I SA/Ke 202/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekr. sąd. Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 września 2006 roku sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]nr [...] w przedmiocie określenie wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę I SA/Ke 202/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] znak: [...] w sprawie określenia wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko "A" Spółka Jawna M. G., M. G. w S. w kwocie 62.506,80zł. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego znak: [...], wystawionego na zaległość "A" Sp.J. w Suchedniowie z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2005r. w wysokości 1.028.202,00zł, dokonał czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności wskazanej spółki. Zaskarżonym orzeczeniem organ pierwszej instancji prawidłowo, w oparciu o art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), określił wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążył nimi dłużnika. Powoływana zaś przez wnoszącego zażalenie kwestia zaliczenia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług została rozpatrzona odmownie postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]znak [...]. Na postanowienie to nie złożono zażalenia. Organ podkreślił ponadto, iż przy określaniu kosztów powstałych w wyniku dokonania czynności przez organ egzekucyjny nie mają znaczenia kwestie związane z rozliczeniem podmiotów gospodarczych, w tym przypadku z tytułu sprzedaży znaku towarowego, jak też kwestie związane z uregulowaniem należności. W przypadku trudności z uregulowaniem kosztów egzekucyjnych zobowiązany może zwrócić się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zastosowanie ulgi w spłacie. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze "A" Spółka Jawna w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła, że podjęcie egzekucji i nieuwzględnienie wniosku "B" S.A. o przekazanie zwrotu podatku VAT na rzecz zobowiązania podatkowego "A" Sp.j. jest działaniem godzącym w uzasadniony interes obywatela i sprzecznym z podstawowymi zasadami państwa prawa. Pomimo wiedzy Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o tym, że "B" S.A. gotowa była pokryć zobowiązanie podatkowe "A" Sp.j. z przysługującego jej prawa do zwrotu nadwyżki podatku VAT, organ ten odmówił odroczenia płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za grudzień 2005r. Zdaniem skarżącej zapłata zaległego podatku była w pełni zabezpieczona należnością przysługującą od organu skarbowego, a zatem odmowa odroczenia terminu płatności, wszczęcie postępowania egzekucyjnego i obciążenie zobowiązanego jego kosztami może być odebrane jedynie jako szykana podatnika ze strony aparatu skarbowego. Postępowanie takie narusza ogólne zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 7 i 8 kpa, mających odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, iż zajęcie wierzytelności przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dokonane zostało po zakończeniu prowadzonej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. kontroli zasadności zwrotu podatku VAT za grudzień 2005r. Taki stan rzeczy miał miejsce mimo ciągłego pozostawania obu organów w bezpośrednim kontakcie zarówno wzajemnym, jak też z "B" S.A. oraz "A" Sp.j. Odmowa zaś w postanowieniu z dnia [...] przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zaliczenia zwrotu podatku VAT na rzecz innego podmiotu oraz działanie komornika, polegające na wstrzymaniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko "A" Sp.j. do momentu zakończenia kontroli podatkowej w "B" S.A., świadczą o celowości działań organów skarbowych zmierzających do obciążenia "A" Sp.j. dodatkowymi kosztami egzekucyjnymi. Skarżąca podkreśliła, że zaskarżenie z jej strony postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] stało się bezprzedmiotowe wobec dokonanego zwrotu środków ze strony organu skarbowego na rzecz "B" S.A. z tytułu zwrotu nadwyżki podatku VAT. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Postanowieniem tym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., w którym organ ten określił wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko "A" Spółka Jawna M. G., M. G. w S., obciążając jednocześnie dłużnika tymi kosztami. Przedmiotem rozstrzygnięcia w wypadku obu postanowień było zatem określenie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążenie tymi kosztami dłużnika. Przedmiot ten wyznacza zarazem zakres badania sprawy przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot. Wynika z tego, że rozpatrując skargę na postanowienie o wskazanym wyżej przedmiocie rozstrzygnięcia, badaniem sądu objęta jest jedynie prawidłowość określenia kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążenia nimi dłużnika. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954) koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Zasada ta nie ma zastosowania (art. 64 c § 3 pow. ustawy) w przypadku gdy koszty egzekucyjne zostały spowodowane niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Koszty postępowania ponosi w takim przypadku wierzyciel lub organ egzekucyjny, w zależności od tego kto spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Zaległości podatkowe objęte tytułami egzekucyjnymi dotyczą podatku VAT, który podlega samoobliczeniu i wpłacie do właściwego urzędu skarbowego w ustawowo określonym terminie, którego skarżąca nie dotrzymała. Złożenie wniosku przez "B" SA( odrębny podmiot) o zaliczenie zwrotu VAT na poczet zobowiązania skarżącej w tym podatku nie świadczy o wykonania obowiązku, co wyłączyłoby możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie stanowi też źródła zabezpieczenia zaległości. Ponadto, na co wskazał organ odwoławczy wniosek ten został rozpatrzony odmownie, postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]Podnieść należy, że art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada na wierzyciela obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel w stosunku do należności będących dochodem Skarbu Państwa, nie może kierować się uznaniem czy wszcząć postępowanie egzekucyjne. Wprowadzenie takiej normy jest wynikiem założenia, że niewykonanie obowiązku wynikającego z orzeczenia lub z mocy prawa podważa sens jego wprowadzenia a tym samym sens zasady legalności. Wysokość opłat składających się na koszty egzekucji określa art. 64 wskazanej ustawy. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż na podstawie tytułu wykonawczego znak: [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej. Zgodnie z § 1 pkt 4 cyt. art. 64 za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych pobiera się opłatę w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej należności. Organ egzekucyjny, zgodnie z § 6 art. 64, pobiera także opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym. Określając wysokość kosztów egzekucyjnych w rozpatrywanej sprawie i obciążając nimi zobowiązanego organy oparły się na wskazanych przepisach, co uzasadnia wniosek, iż zarówno rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, jak i zaskarżone postanowienie odpowiadają prawu. Należy podkreślić, iż zgodnie z tym, co powiedziano wyżej, ograniczenie Sądu do rozstrzygania w granicach danej sprawy powoduje, że nie może on swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę inną niż ta, która była przedmiotem zaskarżonych rozstrzygnięć. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że ocenie Sądu nie mogą podlegać podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące po pierwsze odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej, odmowy zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zobowiązań innego podmiotu czy wreszcie samego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wymienione rozstrzygnięcia podlegają zaskarżeniu, jeśli przepisy prawa przewidują w danej sytuacji środek odwoławczy, we właściwych dla siebie trybach i wówczas ich prawidłowość podlega badaniu przez organ drugiej instancji, ewentualnie przez sąd administracyjny. Nie można zatem podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 7 i art. 8 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skoro naruszenie tych zasad skarżąca wywodzi z okoliczności pozostającymi poza granicami sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.