I SA/Ke 202/19
WyrokWSA w Kielcach2019-09-19
Skład orzekający: Maria Grabowska, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawców, jest zgodna z prawem, gdy nie wykazali oni nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ważny interes podatnika lub interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wnioskodawcy, mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie wykazali istnienia nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie w oparciu o ważny interes podatnika lub interes publiczny. Brak udokumentowania wydatków oraz fakt świadomego unikania realizacji obowiązku przez lata przemawiały przeciwko udzieleniu ulgi, która jest instytucją nadzwyczajną.Stan faktyczny
Wnioskodawcy Z.K. i H.K. domagali się umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2017 r., powołując się na trudną sytuację materialną, zdrowotną oraz fakt nie wytwarzania odpadów. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżący zarzucili organom nierzetelne zebranie dowodów i zawyżenie liczby osób zamieszkujących nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi Z.K. i H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P.R. kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] nr [...] odmawiającą Z.K. i H.K. umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2017 r.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że wnioskiem z 23 marca 2018 r. H.K. złożył w Urzędzie Gminy wniosek o umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 2013 r. do końca 2017 r. Wskazał, że nie wytwarzał odpadów komunalnych w prowadzonym przez siebie ekologicznym gospodarstwie. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego potrąca środki pieniężne w kwocie 500 zł miesięcznie, pozbawiając go środków materialnych oraz zmuszając do rezygnacji z lekarstw, które są niezbędne przy leczeniu chorób kardiologicznych, reumatycznych i innych.
Według ustaleń organu pierwszej instancji, H.K. i Z.K. od 1 lipca 2013 r. do nadal pozostają właścicielami nieruchomości, na której zamieszkuje siedmioro mieszkańców. U wnioskodawców stwierdzono zaległość w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 12
grudnia 2017 r. wystawiono tytuł wykonawczy na łączną kwotę do zapłaty 2.018 zł, za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2017 r. W dniu 23 stycznia 2018 r. dokonano zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział .
W dniu 22 listopada 2018 r. strony przedłożyły sześć kart dokumentów składających się z trzech orzeczeń lekarza orzecznika ZUS stwierdzających niezdolność do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2018 r. H.K., dwa wskazania pielęgniarskie przy wypisie pacjenta do domu z 18 września 2014 r. oraz z 27 listopada 2014 r. oraz jednej informacji o przebytej rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS z 1 listopada 2002 r Z.K.. Wynika z nich, że H.K. choruje na miażdżycę uogólnioną, przewlekłą niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze. Ponadto przebył zawał serca
i dwukrotny udar. Z.K. cierpi na przewlekły ból kręgosłupa na tle zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych.
Organ pierwszej instancji odmówi umorzenia zaległości. W odwołaniu od tej decyzji strony wskazały, że synowa nie podejmuje pracy z uwagi na konieczność opieki nad małymi dziećmi.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium powołało przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wyjaśniając, że decyzja organu podatkowego dotycząca udzielania ulgi podatkowej podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nawet w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazujących na istnienie chociażby jednej z przesłanek, o jakich mowa w powołanym przepisie ("ważny interes podatnika" lub "interes publiczny") organ nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia wnioskowanych zaległości. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa.
Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Dochody siedmiu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą 3.528,43 zł miesięcznie, co daje 504,06 zł miesięcznie dochodu na osobę. Natomiast struktura wydatków według podatnika kształtuje się na poziomie około 3.890 zł miesięcznie (wyżywienie 2.500 zł, ogrzewanie 500 zł, energia 180 zł, gaz 50 zł, woda 80 zł, telefon 50 zł, Internet 50 zł, leki 100 zł, nauka w szkole 200 zł, ubezpieczenie samochodu 80 zł, paliwo 100 zł), co daje 555,71 zł miesięcznych wydatków na osobę. Ponadto wnioskodawca wskazał zaległe koszty sądowe w
wysokości 12.000 zł, częściowo rozłożone na raty, w posiadanym bieżącym zadłużeniu kwotę 500 zł miesięcznie z tytułu zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz kwotę 500 zł miesięcznie kosztów sądowych. Wnioskodawcy posiadają samochód Fiat Seicento, rok produkcji 1998 r. o
wartości 1.000 zł, budynek mieszkalny o powierzchni 70 m2, składający się z 5 izb wraz z kuchnią oraz 12 ha gruntów. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji podatkowej powierzchnia budynku mieszkalnego wynosi 75 m, powierzchnia gruntów, których właścicielami są H.K. i S.K., wynoszą odpowiednio 6,06 ha oraz 8,11 ha, co daje łącznie powierzchnię 14,17 ha.
Kolegium wyjaśniło, że sytuacja materialna odwołujących jest trudna, jednakże struktura wydatków jest standardowa dla przeciętnego gospodarstwa domowego. Wydatki te mają charakter typowy i związane są z funkcjonowaniem każdej rodziny, w związku z czym nie mają cech nadzwyczajności. Natomiast zaległości powstałe na przestrzeni lat z innych tytułów nie mogą stanowić samoistnej przesłanki do umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ na podstawie przedłożonych dokumentów nie stwierdził żadnych nagłych oraz znaczących wydatków. Wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dokumentów (rachunki, faktury, paragony) potwierdzających wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym. Tymczasem w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę.
Sytuacja zdrowotna stron, które cierpią na choroby przewlekłe, niewątpliwie jest istotna i zasługuje na uwzględnienie, jednak również nie stanowi samoistnej przesłanki do umorzenia zaległości. Posiadają oni stałe źródło dochodów ze swoich emerytur oraz z wynagrodzenia za pracę S.K.. Dochód ten stanowi zabezpieczenie podstawowych potrzeb podatników. W ocenie organu, odmowa umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie spowoduje zagrożenia egzystencji wnioskodawców. Dobrowolnie uiścili oni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwotach po 75 zł (cztery
razy w 2018 r.). We wspólnym gospodarstwie domowym przebywa również M.K., która jak wynika z oświadczenia w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej, jest osobą bezrobotną, zaś sami wnioskodawcy nie wyjaśnili przyczyn nie podejmowania pracy przez wyżej wymienioną. Nie podlega dyskusji zasadność potrzeb bytowych rodziny wielodzietnej zamieszkującej wspólne gospodarstwo domowe, jednakże równie ważnymi i koniecznymi są wydatki związane z realizacją zobowiązań wynikających z gospodarowania odpadami komunalnymi, które służą zbiorowości lokalnej.
Końcowo organ nadmienił, że mimo odmowy umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej, sytuacja osobista, czy majątkowa odwołujących w rzeczywistości nie ulegnie zmianie, czy wręcz pogorszeniu, bowiem niniejsza zaległość, o umorzenie której zwrócili się odwołujący, została w części wyegzekwowana w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz dobrowolnie uiszczona za I i IV kwartał 2018 r.
Na przedmiotową decyzję Z.K. i H.K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucili w niej, że w sprawie nie przedstawiono korzystnych dla nich dowodów, a jedynie ich obciążające. Nie wytwarzają śmieci, dlatego niezrozumiały jest dla nich obowiązek płacenia za ich odbiór. Organ zawyżył stan osób z nimi zamieszkujących i okresy tego stanu. Skarżący są ludźmi starszymi i schorowanymi.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi. Podniosło ponadto, że na etapie postępowania w przedmiocie zastosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie może stanowić przedmiotu badania kwestia prawidłowości decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za gospodarowane odpadami komunalnymi czy też kwestia prawidłowości złożonej deklaracji co do stanu osób zamieszkujących nieruchomość i okresów tego zamieszkiwania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z
2018 r., poz. 1302 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ocena zgodności z obowiązującymi przepisami prawa decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z[...] w przedmiocie odmowy Z.H. i H.K. umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2017 r.
Rozstrzygnięcie to zostało podjęte na podstawie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem: organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę.
Z treści zacytowanego art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Prawo to istnieje jedynie w sytuacji wystąpienia ww. przesłanek (którejkolwiek z nich lub obu jednocześnie). W sytuacji ich braku, organ zobowiązany jest do odmowy udzielenia ulgi. Wymaga ponadto podkreślenia, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie oznacza dowolności, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego stosownie do art. 122
i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Z kolei sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sądową kontrolą nie jest natomiast objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru.
Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie.
Wymaga podkreślenia, że umorzenie zaległości podatkowych (z tytułu opłat) jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest płacenie takich należności, nie zaś zwalnianie z tego obowiązku. Rozpatrywanie ważnego interesu zobowiązanego, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o potrzebie umorzenia tej należności. Przyjmuje się, że przez ważny interes wnioskodawcy należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie należności uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które zobowiązany nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. O istnieniu ważnego interesu świadczy m.in. utrata możliwości zarobkowania lub utrata majątku. Zawsze więc, w każdej sprawie wszczętej na wniosek podatnika w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej, przesłanka ważnego interesu wymaga od organu ustalenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpiłyby w wyniku realizacji zobowiązania przez zobowiązanego. Ważnym jest podkreślenie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek zgromadzenia i zaprezentowania organowi, do którego zwraca się z wnioskiem o umorzenie zaległości, wszelkich danych jakie on sam uznaje za niezbędne dla wykazania swej sytuacji oraz zaprezentowania danych i dokumentów o jakie zwróci się w tym postępowaniu organ podatkowy.
Stanowiące drugą z przesłanek zastosowania umorzenia zaległości, jaką jest zaistnienie interesu publicznego, oceniać należy z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie państwa kosztami pomocy. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości.
Zdaniem Sądu, analizując sytuację majątkową i życiową skarżących organy doszły do prawidłowego wniosku, że w przedmiotowej sprawie umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wymierzonej skarżącym nie jest zasadne zarówno ze względu na ważny interes strony, jak i interes publiczny.
Z brzmienia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wynika wprost, że podatnik, aby uzyskać zamierzony skutek w postaci umorzenia zaległości ma obowiązek uzasadnić wniosek, wskazując na kwalifikowane warunki zagrożenia swojego interesu. Powinien zatem wskazać, co w praktyce rodzi problemy, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają jego "ważny interes" lub "interes publiczny" i że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Oznacza to, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do niego należy inicjatywa dowodowa i to on powinien współprzyczyniać się do gromadzenia dowodów, w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego.
Obowiązkiem organu jest natomiast ocenić, czy w konkretnej sprawie istnieją przesłanki umorzenia. Ocena ta może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z nakazem wynikającym z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Jak wynika z akt sprawy, zdaniem podatników o konieczności umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przemawia to, że nie wytwarzali odpadów komunalnych w prowadzonym przez siebie ekologicznym gospodarstwie oraz potrącanie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego środków pieniężnych w kwocie 500 zł miesięcznie, przez co zostają pozbawieni środków materialnych oraz zmuszani do rezygnacji z lekarstw niezbędnych przy leczeniu chorób kardiologicznych, reumatycznych i innych.
W tej sytuacji w pełni prawidłowe były działania organu pierwszej instancji, który wpierw wezwał podatników do złożenia dokumentów poświadczających ich aktualną sytuację materialną i rodzinną, a zatem istnienie ich ważnego interesu lub interesu publicznego w umorzeniu tej zaległości. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie co do sytuacji materialnej skarżących, w zakresie w jakim było to możliwe przy postawie odwołujących się. W postępowaniu tym ustalono szereg okoliczności mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a mianowicie to, że: wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe; dochody siedmiu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą 3.528,43 zł miesięcznie, co daje 504,06 zł miesięcznie dochodu na osobę; struktura wydatków według strony kształtuje się na poziomie około 3.890 zł miesięcznie (wyżywienie 2.500 zł, ogrzewanie 500 zł, energia 180 zł, gaz 50 zł, woda 80 zł, telefon 50 zł, Internet 50 zł, leki 100 zł, nauka w szkole 200 zł, ubezpieczenie samochodu 80 zł, paliwo 100 zł), co daje 555,71 zł miesięcznych wydatków na osobę; wnioskodawca zalega z kosztami sądowymi w wysokości 12.000 zł, częściowo rozłożone na raty; posiada bieżące zadłużenie w kwocie 500 zł miesięcznie z tytułu zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz kwotę 500 zł miesięcznie kosztów sądowych; wnioskodawcy posiadają samochód Fiat Seicento, rok produkcji 1998 r. o wartości 1.000 zł, budynek mieszkalny o powierzchni 75 m oraz są właścicielami gruntów o powierzchni 14,17 ha.
Ponadto w oparciu o przedłożone orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, organ stwierdził: niezdolność do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2018 r. H.K., dwa wskazania pielęgniarskie przy wypisie pacjenta do domu z 18 września 2014 r. oraz z 27 listopada 2014 r. oraz jednej informacji o przebytej rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS z 1 listopada 2002 r. Z. K.. Uwzględniając powyższe dokumenty ustalił, że H. K. choruje na miażdżycę uogólnioną, przewlekłą niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze, przebył zawał serca i dwukrotny udar. Zaś Z. K. cierpi na przewlekły ból kręgosłupa na tle zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych.
Mając na uwadze fakty wynikające z przedłożonych przez skarżących dokumentów, trafny jest wniosek Kolegium, że sytuacja materialna małż. K. jest trudna, jednakże struktura wydatków jest standardowa dla przeciętnego gospodarstwa domowego, mają one charakter typowy i związane są z funkcjonowaniem każdej rodziny, w związku z czym nie mają cech nadzwyczajności. Przy czym w zakresie dowodzenia wysokości ponoszonych wydatków, skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów (rachunki, faktury, paragony), chociaż byli wzywani o takie dokumenty. Jak wyżej wskazano, w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie obciąża podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Zatem organ ustalił niezbędne fakty wyłącznie na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, które złożyli skarżący oraz dostępnej ewidencji gruntów i budynków. Z ustaleń bezspornie wynika, że skarżący posiadają stałe źródło dochodów ze swoich emerytur oraz z wynagrodzenia za pracę S. K.. Dochód ten stanowi zabezpieczenie podstawowych potrzeb podatników i domowników. Istotne jest też, że są oni są właścicielami gruntów o powierzchni 14,17 ha, co świadczy dodatkowo o możliwościach spłaty pozostałych zaległości.
Na tej podstawie organ miał uzasadnione podstawy by stwierdzić, że po stronie podatników nie istnieje ważny interes, o którym mowa w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Potwierdzeniem powyższego wniosku, jest także wynikający z akt sprawy i podnoszony w zaskarżonej decyzji fakt dobrowolnego uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwotach po 75 zł (cztery razy w
2018 r.) oraz wyegzekwowania w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego znaczących kwot w okresach od 13 marca 2018 r. do 26.06.2018 r. Zatem mimo odmowy umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej, sytuacja osobista, czy majątkowa małż. K. w rzeczywistości nie ulegnie pogorszeniu, bowiem zaległość, o umorzenie której zwrócili się, jak wyżej wskazano została w części wyegzekwowana w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz dobrowolnie uiszczona za I i IV kwartał 2018 r. Nie bez znaczenie jest również okoliczność, że we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa M. K., która jak wynika z oświadczenia w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej, jest osobą bezrobotną, zaś sami wnioskodawcy nie wyjaśnili przyczyn nie podejmowania pracy.
W ocenie Sądu, chociaż sytuacja zdrowotna stron, które cierpią na choroby przewlekłe, niewątpliwie jest istotna i zasługuje na uwzględnienie, to jednak nie stanowi samoistnej przesłanki do umorzenia zaległości. Z okoliczności sprawy, a przede wszystkim z wniosku skarżących nie wynika, że problemy zdrowotne wystąpiły nagle i wiązały się z niespodziewaną koniecznością wydania znacznej kwoty. Ponownie należy podkreślić, że skarżący nie udokumentowali wysokości ponoszonych wydatków, przez co uniemożliwili ich realną weryfikację.
Nie bez znaczenia dla oceny zasadności podjętego przez organy rozstrzygnięcia pozostają okoliczności powstania przedmiotowych zaległości. Według ustaleń organu pierwszej instancji, skarżący od 1 lipca 2013 r. do nadal pozostają właścicielami nieruchomości, na której zamieszkuje siedmioro mieszkańców. W związku z tym faktem prawomocnie przesadzono o ich obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (prawomocny wyrok WSA w Kielcach z 31 sierpnia 2017 r. I SA/Ke 366/17). W dniu 12 grudnia 2017 r. wystawiono tytuł wykonawczy na łączną kwotę do zapłaty 2.018 zł, za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2017 r., a 23 stycznia 2018 r. dokonano zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Mimo, że jak twierdzą skarżący ich sytuacja materialna oraz osobista jest trudna, to jednak nie podejmowali oni żadnych działań zmierzających do uregulowania przez ten okres swoich zobowiązań w opłacie za gospodarowanie odpadami. Nie zwracali się do Wójta gminy Sitkówka-Nowiny o zastosowanie innych ulg przewidzianych w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, na którą to okoliczność w ślad za organem należy zwrócić uwagę.
Przepis art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie uzależnia możliwości umorzenia zaległości podatkowej tylko od złej sytuacji finansowej
i materialnej podatnika. Jedną z dwóch przesłanek udzielenia tej ulgi jest "ważny interes podatnika", a pojęcie to jest zdecydowanie szersze. Dlatego organ, oceniając możliwość zastosowania ulgi, musi wziąć pod uwagę nie tylko sytuację materialną
i finansową podatnika, ale także te argumenty podatnika, w których on upatruje istnienie tego interesu. Tak też uczynił organ w przedmiotowej sprawie.
W analizowanym stanie faktycznym prawidłowa również jest ocena sytuacji skarżących w kontekście przesłanki interesu publicznego. Przychylenie się do wniosku strony prowadziłoby bowiem w tej konkretnej sprawie do zanegowania zasady mającej swoje źródło w przepisie art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Każdy obowiązany jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie". Jak już wyżej wskazano udzielenie przywilejów w spłacie takich należności jest wyjątkiem od przywołanej wyżej zasady. Organy mogą korzystać z tej instytucji w sposób wyjątkowy, w szczególności, gdy zaległość podatkowa jest skutkiem okoliczności, na które zobowiązany nie miał wpływu i nie mógł im przeciwdziałać. W niniejszej sprawie interesowi publicznemu sprzeciwia się przede wszystkim udzielenie ulgi ze względu na charakter obciążającej skarżącego należności, czyli świadome unikanie realizacji obowiązku w uiszczaniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od 1 lipca 2013 r. do 31
grudnia 2017 r. Dlatego ma rację organ, że nie podlega dyskusji zasadność potrzeb bytowych rodziny wielodzietnej zamieszkującej wspólne gospodarstwo domowe, jednakże równie ważnymi i koniecznymi są wydatki związane z realizacją zobowiązań wynikających z gospodarowania odpadami komunalnymi, które służą zbiorowości lokalnej.
Należało zatem uznać, że w kontekście przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, decyzja nie narusza prawa. Organy podatkowe, przy udziale skarżących podjęły czynności zmierzające do ustalenia ich sytuacji finansowej. Odniosły się do podnoszonych przez nich argumentów przemawiających w ich ocenie za umorzeniem zaległości, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. W procesie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać ważny interes podatnika lub interes publiczny, procedując w zgodzie z zasadami Ordynacji podatkowej.
Z tych wszystkich względów skarga jako niezasadna i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wynagrodzenie pełnomocnikowi, ustanowionemu
z urzędu, Sąd przyznał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw.
z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2019.68 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło