I SA/Ke 196/13

PostanowienieWSA w Kielcach2013-06-06

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata lub radcy prawnego) w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, wnoszony w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna strony, obejmująca niskie dochody i posiadany majątek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie sąd oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uznając, że dla zapewnienia należytej reprezentacji wystarczający jest jeden pełnomocnik. Sąd wskazał również, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych od momentu wniesienia skargi, co obejmuje również postępowanie przed NSA.
Stan faktyczny
A. Z. złożył wniosek o ustanowienie adwokata i radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa KRUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. Strona wykazała niskie dochody z gospodarstwa rolnego, posiadanie domu i ziemi, a także problemy zdrowotne. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie pełnomocników.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A. Z. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; oddalono wniosek A. Z. o ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla A. Z. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. oddalić wniosek A. Z. o ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 196/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. Z.na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. W dniu 31 maja 2013 r. A. Z. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący sam pozostaje w gospodarstwie domowym, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego w kwocie ok. 360 zł netto miesięcznie. Jako posiadany majątek skarżący wykazał dom drewniany wielkości 55 m² oraz nieruchomość rolną wielkości 1,56ha fiz. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest po operacji lewego oka (zaćma), na prawe oko nie widzi – operacja za 6 lat. Wskazał również na inne dolegliwości i schorzenia – chore stawy, bolesność lewego barku. Pieniądze przeznacza na obróbkę gospodarstwa, opłaty, podatki, oraz leki. W myśl przepisu art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawy p.p.s.a, od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna stosownie do postanowień przepisu art. 175 ustawy "p.p.s.a" powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, albo doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych. Stosownie do przepisu art. 245 § 3 ustawy "p.p.s.a" prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi ustanowienie adwokata i zgodnie z postanowieniami przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy "p.p.s.a" przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów rodziny skarżącego należało uznać, że skarżący uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku o ustanowienie adwokata, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. Niemniej żądanie ustanowienia dwóch pełnomocników z urzędu, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla zapewnienia skarżącemu należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika. Tym bardziej, że niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego (art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.). W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że odstąpiono od orzekania w tym zakresie, bowiem stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa na którą zamierza wnieść skargę kasacyjną A. Z. ponieważ przedmiotem skargi kasacyjnej będzie decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło