I SA/Ke 201/22
WyrokWSA w Kielcach2022-07-07
Skład orzekający: Ewa Rojek, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Andrzej Mącznik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wszcząć postępowanie egzekucyjne dotyczące należności pieniężnej wynikającej z decyzji administracyjnej, która nie jest ostateczna i nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności, a strona złożyła wniosek o jej uzupełnienie?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny naruszył prawo, prowadząc postępowanie egzekucyjne dotyczące należności pieniężnej wynikającej z decyzji, która nie była ostateczna. Wniesienie przez stronę wniosku o uzupełnienie decyzji administracyjnej wstrzymuje bieg terminu do wniesienia odwołania, a tym samym decyzja nie może być uznana za ostateczną i podlegającą wykonaniu przed rozpoznaniem wniosku. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w takiej sytuacji jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Spółka F. H. "S." sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Ś. P. W. I. S. w K., które utrzymało w mocy postanowienie P. P. I. S. w B.-Z. o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka zarzuciła brak wymagalności dochodzonego roszczenia, ponieważ decyzja administracyjna, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, nie była ostateczna z uwagi na złożony wniosek o jej uzupełnienie, który nie został rozpoznany. Organ egzekucyjny i odwoławczy uznały decyzję za ostateczną i doręczone upomnienie za skuteczne, co doprowadziło do wyegzekwowania należności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi F. H. "S." sp. z o.o. w R. P. na postanowienie Ś. P. W. I. S. w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Ś. P. W. I. S. w K. na rzecz F. H. "S." sp. z o.o. w R. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Ś. P. W. I. S. (organ odwoławczy, Ś.) postanowieniem z [...], nr [...] utrzymał w mocy postanowienie P. P. I. S. w B. – Z. (PPIS, organ I instancji) z [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec F. H. "S." sp. z o.o. w R. P. (spółka).
W uzasadnieniu wyjasniono, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. przekazał 5 października 2021 r. P. P. I. S. w B. - Z. zarzuty spółki, które wpłynęły do Urzędu Skarbowego 20 września 2021 r., przekazane przez Burmistrza Miasta D. pismem z 15 września 2021 r., nadanym w placówce pocztowej 8 września 2021 r. przez prokurenta spółki J. W. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z [...] wystawionego przez wierzyciela, tj. P..
Podano, że w dniu [...]. doręczono spółce odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Jako podstawę wystawienia tytułu organ wskazał orzeczenie - decyzję administracyjną wydaną wobec spółki przez P. w dniu [...] Tytuł obejmował natomiast należność pieniężną w niej ustaloną.
Decyzją z [...] r. P. zarządził doprowadzenie do należytego stanu technicznego posadzki na zapleczu sklepu w ciągu komunikacyjnym oraz odnowienie zniszczonych ściany i sufitów w pomieszczeniu magazynowym oraz na sali sprzedaży. Termin wykonania przedmiotowych zarządzeń organ wyznaczył na 30 czerwca 2021 r. Nadto organ nadzoru nałożył na spółkę opłatę w wysokości kosztów kontroli w kwocie [...]zł.
W wyniku czynności egzekucyjnych należność pieniężna objęta przedmiotowym tytułem została w całości wyegzekwowana 1 września 2021 r. Nadto z pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. wynika, że zarzuty zostały wniesione w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
W treści zarzutów spółka podniosła brak wymagalności dochodzonego roszczenia oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zwrot wyegzekwowanego roszczenia. Wskazała, że w terminie wniosła o uzupełnienie decyzji z [...] r., czego do dnia wniesienia zarzutów nie uczynił P.. Wobec powyższego ww. decyzja administracyjna nie jest ostateczna, a tym samym nie może być wymagalna. Również wysłane upomnienie do spółki nie mogło odnieść zamierzonego skutku wobec braku wymagalności roszczenia.
Postanowieniem z [...]. P. oddalił zarzuty spółki w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy omówił instytucję zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i tryb postępowania w przypadku skorzystania przez zobowiązanego z takiego środka, przywołując stosowne przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity - Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako u.p.e.a.).
Zdaniem organu objęta decyzją z [...] r. kwota należności pieniężnej była wymagalna, albowiem decyzja ta zawierała pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, została stronie prawidłowo doręczona, a strona nie wniosła od niej odwołania. Decyzja ta jest zatem ostateczna, a objęta nią należność może być egzekwowana.
W odniesieniu do argumentu braku waloru ostateczności decyzji P. z [...] r. (zarzut braku wymagalności roszczenia), z uwagi na wystąpienie w terminie o jej uzupełnienie stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Ustalono bowiem, że 2 lipca 2021 r. do P. wpłynął wniosek spółki (pismo z dnia 13 kwietnia 2021 r.) o uzupełnienie decyzji z [...] r., nr [...] w zakresie doprecyzowania kto ponosi koszty dotychczasowego postępowania.
W reakcji na ten wniosek 7 września 2021 r. P. wystosował do spółki pismo, w którym wskazał, że nie może on zostać rozpoznany pozytywnie, z uwagi na to, że stanowi nadużycie prawa procesowego. Następnie w dniu 8 października 2021r. do Ś. P. W. I. S. wpłynęło ponaglenie spółki, w którym zarzucono nierozpoznanie wniosku strony o uzupełnienie decyzji z [...] r. Ś. uznał, przy rozpatrywaniu ponaglenia, w postanowieniu z 15 października 2021 r., nr [...], że pismo P. z 7 września 2021 r. skierowane do spółki jest w istocie postanowieniem o odmowie uzupełnienia decyzji. Zawiera ono bowiem wszystkie elementy postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji, tj. zawiera oznaczenie organu, tj. P., adresata aktu - "Sawex" sp. z o.o., podpis osoby reprezentującej organ P. oraz rozstrzygnięcie w sprawie, tj. niemożność rozpoznania wniosku w trybie art. 111 k.p.a., a tym samym odmowę uzupełnienia decyzji z uwagi na fakt, że decyzja z [...] r., jednoznacznie wskazała podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty za czynności kontrolne.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja P. jest ostateczna i prawomocna, a tym samym egzekwowalna.
Nawiązując natomiast do zarzutu braku doręczenia upomnienia, podkreślił, że w aktach sprawy, znajduje się upomnienie P. nr [...] z [...] (doręczone 21 czerwca 2021 r.), w którego treści wskazano, że spółka ma zapłacić należność pieniężną w wysokości [...] zł wynikającą z decyzji P. z [...] r., nr [...] wraz z odsetkami i kosztami upomnienia w terminie 7 dni z zagrożeniem skierowania sprawy do organu egzekucyjnego jakim jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Następnie w dniu [...] r. sporządzono tytuł wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji należności pieniężnych.
Jako niezasadne uznano również wyrażone w zażaleniu stanowisko spółki, że postępowanie egzekucyjne należało zawiesić z uwagi na brak organów spółki. Organ wskazał, że w imieniu spółki działa prokurent samoistny J. W., która wniosła zażalenie, a wcześniej zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła:
1. wadliwe (t.j. z naruszeniem art. 15 u.p.e.a.) przyjęcie, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego było poprzedzone upomnieniem,
2. wadliwe (t.j. z naruszeniem art. 9 k.p.a. i art. 112 k.p.a.) przyjęcie, że decyzja z [...] r. jest ostateczna i prawomocna,
3. naruszenie art. 139 k.p.a. w zw. z art.144 k.p.a. w zw. z art.18 u.p.e.a. poprzez nieuprawnione przypisanie cech postanowienia wydanego w trybie art.111 k.p.a. pismu organu I instancji z 7 września 2021 r.,
4. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedostatecznie precyzyjne odniesienie się do tez organu I instancji o nadużyciu przez skarżącą prawa procesowego przy składaniu wniosku w trybie art.111 k.p.a. oraz do twierdzeń skarżącej o braku rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 111 k.p.a. oraz konsekwencji z tego wynikających.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiała przebieg postępowania w sprawie. Podkreśliła, że decyzja nie podlega wykonaniu przed terminem do wniesienia odwołania, a w sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków opisanych w art. 130 § 3 k.p.a. Przyjmując za trafną logikę organu II instancji dopiero od doręczenia "postanowienia" z 7 września 2021 r. rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. Innymi słowy do czasu upływu terminu do wniesienia odwołania, liczonego zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a., formułowanie upomnienia było przedwczesne, a przez to bezskuteczne. W realiach przedmiotowej sprawy upomnienie wystosowano [...] r., zatem przed upływem terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku.
W kontekście § 2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia strona podniosła, że organy obu instancji nie kwestionowały konieczności poprzedzenia postępowania egzekucyjnego upomnieniem. Ustawodawca w art. 15 § 1 u.p.e.a. wprost przewidział możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej, ale dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Brak doręczenia tego upomnienia stanowi podstawę skutecznego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Następnie spółka podniosła, że pismo z 7 września 2021 r. które organ traktuje jako postanowienie przewidziane w trybie art.111 k.p.a. nie zawierało pouczenia o tym jak liczyć termin na wniesienie odwołania od decyzji z [...] r. Ewidentny brak wymaganych pouczeń oznacza, że nie upłynął termin na wniesienie odwołania. Tym samym decyzja z [...] r. nie podlega wykonaniu, a co za tym idzie - nie było jakichkolwiek podstaw do wszczynania postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
W piśmie procesowym z 21 czerwca 2022 r. spółka dodatkowo podniosła, że według organu dopiero 7 września 2021 r. rozpoznano wniosek strony trybie art.111 k.p.a. Oznacza to, że nawet przy założeniu, że pismo z 7 września 2021 r. rzeczywiście było postanowieniem, to upomnienie z [...]. zostało wystosowane wobec nieostatecznej decyzji. Doprowadziło to do naruszenia art. 15 u.p.e.a. Jednocześnie zdaniem strony nie można uznać pisma z 7 września 2021 r. za postanowienie.
Skarżąca spółka zawiadomiła dodatkowo, że wniosła także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez P. P. I. S. w B.-Z. w przedmiocie uzupełnienia decyzji, która będzie rozpoznawana przez tut. Sąd pod sygn. akt II SAB/Ke 53/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kontrolując zaskarżone postanowienie w zakreślonych powyżej granicach Sąd doszedł do przekonania, że zarówno ono, jak i poprzedzające je postanowienie P. z [...]. naruszają prawo, tj. art. 33 § 2 pkt 4 i 6 lit. c u.p.e.a. oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolowanym postanowieniem Ś. utrzymał w mocy postanowienie P. z [...]. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec spółki przyjmując, że stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego decyzja P. z [...] r. jest ostateczna i podlega wykonaniu, a doręczone zobowiązanemu w dniu 21 czerwca 2021 r. upomnienie jest prawidłowe i skuteczne.
Strona natomiast, uzasadniając złożone w sprawie zarzuty, w oparciu o art. 33 § 2 pkt 4 i 6 lit. c u.p.e.a., podnosi, że w momencie podjęcia przez organ czynności w ramach postępowania egzekucyjnego decyzja z dnia [...] r. nie była ostateczna, albowiem spółka złożyła w terminie wniosek o uzupełnienie decyzji, który nie został rozpoznany. Tym samym nie można uznać jakoby wysłane do spółki w czerwcu 2021 r. upomnienie było nadane po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej nałożonej tą decyzją.
Na wstępie rozważań godzi się zauważyć, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Należą do nich: m.in. w punkcie 4 – brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; oraz w punkcie 6 – brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że brak wymagalności obowiązku z innego powodu dotyczy m.in. sytuacji, gdy egzekwowane są obowiązki wynikające z reguły decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności.
Dla oceny zasadności zarzutu opartego o treść art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. istotne jest, czy wszczynając postępowanie egzekucyjne i podejmując w jego ramach czynności zmierzające do wyegzekwowania od zobowiązanego objętej decyzją należności pieniężnej, decyzja ta była ostateczna.
