r. dłużnik zwrócił się do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek na FUS, FUZ i FP za okres od października 2004r. do kwietnia 2005r. Decyzją z dnia [...]. odmówiono umorzenia ww. należności. Pismem z dnia 3 grudnia 2010r. zobowiązany zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją, podnosząc ponownie swojąi rodziny trudną sytuację materialną. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję ZUS wskazał, że w przypadku złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, zobligowany jest rozpatrzyć go zgodnie z obowiązującymi zasadami umarzania należności, które zostały uregulowane w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dalej u.s.u.s. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 i 3 tej ustawy, podstawowym warunkiem umożliwiającym umorzenie jest całkowita nieściągalność należności z tytułu składek, która zachodzi w sytuacjach w niej wskazanych. Jednocześnie stosownie do art. 28 ust. 3a ww. ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zgodnie z którym umorzenie należności może nastąpić w przypadku, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. ZUS wskazał, że w przypadku zobowiązanego nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której wyżej mowa, bowiem jest on wraz z żoną właścicielem gruntów oraz posiada samochody i ciągnik rolniczy. Postępowanie w sprawie prowadzone było zatem w oparciu o treść ww. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. W toku postępowania ustalono, iż pod adresem wskazanym we wniosku tj. M. 66 znajduje się nieruchomość zabudowana o powierzchni ok. 30 arów, na której położony jest budynek mieszkalny parterowy z dobudowanym poddaszem oraz zabudowania gospodarcze. Budynek mieszkalny został niedawno wyremontowany, odnowiono całą elewację, dobudowane zostało poddasze i wykonane pokrycie dachu. Dłużnik podał, że remont domu był konieczny ze względu na starą dachówkę, przeciekający dach, zły stan ścian. W remoncie pomagał syn dłużnika, który zaciągnął na ten cel kredyt. Obecnie z uwagi na problemy finansowa raty kredytu często regulowane są po terminie. Zobowiązany zamieszkuje wraz z żoną, teściową i szwagrem na dolnej kondygnacji budynku, gdzie znajduje się 1 pokój, kuchnia, łazienka. Pomieszczenia od wielu lat gruntownie nie były remontowane, nie były doposażane. Wyposażenie stanowią sprzęty codziennego użytku 10-15 letnie, podstawowe, naturalnie zużyte i zniszczone. Górną odnowioną kondygnację, składającą się z 3 pokoi i przechodniej kuchni, dobrze wyposażoną i urządzoną zamieszkują prowadząc odrębne gospodarstwo domowe syn dłużnika (zatrudniony i osiągający stałe dochody) z żoną (bez dochodów i zatrudnienia) i 12 miesięcznym dzieckiem. Obie rodziny, według oświadczenia prowadzą dwa odrębne gospodarstwa domowe. Zobowiązany wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, bezrobotnym szwagrem i teściową pobierającą świadczenie emerytalne w KRUS. Według danych uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w Kielcach oraz przedłożonych aktów notarialnych repetytorium A Nr 1261/2002 i Repetytorium A Nr 4447/87 zobowiązany jest wraz z żoną właścicielem działki o powierzchni 0,7 ha położonej w M., oraz właścicielem działek o powierzchni 0,7526 ha położonych w B.. Nadto żona dłużnika jest właścicielką działek o powierzchni 6,3 ha położonych w M., otrzymanych w 1987r. od rodziców, którzy zachowali prawo dożywotniego korzystania ż domu usytuowanego na nieruchomości. Z zaświadczenia z Urzędu Gminy Pierzchnica wynika, że zobowiązany z żoną są podatnikami podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,25 ha fizycznych co stanowi 1,5605 ha przeliczeniowych. Organ ustalił także, że teściowa dłużnika F. K. (lat 84) pobiera emeryturę w KRUS w wysokości brutto 713,35 zł plus dodatek pielęgnacyjny - netto 803,45 zł. Zobowiązany obecnie nie jest nigdzie zatrudniony na podstawie umowy. Za lata 2008-2009 nie składał zeznań podatkowych. Źródłem utrzymania rodziny dłużnika jest dochód z gospodarstwa rolnego (grunty orne klasy V i VI klasy), w którym uprawiane jest zboże (jęczmień, żyto) oraz ziemniaki. Dłużnik zeznał, że prowadzi także hodowlę kilku świń. Według oświadczenia dochód z gospodarstwa rolnego wynosi ok. 800 zł/m-c. Rodzina zobowiązanego otrzymuje również dopłaty unijne do upraw, według oświadczenia w kwocie 4.500 zł/rok. Do wniosku dłużnik przedłożył decyzje o dopłatach, z których wynika, że na 2009r. dopłaty wyniosły 6247,81 zł, na 2007r. 3 514,56 zł plus za warunki szczególne 1 894,62 zł. Żona zobowiązanego (lat 51), ubezpieczona jest w KRUS, nie jest nigdzie zatrudniona, sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. Małżonkowie nie posiadają rozdzielności majątkowej. Szwagier dłużnika C. K. (lat 50) pozostaje bez zatrudnienia, zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy od 1999r., bez prawą do zasiłku. Pomaga zobowiązanemu w gospodarstwie rolnym. Rodzina nie otrzymuje i nie pobiera z MOPR, UG. Stałe opłaty związane z utrzymaniem domu wynoszą łącznie 768 zł/m-c i według oświadczenia składają się na nie: energia elektryczna ok. 300 zł/2 m-ce, wykorzystywana także do produkcji rolnej, po 1 butli gazu na 1 m-c - ok. 50 zł na rodzinę, opał (węgiel ok. 4 tony plus 5 m3 drewna tj. 2.800 zł plus 500 zł) 3 300 zł na, sezon grzewczy - 275/m-c, dwie składki na KRUS tj. 620 zł /3 m-ce - 207 zł/m-c, wywóz nieczystości 41,55 zł/3 m-ce - 14 zł/m-c, OC budynków 230 zł na rok - 19 zł/m-c, podatek gruntowy 100 zł/rok - 8 zł/m-c, telefony 30-40 zł/m-c, TV SAT POLSAT 1 zł/m-c. Na potwierdzenie dłużnik przedłożył fakturę za energię i wywóz nieczystości. Dłużnik zeznał, że do stałych miesięcznych opłat dokłada się ile może, pozostałą część opłaca syn. W budynku znajduje się jedna instalacja grzewcza, jeden licznik energii elektrycznej. Teściowa dłużnika jest po przebytym udarze mózgu, nie wstaje z łóżka, wymaga stałej całodobowej opieki. Jej stan zdrowia nie został jednak potwierdzony stosowną dokumentacją. Rodzina dłużnika ponosi stałe koszty jej leczenia, w wysokości około 100 zł/m-c. Z przedłożonej umowy kredytowej oraz oświadczenia pisemnego wynika, że zobowiązany posiada zadłużenie kredytowe na kwotę 18 000 zł, zaciągnięte w czerwcu 2009r., według oświadczenia na wesele syna, zakup nawozów, remont budynku gospodarczego. Spłata kredytu odbywa się w ratach po 400 zł miesięcznie, pozostało do spłaty 35 rat. Raty kredytu spłacane są z opóźnieniem. Według danych uzyskanych przez ZUS z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 5 listopada 2010r. dłużnik jest właścicielem samochodu osobowego marki Skoda 105 z 1981r., samochodu osobowego Volkswagen Passat z 1998r. (nabytego w lutym 2010r.), ciągnika rolniczego URSUS z 1974r. oraz współwłaścicielem samochodu osobowego Ford Fokus z 1999r. (data nabycia październik 2010r.). Dłużnik posiada też ciągnik rolniczy (stary z 1972r.) oraz tzw. maszyny towarzyszące (bez własnego napędu) brony, pług itp. Inne potrzebne maszyny są wypożyczane lub wynajmowane. Odnosząc się do powyższych danych, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dłużnik podał, że nie może sprzedać samochodu bowiem jest on potrzebny do normalnego funkcjonowania (między innymi służy do wyjazdów do lekarza z teściową, po leki), a ciągnik wykorzystywany jest przy pracach w gospodarstwie. Samochód Volkswagen Passat został zakupiony z oszczędności z wielu lat, natomiast samochód Ford Fokus, jest użytkowany przez syna, który jest jego właścicielem, dłużnik jest współwłaścicielem pojazdu w celu korzystania przez syna ze zniżek ubezpieczeniowych dłużnika. Samochód, jest synowi potrzebny do dojeżdżania do pracy. ZUS wskazał, że po ponownej analizie dokumentacji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Zakład może (nie musi) umorzyć należności jeśli wymieniowe w przepisie art. 28 u.s.u.s. przesłanki występują w konkretnej sprawie, ale nie jest to obligatoryjne. To organowi rozpatrującemu sprawę pozostawiono do uznania istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości, jak też zakres ewentualnego umorzenia, biorąc pod uwagę i badając w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. W przypadku zobowiązanego nie wystąpiły sytuacje drastyczne związane ze szkodami poniesionymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Zdaniem organu, brak jest podstaw do uznania, iż sytuacja dłużnika jest wyjątkowa, uniemożliwiająca opłacenie należności względem Zakładu. Źródłem utrzymania Pana rodziny jest dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz pobieranego przez Pana teściową w KRUS świadczenia emerytalnego. Problemy natury materialnej, które zdaniem dłużnika uniemożliwiają opłacenie zaległości, są argumentami powszechnie występującymi i nie mogą automatycznie stanowić podstawy do umorzenia. Nie można bowiem oczekiwać od ZUS aby wniosek o umorzenie rozpatrywany był pod kątem wsparcia socjalnego. ZUS jako wierzyciel nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością, bowiem system ubezpieczeń społecznych ma charakter powszechny i oparty jest na zasadzie solidaryzmu. Zgodnie z określoną linia prawa Zakład ma obowiązek efektywnego egzekwowania swoich należności. W przypadku zobowiązanego Zakład ma możliwość dochodzenia należności z nieruchomości będących jego własnością. Na decyzję ZUS A. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o umorzenie zaległości w całości lub tylko naliczonych odsetek. Skarżący podniósł, że przedmiotowe zaległości powstały w okresie gdy był w trakcie likwidacji prowadzonej działalności (lata 2004/2005), więc faktycznie jej nie prowadził i nie osiągał z tego tytułu żadnych dochodów. Podniósł iż obecnie wspólnie z żoną, szwagrem i wymagającą stałej opieki teściową utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego i emerytury teściowej, a ich miesięczne dochody z trudem wystarczają na wydatki jakie ponoszą na życie w ciągu miesiąca. W związku z tym skarżący nie jest w stanie spłacić tych zaległości. Zdaniem skarżącego niesprawiedliwe jest zwłaszcza naliczenie odsetek karnych w kwocie około 3200 zł i poinformowanie go o tym dopiero 6 lat od momentu powstania zaległości. Jednocześnie skarżący zadeklarował, że w przypadku umorzenia odsetek byłby w stanie spłacić należności z tytułu składek w ratach najpóźniej do końca 2013 roku. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.09.205.1585 j.t.), dalej ustawa o s. u. s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy o s. u. s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 ustawy o s. u. s. ustawodawca wskazał przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy o s. u. s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o s. u. s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006 r., sygn. akt: II SA/Wa 2427/06 LEX nr 328895). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Zaległości mogą być zatem dochodzone w trybie postępowania egzekucyjnego. Sam skarżący nie próbował przy tym w ogóle wykazywać, iż spełniona została przesłanka całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu zostało prawidłowo ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z kolei w art. 28 ust. 3a ustawy o s. u. s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 ustawy o s. u. s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o s. u. s. określone zostały w § 3 rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) dalej rozporządzenie, gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o s. u. s. w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Ustawodawca, używając - w powołanych przepisach zarówno ustawy, jak i rozporządzenia - zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ administracji. Kontrola przez Sąd legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych oraz czy w ramach swego uznania nie naruszyły one zasady swobodnej oceny dowodów. Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, iż skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 3 rozporządzenia. Organ w oparciu o zgromadzony materiał dowody prawidłowo ustalił, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, bezrobotnym szwagrem i teściową pobierającą świadczenie emerytalne w KRUS w wysokości brutto 713,35 zł plus dodatek pielęgnacyjny netto 803,45 zł. Poza sporem jest fakt ustalony na podstawie danych uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w Kielcach oraz przedłożonych aktów notarialnych Repetytorium A Nr 1261/2002 i Repetytorium A Nr 4447/87, iż skarżący jest wraz z żoną właścicielem działki o powierzchni 0,7 ha położonej w M., oraz właścicielem działek o powierzchni 0,7526 ha położonych w B., żona jest właścicielką działek o powierzchni 6,3 ha położonych w M., otrzymanych w 1987r. od rodziców, którzy zachowali prawo dożywotniego korzystania ż domu usytuowanego na nieruchomości. Z zaświadczenia z Urzędu Gminy P. wynika, że zobowiązany z żoną są podatnikami podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,25 ha fizycznych co stanowi 1,5605 ha przeliczeniowych. Źródłem utrzymania rodziny dłużnika jest ponadto dochód z gospodarstwa rolnego (grunty orne klasy V i VI klasy), w którym uprawiane jest zboże (jęczmień, żyto) oraz ziemniaki, według oświadczenia wynoszący około 800 zł/m-c. Skarżący zeznał, że prowadzi hodowlę kilku świń, otrzymuje również dopłaty unijne do upraw. Z przedłożonych do wniosku decyzji o dopłatach wynika, że wyniosły one na 2009r. - 6247,81 zł, na 2007r. - 3514,56 zł plus za warunki szczególne 1894,62 zł. Skarżący, co wynika z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jest właścicielem samochodu osobowego marki Skoda 105 rok prod.1981r., samochodu osobowego Volkswagen Passat (z 1998r. nabytego w lutym 2010r.), ciągnika rolniczego URSUS rok prod. 1974r., współwłaścicielem samochodu osobowego Ford Fokus rok prod. 1999r. (nabytego w październiku 2010r.), ciągnika rolniczego rok prod. 1972r. oraz tzw. maszyn towarzyszących (bez własnego napędu) brony, pług itp. Inne potrzebne maszyny są wypożyczane lub wynajmowane. Z uwagi na szczególny charakter postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, którego cechy przedstawiono wyżej, stwierdzić należy, iż organ skrupulatnie ustalił i uzasadnił wszystkie okoliczności faktyczne dotyczące nie tylko źródła dochodów i ich wysokości, a także rodzaju i wysokości wydatków ponoszonych przez skarżącego na własne i rodziny utrzymanie. Oznacza to, że organ nie naruszył podstawowych zasad postępowania uregulowanych w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, trafny jest wniosek organu, iż sytuacja dłużnika nie jest wyjątkowa, uniemożliwiająca opłacenie należności względem Zakładu zwłaszcza, że w przypadku zobowiązanego nie wystąpiły sytuacje drastyczne związane ze szkodami poniesionymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Zgodzić się należy również z poglądem organu, że problemy natury materialnej związane z bieżącymi potrzebami, spłatą kredytu, które zdaniem dłużnika uniemożliwiają opłacenie zaległości, są argumentami powszechnie występującymi i nie mogą automatycznie stanowić podstawy do umorzenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością, bowiem system ubezpieczeń społecznych ma charakter powszechny i oparty jest na zasadzie solidaryzmu. Ma obowiązek efektywnego egzekwowania swoich należności, a w przypadku skarżącego istnieje możliwość dochodzenia należności ze składników majątku będących jego własnością tj. nieruchomości oraz z samochodów. W konsekwencji stwierdzić należy, iż organ orzekający w sprawie wskazał na podjęte ustalenia i istniejące elementy stanu faktycznego, a także wyciągnął z nich prawidłowy wniosek, iż nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności składkowych. Zarzuty skargi nie podważyły ustaleń faktycznych i nie zakwestionowały dokonanej przez organ oceny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu. Są one jedynie polemiką z trafną argumentacją organu zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji aczkolwiek niekorzystną dla skarżącego. Okoliczności dotyczące powstania zaległości składkowych pozostają także bez wpływu na ocenę przesłanek koniecznych do umorzenia należności składkowych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy p.p.s.a.