I SA/Ke 198/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. I SA/Ke 198/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał J. M. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości 1839,95 zł. Decyzję tę doręczono J. M. w dniu 31 października 2006r. W dniu 26 lutego 2007r. (data stempla pocztowego) J. M. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. pismo, w którym zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Nawiązując do wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] podniósł, że wnosi o sprostowanie błędu, jaki powstał przy wypełnieniu wniosku oraz o wydanie nowej decyzji. Nie wiedząc o tym, że obszar gminy K. objęty jest płatnością z tytułu wsparcia działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, nie zaznaczył we wniosku właściwych jego fragmentów, od których wypełnienia zależało przyznanie tej płatności. Wniesienie pisma jest skutkiem uzyskania powyższej informacji ze środków masowego przekazu. Postanowieniem z [...], nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ponieważ przedmiotową decyzję doręczono J. M. w dniu 31 października 2006r. wraz z pouczeniem o 14-dniowym terminie zaskarżenia, termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 14 listopada 2006r., co oznacza, że odwołanie wniesione w dniu 26 lutego 2007r. zostało złożone z jego uchybieniem. W tej sytuacji, powołując się na treść art. 134 kpa oraz przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 1997r., sygn. III SA 681/96, organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie J. M. podniósł, że wbrew twierdzeniom organu wniesione przez niego pismo nie było odwołaniem, ale wnioskiem o wyrównanie dopłaty z tytułu ONW. O tym, czy pismo to było odwołaniem, czy takim wnioskiem winna decydować jego treść, nie zaś forma zewnętrzna. Odwołując się do treści art. 104 kpa skarżący wskazał, że organy rozpatrują sprawy administracyjne na wniosek zainteresowanego wydając decyzje, a nie postanowienia. Ponowił przy tym swój wniosek o dopłatę wyrównawczą, przy czym, jak wskazał, rozszerzył jej zakres na lata 2004 i 2005. Zdaniem skarżącego organ "przywłaszczył" środki pieniężne, które winny mu przysługiwać, nie zwracając ich do budżetu Unii Europejskiej, co w ocenie skarżącego wymaga także zbadania przez odpowiednie organy ścigania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do treści skargi wskazał dodatkowo, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2001r., sygn. I SA 637/00, na zasadę, zgodnie z którą odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, że z odwołania wynika, iż strona nie jest zadowolona z decyzji. Niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania. Zważywszy zaś, że w piśmie skarżącego zawarto prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy, wraz z dokładnym wskazaniem decyzji, zdaniem organu należało przyjąć, że pismo to jest odwołaniem. Ustosunkowując się zaś do argumentów dotyczących przyznania płatności organ, wskazując na niedopuszczalność jakiejkolwiek uznaniowości w ich przyznawaniu, podniósł, że skarżący zaznaczył we wniosku, że nie ubiega się o przyznanie płatności z tytułu prowadzenia działalności na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wykaz obszarów objętych tą płatnością dostępny jest w każdym Biurze Powiatowym ARiMR, a pracownicy Biur udzielają szczegółowych informacji na temat obszarów kwalifikujących się do płatności. W piśmie z dnia 11 czerwca 2007r. J. M., uzupełniając swe stanowisko, podniósł, że nie odwoływał się od decyzji z dnia [...], albowiem zgadza się z rozstrzygnięciem tej decyzji. Ponadto wskazał, iż nigdy nie zrzekał się prawa do dopłat z tytułu ONW. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że z wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków tych stron, a także z ciążącego na organie administracji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wynika powinność wezwania strony, w wypadku istnienia wątpliwości co do treści wniesionego przez nią pisma, do sprecyzowania zawartego w tym piśmie żądania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W przypadku odwołania, jego wniesienie w postępowaniu administracyjnym nie wymaga co prawda zachowania szczególnej formy, jednak nie oznacza to, że w każdej sytuacji pismo wnoszone po doręczeniu decyzji ma być traktowane jako odwołanie. Za takim potraktowaniem pisma przemawiać może w szczególności jego treść (np. wyrażenie niezadowolenia z wydanej decyzji), a także złożenie pisma w terminie do wniesienia odwołania. Automatyzm w kwalifikowaniu pisma wykluczony jest wówczas, gdy istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do możliwości potraktowania go jako odwołania. W takiej sytuacji przyjęcie, że wniesione pismo jest odwołaniem, wymaga podjęcia przynajmniej próby wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości. W niniejszej sprawie organ nie wypełnił tak określonego obowiązku, przedwcześnie kwalifikując pismo wniesione przez skarżącego w dniu 26 lutego 2007r. jako odwołanie w sytuacji, gdy treść pisma mogła nasuwać wątpliwości co do jego charakteru. Po pierwsze, wątpliwości mogły wynikać ze znacznego upływu czasu od momentu doręczenia decyzji skarżącemu (31 październik 2006r.) do chwili nadania przedmiotowego pisma (26 luty 2007r.). Wniesienie pisma po upływie kilku miesięcy od upływu terminu do złożenia odwołania samo w sobie winno wywoływać element niepewności co do intencji strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy była pouczona o 14-dniowym terminie odwołania. Po drugie, skarżący w złożonym piśmie nie wyraził niezadowolenia z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...]. Prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł o "sprostowanie błędu" spowodowanego niewypełnieniem części wniosku oraz o wydanie nowej decyzji, nie odniósł się natomiast krytycznie do żadnego z elementów samej decyzji z [...]. Po trzecie z kolei, w złożonym piśmie skarżący odniósł się do części druku wniosku złożonego w sprawie, który, na skutek jego niewypełnienia, nie był rozpoznany i nie został objęty rozstrzygnięciem w decyzji z dnia [...]. Odniesienie się do tej decyzji zawarte w piśmie służy, zdaniem Sądu, jedynie identyfikacji sprawy, nie może zaś być podstawą do jednoznacznego przyjęcia, że pismo stanowi odwołanie od tej decyzji. Wskazane wątpliwości wymagały w ocenie Sądu podjęcia przez organ stosownych działań w celu wyjaśnienia charakteru i istoty wniesionego pisma. Wobec braku tych działań doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 k.p.a., art.128 k.p.a., art. 63 § 2 k.p.a. w związku z art.64 §2 k.p.a. oraz zasad ogólnych przywołanych na wstępie rozważań, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane uchybienie uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazane wyżej zalecenia, co do sposobu procedowania. Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł, że postanowienie nie może być wykonane.