W myśl art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Przepisu tego nie stosuje się natomiast gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (130 § 3 k.p.a.). Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.
W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że zakaz wykonywania decyzji przed upływem terminu wniesienia odwołania dotyczy organu administracji publicznej, nie zaś strony (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie, 1962, s. 203; Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 314, w nawiązaniu do stanowiska J. Pokrzywnickiego, Komentarz, 1948, s. 230, który przekonująco stwierdził, że: "Zakaz wykonania decyzji przed upływem terminu odwołania został stworzony wyłącznie w interesie strony i ogranicza władzę, a nie stronę").
Wszystkie te gwarancje zostały stworzone po to aby chronić interes strony w sytuacji, gdy nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszoinstancyjnego i zamierza podważać ustalenia wynikające z jego decyzji, bądź przyznając mu rację nie zamierza korzystać ze środka odwoławczego.
Wykonanie decyzji nieostatecznej w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania bądź później, po skorzystaniu z tego środka, mogłoby podważyć sens jego uruchomienia przez spowodowanie stanu faktycznego albo prawnego, którego nie dałoby się już odwrócić lub sytuacji stwarzającej konieczność zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych. Jednocześnie zauważyć należy, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, jeżeli przepis ustawy wyraźnie tak stanowi.
Stosownie do treści art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (art. 111 § 1b k.p.a.). W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 k.p.a.).
Na gruncie niniejszej sprawy przypomnienia wymagają następujące okoliczności. Nie jest sporne pomiędzy stronami, że:
- [...] r. P. wydał decyzję, w której zarządzono doprowadzenie do należytego stanu technicznego posadzki oraz odnowienie zniszczonych ściany i sufitów we wskazanych pomieszczeniach sklepu spożywczo – przemysłowego wyznaczając na dokonanie tych czynności termin oraz nałożono na spółkę opłatę w wysokości kosztów kontroli w kwocie [...]zł.,
- decyzja ta została doręczona spółce 31 marca 2021 r.,
- pismem z dnia [...] r. do spółki skierowano upomnienie dotyczące obowiązku zapłaty wynikającej z decyzji kwoty [...]zł wraz z odsetkami i kosztami upomnienia, które doręczono w dniu 21 czerwca 2021 r.,
- w dniu [...] r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący należności pieniężnej – nieuiszczonych kosztów kontroli, jako podstawę prawną obowiązku wskazano orzeczenie – decyzję P. z dnia [...] r.
- w dniu [...] r. doręczono spółce odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Należność pieniężna została w całości wyegzekwowana 1 września 2021 r.,
Nie jest również kwestionowane przez organ, że spółka w określonym przepisem prawa terminie wniosła o uzupełnienie decyzji – pismo z dnia 13 kwietnia 2021 r.
Zdaniem Ś. żądanie uzupełnienia decyzji organ pierwszej instancji rozpoznał wydając pismo w dniu 7 września 2021 r., które zawiera w sobie elementy postanowienia. Z treści tego pisma wynika odmowa uzupełnienia decyzji.
Mając na względzie powyżej opisane okoliczności należy stwierdzić, że w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej strona słusznie zarzuca brak wymagalności obowiązku, albowiem organ egzekwował należność pieniężną wynikającą z decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru wykonalności oraz jej natychmiastowe wykonanie nie wynika z przepisu ustawy.
Decyzja z [...] r. wydana przez P. jest decyzją pierwszionstancyjną, od której przysługuje spółce prawo wniesienia odwołania.
Skoro organ nie przeczy, że strona skutecznie wniosła o uzupełnienie decyzji, to z jednoznacznej treści art. 111 § 2 k.p.a. wynika, że termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia odręczenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji.
Reakcją organu I instancji na wniosek strony o uzupełnienie decyzji było pismo z dnia 7 września 2021 r.
Zestawienie podjętych przez organ działań pozwala na sformułowanie jednoznacznego wniosku, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz podjęte w jego ramach czynności (doręczenie tytułu wykonawczego nr [...], zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz wkładu oszczędnościowego oraz wyegzekwowanie należności) nastąpiły w czasie, kiedy decyzja z [...] r. nie była decyzją ostateczną.
Nawet zakładając, że pismo z dnia 7 września 2021 r. było postanowieniem o odmowie uzupełnienia decyzji, należy podnieść, ze termin do wniesienia odwołania od tej decyzji rozpocząłby bieg dopiero od daty jego doręczenia. Natomiast, jak wynika z art. 130 § 1 k.p.a. decyzja nie ulega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
W kontrolowanej sprawie wszystkie czynności organu zostały natomiast podjęte niewątpliwie przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku – należności pieniężnej.
Podkreślenia przy tym wymaga, że jakkolwiek sąd administracyjny rozpoznający skargę nie jest związany zawartymi w niej zarzutami, wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną, to wiążą go granice sprawy administracyjnej. Ponieważ kontrolowane akty administracyjne dotyczą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, nie jest rolą Sądu w tym postępowaniu rozstrzygać, czy pismo z dnia 7 września 2021 r. jest postanowieniem o odmowie uzupełnienia decyzji z [...] r., czy też nie. Z urzędu Sądowi wiadome jest, że skarżąca spółka wniosła również skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Busku-Zdroju w przedmiocie uzupełnienia decyzji, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Ke 53/22. To zatem w tym postępowaniu Sąd dokona wiążącego ustalenia w zakresie istnienia bezczynności organu lub jej braku – gdy uzna, że sprawę uzupełnienia decyzji załatwiono stosownym aktem.
W konsekwencji powyższego w niniejszym postępowaniu nie mogą zostać merytorycznie rozpoznane zarzuty skargi sformułowane w punktach 3 i 4.
Bez względu jednak na wynik postępowania sądowego w zakresie bezczynności i przewlekłości, w kontrolowanej obecnie sprawie możliwe jest zajęcie jednoznacznego stanowiska, że organ podejmował w ramach egzekucji administracyjnej czynności, kiedy jeszcze nie upłynął termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Decyzja ta, jako nieostateczna nie podlegała zatem wykonaniu.
Zauważenia również wymaga, że decyzji z [...] r. nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Nadto podnieść należy, że decyzja ta została wydana m.in. na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j.t. Dz. U. 2021, poz. 105), w myśl którego w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Zatem również z przepisu prawa, stanowiącego podstawę prawną decyzji nie wynika, aby podlegała ona natychmiastowemu wykonaniu. Analiza dalszej treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że natychmiastowemu wykonaniu podlegają decyzje wydane na podstawie art. 29 ust 2w/w ustawy, jednakże dotyczą one sytuacji, gdy naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych powodują bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, a celem decyzji jest wówczas nakazanie unieruchomienia zakładu pracy lub jego części, zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań.
Powyższe wskazuje, że na tle kontrolowanej sprawy nie ziściły się przesłanki objęte art. 130 § 3 k.p.a. świadczące o wykonalności decyzji organu I instancji.
Prawidłowo więc strona wywodziła brak wymagalności obowiązku, a organy oddalając zarzut naruszyły art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a.
W konsekwencji powyższego doszło także do naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 15 § 1 u.p.e.a.
W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że w dniu doręczenia upomnienia, tj. w dniu 21 czerwca 2021 r. decyzja z [...] r. nie była ostateczna, albowiem nie rozpoczął jeszcze biegu termin do złożenia od niej odwołania. W konsekwencji nie można przyjąć jakoby upłynął termin do wykonania przez zobowiązanego nałożonego tą decyzją obowiązku, czyli w kontrolowanej sprawie – obowiązku uiszczenia kwoty należności pieniężnej nałożonej decyzją z tytułu kosztów kontroli. Skierowanie do spółki upomnienia było więc bezskuteczne.
W konsekwencji wydając postanowienia w niniejszej sprawie organy naruszyły art. 33 § 2 pkt 4 i pkt 6 lit. c u.p.e.a. oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie P..
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów uiszczonego wpisu w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło