I SA/Ke 199/21
WyrokWSA w Kielcach2021-06-17
Skład orzekający: Mirosław Surma, Artur Adamiec, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych, uwzględniając możliwość ich egzekucji pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych, ponieważ nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności. Organ wykazał, że możliwe jest uzyskanie kwot przekraczających koszty egzekucyjne poprzez zajęcie części renty rodzinnej zobowiązanej, która jest świadczeniem wolnym od zajęcia w części zapewniającej minimum socjalne. Tym samym organ zastosował się do wytycznych sądu z poprzedniego postępowania dotyczących oceny przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. K. umorzenia należności składkowych po zmarłym mężu, za które ponosiła odpowiedzialność jako spadkobierczyni. Organ uznał, że nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności, ponieważ możliwe jest egzekwowanie należności z renty rodzinnej skarżącej, a koszty egzekucji nie przekroczą uzyskanych kwot. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a także brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... nr ... numer sprawy ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.
Sygn. akt I SA/Ke [...]
UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Zakład) decyzją z 3 lutego 2021 r. nr [...] na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266), dalej "u.s.u.s.", odmówił M. K. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności z 21 sierpnia 2017 r. nr [...] w łącznej kwocie 30.476,57 zł.
Organ podał, że 16 września 2020 r. wpłynął prawomocny wyrok wraz z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 39/20, którym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu z 8 marca 2019 r. nr [...]/208. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy w uzasadnieniu decyzji wskazać charakter i wysokości składek objętych postępowaniem w przedmiocie umorzenia. Nadto przy ocenie przesłanki wynikającej z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. należy porównać spodziewane koszty egzekucji z posiadanymi informacjami o nadającym się od egzekucji majątku. W szczególności zbadać czy zobowiązana posiada majątek nadający się do egzekucji oraz czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanej i jej rodziny.
Zakład wskazał, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wykazała M. K. pobiera rentę rodzinną w wysokości 2.294,51 zł brutto tj. 1.919,00 zł netto. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i ponosi z tego tytułu stałe, miesięczne wydatki w wysokości 2.693,68 zł tj. z tytułu miesięcznych opłat - 246,38 zł, opłat eksploatacyjnych - 575,30 zł, kosztów leczenia - 975,00 zł oraz inne wydatki - 897,00 zł. Nadto posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w wysokości 83.719,42 zł, z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 171.432,43 zł oraz w bankach na kwotę 11.060,48 zł. Zobowiązania nie są spłacane. Strona posiada nieruchomość lokal mieszkalny o pow. 63,29 m2.. Z protokołu spisu inwentarza z 22 sierpnia 2016 r. wynika, że spadkodawca posiadał udział 3/16 w nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości K.-P. o pow. 540 m2.
Rozpoznając ponownie sprawę w organ wskazał na przepis art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wyjaśnił, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a u.s.u.s. W niniejszej sprawie przesłanka całkowitej nieściągalności nie wystąpiła. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że z przyczyn innych niż całkowita nieściągalność mogą być umarzane jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia (prowadzących działalność gospodarczą opłacający za siebie składki na ubezpieczenia społeczne).
Organ wskazał, że kluczowe znaczenie dla omawianej sprawy ma zastosowanie art. 28 ust. 3 pkt 1 ustawy u.s.u.s., albowiem wnioskodawczyni jest spadkobiercą zmarłego płatnika i ponosi odpowiedzialność za zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., nie zachodzą w powyższej sprawie. W sprawie nie znajduje zastosowanie z art. 28 ust. 3 pkt. 4a u.s.u.s, albowiem zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie zostało wdrożone postępowanie egzekucyjne. Zakład nie wyczerpał możliwości dochodzenia należności. Zaległości nie były jeszcze przedmiotem przymusowego dochodzenia i organ egzekucyjny dotychczas nie orzekł o bezskuteczności postępowania z uwagi na brak składników majątkowych. W konsekwencji nie można stwierdzić zaistnienia przesłanki sformułowanej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Zdaniem organu nie można również wykazać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.). Ocena ostatniej z przesłanek w żadnej mierze nie jest uzależnione od oceny wierzyciela w kwestii skuteczności postępowania w tym również w zakresie możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Zobowiązana pobiera rentę rodzinną w wysokości 2294,51 zł brutto. Świadczenie jest wolne od zajęć. Do wypłaty pozostaje kwota 1919 zł. Istnieje zatem możliwość zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia. Kwota zajęcia wynosiłaby 573,62 zł. Zdaniem organu prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie zagrozi egzystencji ze względu na ustawowe ograniczenia w egzekucji, które są wyrazem zasady ochrony dłużnika w procesie dochodzenia należności pieniężnych. Całość zadłużenia, do którego spłaty strona została zobowiązana decyzjami Zakładu o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania męża wraz z odsetkami wynosi: 60.236,74 zł. Koszty egzekucyjne należne dla organu egzekucyjnego wyniosłyby 3011,84 zł uwzględniając wysokość potracenia możliwego do dokonania ze świadczenia zostałyby zaspokojone na przestrzeni pół roku. W ocenie organu zatem w przypadku wdrożenia egzekucji, można jednoznacznie stwierdzić, że
w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Egzekucja administracyjna jest jedną z ostatecznych form egzekwowania należności. Zawarcie ugody z wierzycielem mogłoby zniwelować dodatkowe koszty oraz umożliwić spłatę zadłużenia w ratach.
Następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 140 w zw. z art. 139 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z emerytury mogą być dokonywane potrącenia w wysokości 25% świadczenia, zaś wysokość świadczenia odpowiadająca 50% kwoty najniższej emerytury pozostaje wolna od egzekucji i potrąceń. Oznacza to, że świadczenie nie będzie mogło być przedmiotem zajęcia w całości, lecz jedynie do kwoty pozwalającej na zapewnienie wnioskodawczyni minimum socjalnego, które nie jest progiem ubóstwa, lecz kategorią socjalną, mierzącą koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniającą podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne.
Podkreślił, że umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie ma zastosowania do umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników zarówno w części finansowanej przez płatnika, jak i w części finansowanej przez ubezpieczonych. Przesłanką do umorzenia w/w należności za zatrudnionych pracowników w oparciu o art. 28 ust. 2 i 3 jest stwierdzenie całkowitej nieściągalności, czego nie można stwierdzić w odniesieniu do M. K..
Na powyższą decyzję M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie:
- art. 7, 77 § 1, 80, 84 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 poz. 256), dalej "k.p.a.", poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przez to błędne uznanie, iż skarżąca jest w stanie uregulować należności z tytułu składek, na podstawie decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zmarłego S. K., kiedy to ze względu na stan zdrowia oraz ciężką sytuację materialną nie ma takiej możliwości,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji;
- naruszenie przepisu art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając zarzuty wskazała, że ustalenia Zakładu są sprzeczne. W ocenie organu bowiem trudna sytuacja materialno-bytowa skarżącej ma charakter stały. Jednocześnie organ powołuje się na możliwość zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia. Skarżąca wskazała, że pobierane świadczenie emerytalno - rentowe nie przewyższa faktycznie minimum socjalnego, biorąc pod uwagę koszty leków, rehabilitacji, masaży, a także dojazdów na wizyty pozwalające na zachowanie minimalnej sprawności ruchowej skarżącej. Jedynie dzięki pomocy finansowej synów jest w stanie egzystować, co wnioskodawczyni dokładnie opisała organowi. Strona nie ma żadnych możliwości spłaty należności, co przyznał sam organ.
Zdaniem skarżącej organ przy wydawaniu decyzji nie rozpoznał w sposób prawidłowy całokształtu zebranego materiału dowodowego i towarzyszących mu okoliczności, przez co wysnuł nieprawidłowe wnioski. Organ jednocześnie przyznaje, że skarżąca nie posiada środków, by spłacić zadłużenie i umarza jego część oraz wskazuje, że może spłacać pozostałą część zadłużenia, gdyż pozwala na to jej stan majątkowy. Skarżąca działanie organu uznała za niekonsekwentne i przeczące zasadom logiki. W przypadku obciążenia strony spłatą w należności opisanych w zaskarżonej decyzji, będzie zmuszona do zrezygnowania z dotychczasowego leczenia, co w krótkim czasie doprowadzi do pogorszenia jej stanu zdrowia, czego organ nie wziął pod uwagę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W odpowiedzi na skargę Zakład podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie
z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, z 5 maja 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), zmienionej ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875). Zgodnie ze wskazanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących
i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2021.137) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz.U.2019.2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności składkowych zmarłego S. K., za które jako spadkobierczyni odpowiedzialna jest skarżąca. Wymienione zobowiązania obejmują należności składkowe w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych.
Należy wskazać, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wyrokiem z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 39/20, Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję ZUS z 5 listopada 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z 8 marca 2019 r. w, stwierdzając, że organ nie wykonał w sposób prawidłowy zaleceń, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Kielcach z 6 września 2018 r., czym naruszył przepis art. 153 p.p.s.a., jak również nie dokonując ustaleń we wskazanym zakresie naruszył przepisy k.p.a. - art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., w sposób mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazał Sąd organ nie dokonał wówczas prawidłowej oceny przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Organ nie podjął próby dokonania takiej analizy, nie wyjaśnił też przyczyn dla których uznał, że w przypadku skarżącej, przy uwzględnieniu jej sytuacji zdrowotnej, prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie będzie zagrażać jej egzystencji. W sytuacji skarżącej ma to szczególne znaczenie skoro jest ona osobą przewlekle chorą – stwardnienie rozsiane, która nie posiada poza mieszkaniem majątku, nie ma możliwości zarobkowych a otrzymywane środki z tytułu renty rodzinnej oraz zasiłku pielęgnacyjnego są niższe niż wskazane przez nią wydatki bytowe oraz związane z leczeniem.
Wobec powyższego kontrolując zaskarżoną decyzję zachodzi konieczność zastosowania art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy których działanie, bezczynność, lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o której stanowi wskazany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.
W tak zakreślonych ramach sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ wykonał w sposób prawidłowy zalecenia Sądu zawarte w wyroku WSA
w Kielcach z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 39/20, co do dalszego postępowania.
Wymaga przypomnienia, że art. 28 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1). Zgodnie z tym przepisem, należności z tytułu składek, co do zasady, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2), która ma miejsce w sytuacjach wymienionych w ust. 3 w punktach od 1 do 6, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Te uzasadnione przypadki określa § 3 Rozporządzenia. Zgodnie ze wskazanym unormowaniem w przypadku należności z tytułu składek ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Z kolei w art. 30 u.s.u.s. wskazano, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s.
Z powołanych regulacji wynika, że dotyczą one:
1. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, których podstawą do umorzenia jest art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 Rozporządzenia (całkowita nieściągalność i uzasadnione przypadki);
2. należności z tytułu składek (inne niż składki) za zatrudnionych pracowników
w części finansowanej przez płatnika, których podstawą do umorzenia jest
art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (całkowita nieściągalność);
3. składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek, których ze względu na treść art. 30 u.s.u.s. organ nie może umorzyć.
Oceniając postępowanie organu w sprawie należy wskazać, że w pierwszym etapie postępowania z wniosku o umorzenie należności składkowych organ bada, czy w ogóle występują przesłanki do umorzenia należności. W celu ustalenia istnienia ww. przesłanek konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Ustalając istnienie przesłanek organ bierze przy tym pod uwagę aktualną sytuację życiową i majątkową osoby wnoszącej o umorzenie zaległości. Jeśli żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona organ bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi.
W przypadku ustalenia zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek umorzenia należności, postępowanie wchodzi w drugi etap – uznania administracyjnego, tj. możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia.
Z treści wyżej zacytowanych przepisów wynika bowiem, że dopiero na tym etapie postępowania organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Dążąc do załatwienia sprawy organ zobowiązany jest też mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Dokonując tych czynności organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Konsekwencją takiego modelu postępowania organu jest kontrola sądu sprawowana zasadniczo na trzech poziomach: 1. kontrola prawidłowości przeprowadzonego postępowania, w tym postępowania dowodowego (zwłaszcza kompletności materiału dowodowego); 2. kontrola prawidłowości oceny przesłanek umorzenia oraz w przypadku ich zaistnienia; 3. kontrola granic przyznanego organowi uznania administracyjnego.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo stwierdził brak przesłanek nieściągalności, w tym w szczególności wypełnił zalecenia Sądu zawarte w wyroku z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 39/20 w zakresie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., dokonując szczegółowej oceny tej przesłanki. Stosownie do powołanej regulacji całkowita nieściągalność ma miejsce wówczas gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z przepisu tego wynika, że organ ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując oceny organ winien mieć nadto na uwadze, czy zobowiązany posiada majątek nadający się do egzekucji, jak również, czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny.
Zdaniem Sądu organ zastosował się do opisanego obowiązku. Porównał spodziewane koszty egzekucji z informacjami o majątku nadającym się do egzekucji. Ustalił, że skarżąca pobiera rentę rodzinną w wysokości 2294,51 zł brutto. Świadczenie jest wolne od zajęć. Do wypłaty pozostaje kwota 1919 zł. Istnieje zatem możliwość zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia. Jak wyliczył organ kwota zajęcia wynosiłaby 573,62 zł. Wyjaśnił również, że z przepisów art. 140 w zw. z art. 139 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynika bowiem, że z emerytury mogą być dokonywane potrącenia w wysokości 25% świadczenia, zaś wysokość świadczenia odpowiadająca 50% kwoty najniższej emerytury pozostaje wolna od egzekucji i potrąceń. Oznacza to, że świadczenie nie będzie mogło być przedmiotem zajęcia w całości, lecz jedynie do kwoty pozwalającej na zapewnienie skarżącej minimum socjalnego, które nie jest progiem ubóstwa, lecz kategorią socjalną, mierzącą koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniającą podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne. Z kolei stosownie do art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności następujące opłaty: koszty egzekucyjne, które w przypadku zajęcia składnika majątkowego stanowiącego świadczenie wynoszą 4% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4,20 zł oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł. Zakład ustalił, że całość zadłużenia, do którego spłaty została skarżąca zobowiązana decyzjami Zakładu o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania męża wraz z odsetkami wynosi: 60.236,74 zł. Koszty egzekucyjne wyniosłyby 3011,84 zł uwzględniając wysokość potracenia możliwego do dokonania ze świadczenia zostałyby zaspokojone na przestrzeni pół roku. Prawidłowa jest zatem konstatacja organu, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne, co oznacza brak przesłanki nieściągalności określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.
Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ prawidłowo stwierdził brak możliwości umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek.
Podsumowując Sąd stwierdził, że Zakład przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 153 p.p.s.a., stosując się do wytycznych zawartych w wyroku WSA
w Kielcach z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 39/20. Przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a., tj. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie
i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy. Następnie dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod wskazane wyżej przepisy prawne. Zajęte stanowisko Zakład przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi
z art. 107 § 3 k.p.a. Odmienna zaś ocena dowodów i zanegowanie przez skarżącą treści wydanego rozstrzygnięcia nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło