I SA/Ke 199/07
WyrokWSA w Kielcach2007-11-14
Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Grażyna Jarmasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania zwiększonej płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000 dla działek ewidencyjnych leżących poza obszarami Natura 2000, ale na obszarach projektowanych jako Natura 2000?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 1 kpa, polegające na wadliwym uzasadnieniu decyzji. Organy nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych w kwestii tego, czy wskazane przez skarżącego działki leżą na obszarze Natura 2000 lub na obszarze projektowanym jako Natura 2000, co uprawniałoby do zwiększonej płatności.Stan faktyczny
Skarżący B.W. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Kontrola wykazała różnice w deklarowanych powierzchniach działek rolnych oraz że jedna z działek (L) nie kwalifikuje się do płatności. Organ pierwszej instancji przyznał płatności w pomniejszonej wysokości, odmawiając płatności dla działki L i zwiększenia płatności z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000 dla niektórych działek. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżący zarzucił brak wystarczającego uzasadnienia, przytoczenia podstaw prawnych oraz nieprzyznanie zwiększenia z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000 dla kilku działek, które jego zdaniem leżą na tym obszarze.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata E.S.-P. kwotę 309,80 złotych(trzysta dziewięć 80/100), w tym 52,80 złotych ( pięćdziesiąt dwa 80/100) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia[...] . nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...] . [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 31 maja 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął ostateczny wniosek B.W. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. B.W. zadeklarował w ramach "rolnictwa ekologicznego S02" użytkowanie osiemnastu działek rolnych oznaczonych we wniosku literami od A do S, o łącznej powierzchni 10,71 ha, w następujących wariantach: uprawy rolnicze (bez certyfikatu) na powierzchni 1,25 ha, uprawy rolnicze (z certyfikatem) na powierzchni 5,09 ha, trwałe użytki zielone (z certyfikatem) na powierzchni 0,99 ha, uprawy sadownicze (bez certyfikatu) na powierzchni 2,68 ha, uprawy sadownicze (z certyfikatem) na powierzchni 0,70 ha oraz w ramach pakietu "półnaturalne łąki dwukośne PO1b" użytkowanie jednej działki rolnej oznaczonej we wniosku literą H o łącznej powierzchni 0,99 ha, położonych na dwudziestu pięciu działkach ewidencyjnych w gminie [...] , w powiecie [...] (województwo[...]). B.W. wnioskował o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000.
Przeprowadzona w gospodarstwie rolnym B.W. kontrola w dniu 19 lipca 2006 r. i 17 sierpnia 2006r. wykazała różnice w stosunku deklarowanych powierzchni działek rolnych. W przypadku działki rolnej oznaczonej we wniosku literą I -powierzchnia deklarowana wynosiła 0,25 ha, natomiast stwierdzono powierzchnię 0,30 ha, w przypadku działki rolnej oznaczonej we wniosku literą L - powierzchnia deklarowana wynosiła 0,20 ha, natomiast stwierdzono, że działka rolna nie kwalifikuje się do płatności.
Do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wykaz z spółki A. poświadczającej, że B.W. realizuje pakiet rolnictwa ekologicznego S02 na łącznej powierzchni 10,71 ha w następujących wariantach: uprawy rolnicze (bez certyfikatu) na powierzchni 1,25 ha, uprawy rolnicze (z certyfikatem) na powierzchni 5,09 ha, trwałe użytki zielone (z certyfikatem) na powierzchni 0,99 ha, uprawy sadownicze (bez certyfikatu) na powierzchni 2,68 ha, uprawy sadownicze (z certyfikatem) na powierzchni 0,70 ha.
Decyzją [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, w łącznej kwocie 10 861, 56 zł, na mocy której wnioskodawca uzyskał płatności do następujących pakietów i wariantów:
pakiet półnaturalne łąki dwukośne P01b, powierzchnia uwzględniona 0,99 ha, w kwocie 871,20 zł
do upraw rolniczych (bez certyfikatu) S02a01, powierzchnia uwzględniona 1,25 ha, w kwocie 980,56 zł zwiększonej w związku z realizacją pakietu na obszarze Natura 2000;
do upraw rolniczych (z certyfikatem) S02a02, powierzchnia uwzględniona 5,09 ha, w kwocie 3 158,40 zł zwiększonej w związku z realizacją pakietu na obszarze Narura 2000;
do trwałych użytków zielonych (z certyfikatem) S02b02, powierzchnia uwzględniona 0,99 ha, w kwocie 257,40 zł;
do upraw sadowniczych (bez certyfikatu) S02d01, powierzchnia uwzględniona 2,68 ha, w kwocie 4 824,00 zł;
do upraw sadowniczych (z certyfikatem) S02d02, powierzchnia uwzględniona 0,50 ha, w kwocie 770,00 zł.
Organ podniósł, że B.W. deklarował we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach wariantu "uprawy sadownicze (z certyfikatem) S02d02" na obszarach Natura 2000 działkę rolną oznaczoną literą L o powierzchni 0,20 ha. Ponieważ w wyniku kontroli na miejscu ustalono, że działka rolna L nie kwalifikuję się do objęcia płatnościami, a zawyżenie powierzchni wynosi 100% obszaru uprawnionego do płatności, odmówiono płatności dla tej grupy upraw. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L 141 z 30.04.2004 r.), w związku z art. 70 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. WE L 153 z 30.04.2004 r.) i art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 - jeśli różnica między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, żadna pomoc obszarowa nie zostanie przyznana.
Następnie Dyrektor O.R. ARiMR wskazał, że działki ewidencyjne o numerach 76, 90, 92, 124, 156 leżą poza obszarami Natura 2000, w związku z powyższym brak jest możliwości zwiększenia płatności z tytułu realizacji pakietów programu rolnośrodowiskowego na obszarach Natura 2000 dla pakietu upraw sadowniczych (z certyfikatem).
Odnosząc się do braku przyznania płatności do działki rolnej L organ wskazał, że w trakcie dwukrotnych kontroli na miejscu stwierdzono, ze działka ta nie spełnia warunków do przyznania do niej płatności. Stwierdzono zagęszczenie 148 drzew/ha, co nie odpowiada minimalnemu nasadzeniu 600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha, określonymi w załączniku nr 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Ponadto organ wyjaśnił, że w przypadku upraw podlegających płatnościom nie istnieje rozróżnienie sadu ekologicznego i konwencjonalnego, w związku z czym stosowane są jednakowe kryteria dotyczące klasyfikacji sposobu użytkowania działek rolnych. Stwierdził również , że skarżący nie poinformował Biura Powiatowego ARiMR o okolicznościach uzasadniających wycofanie działki rolnej L, co może oznaczać, że starał się zataić te informacje o zdewastowaniu działki i szkodach powstałych przez susze i mróz.
Na powyższą decyzję Dyrektora O.R. ARiMR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł B.W. Podniósł, że w decyzji pomniejszono wysokość płatności oraz brak w niej wystarczającego uzasadnienia i przytoczenia jasnych podstaw prawnych. Zarzucił, że organ nie przyznał zwiększenia z tytułu realizacji pakietów na obszarze NATURA 2000 dla działek 50/3, 50/4, 1416, 1418/2, 76,156, pomimo tego, że leżą wraz z działkami uwzględnionymi nr 411, 412, 413, 414, 90 w tej samej strefie tj. na obszarze Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000 projektowany był pod nazwą Ostoja Nidziańska – kod obszaru PLH260003 wg lokalizacji ZPK.II.N.0730-191/06 z dnia 5 czerwca 2007r. i ZPK./P/II-6020/379/05 z dnia 28 kwietnia 2005r. Skarżący podniósł także, że nie przyznając płatności dla działki L nie wzięto pod uwagę specyficznych warunków, nieprawidłowości w trakcie kontroli i brak precyzyjnych przepisów dla tego rodzaju wykorzystywanych użytków rolnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał zarzuty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, że działki ewidencyjne o numerach 76, 156, 50/3, 50/4, 1416, 1418/2 leżą poza obszarami Natura 2000, w związku z powyższym brak jest możliwości zwiększenia płatności z tytułu realizacji pakietów programu rolnośrodowiskowego na obszarach Natura 2000. Przedmiotowe działki zostały wymienione w piśmie Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych w projektowanych obszarach NATURA 2000, jednakże nie zostały uwzględnione na przekazanych do Centrali ARiMR przez Ministerstwo Ochrony Środowiska mapach obszarów NATURA 2000.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz.2273 ze zm.) , wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa może być udzielona w wysokości 120 % stawki podstawowej, jeżeli producent rolny realizuje co najmniej jeden z pakietów , o których mowa w § 1 ust. 2, na obszarze Natura 2000 wyznaczonym zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 oraz z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087) lub na obszarze, o którym mowa w art. 33 ust. 2 tej ustawy, przy czym płatność rolnośrodowiskowa w wysokości 120 % stawki podstawowej może być udzielona wyłącznie do działek rolnych lub stref buforowych położonych na takich obszarach.
Jak wynika z wyżej cytowanego przepisu, realizacja pakietów przez producenta rolnego nie tylko na obszarze Natura 2000 wyznaczonym zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, ale i na innym obszarze, uprawnia do otrzymania zwiększonej płatności.
Obszar ten jest określony przez art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) , który stanowi, że przepis ust. 1 art. 33 ustawy stosuje się odpowiednio do projektowanych obszarów Natura 2000, znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 1 , do czasu odmowy zatwierdzenia albo zatwierdzenia tych obszarów przez Komisję Europejską jako obszary Natura 2000 i ich wyznaczenia w trybie przepisów, o których mowa w art. 28. Art. 27 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że Minister właściwy do spraw środowiska opracowuje projekt listy obszarów Natura 2000 , zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej.
W niniejszej sprawie B.W. twierdził, że do działek 50/3, 50/4, 1416, 1418/2, 76,156 nie przyznano zwiększenia z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000, pomimo, że jego zdaniem wymienione działki leżą na takim obszarze.
Należy zauważyć, że w decyzji organu pierwszej instancji brak jest w ogóle wyjaśnienia kwestii odmowy podwyższenia płatności do wymienionych wyżej działek, natomiast w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił jedynie, że działki ewidencyjne o numerach 76, 90, 92, 124, 156 leżą poza obszarami Natura 2000, w związku z powyższym brak jest możliwości zwiększenia płatności z tytułu realizacji pakietów programu rolnośrodowiskowego na obszarach Natura 2000 dla pakietu upraw sadowniczych (z certyfikatem). Organ nie wyjaśnił przy tym na jakiej podstawie dokonał powyższego ustalenia. Ponadto pominął tą część § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, która stanowi o obszarach, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. W związku z powyższym zarzucić należy organom, że nie poczyniły żadnych ustaleń faktycznych zmierzających do rozstrzygnięcia, czy wskazane przez skarżącego działki, którym jego zdaniem należało przyznać zwiększenia, leżą na obszarze Natura 2000 lub na obszarze, o którym mowa w art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji skutkuje naruszeniem przez organy obu instancji art. 107 § 1 kpa, stosownie do treści którego decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Skarżący zawarł w skardze wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy łącznie ze sprawą dotyczącą decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za ubiegły rok. Należy wyjaśnić, że postanowieniem z dnia 20 czerwca 2007r. sygn.akt I SA/Ke 310/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę złożoną przez B.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...] . Nr[...] . Postanowienie to jest prawomocne od 26 lipca 2007r. Oznacza to, że sprawa została już rozstrzygnięta przez Sąd i stąd wniosek skarżącego nie może być uwzględniony.
Zarzucając organowi nie przyznanie płatności dla działki L, B.W. wskazał na pominiecie przez organ specyficznych warunków, nieprawidłowości w trakcie kontroli i brak precyzyjnych przepisów dla tego rodzaju wykorzystywania użytków rolnych. Skarżący nie sprecyzował jednak, jakich specyficznych warunków dotyczy zarzut, ani nie wskazał, na czym w jego ocenie polegały nieprawidłowości w trakcie kontroli. Działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w trakcie obu przeprowadzonych przez organ kontroli. Ponadto Sąd stwierdził, że odmowa przyznania płatności dla działki L został uzasadniona w sposób należyty, w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa.
Wobec powyższego Sąd stwierdzając naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) oraz c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W ponownym postępowaniu organy dokonają właściwych ustaleń faktycznych i prawnych, które znajdą swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło