I SA/Ke 203/05
WyrokWSA w Kielcach2005-10-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli zostało wydane w sytuacji, gdy pełnomocnik strony nie przedłożył oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, a organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało uchylone z powodu kwalifikowanej wady procesowej. Organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ pełnomocnik strony nie przedłożył wymaganego dokumentu pełnomocnictwa, a organ nie podjął działań w celu uzupełnienia tego braku. Naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 123 § 1, art. 136 i art. 137 § 3 ordynacji podatkowej, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego określił G.W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. G.W. złożył wniosek o uzupełnienie decyzji, który został utrzymany w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie G.W. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia, powołując się na zły stan zdrowia. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu. G.W. złożył skargę do WSA, kwestionując postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej).Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: I SA/Ke 203/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant: Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24.10.2005 r. sprawy ze skargi G.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżoną decyzję
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...], znak: [...] określił dla G. W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w kwocie 4.278,00 zł.
Pismem z dnia 10 marca 2004 r. S. W. zwrócił się o uzupełnienie powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uwzględnienia wniosku. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], znak: [...].
W dniu [...] S. W. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], znak: [...], wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W uzasadnieniu wniosku podał, iż uznał, że termin do wniesienia odwołania liczy się od daty ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie decyzji. Ponadto wskazał, iż w okresie od 02 kwietnia 2004 r. do 06 czerwca 2004. pozostawał pod opieką lekarską z powodu złego stanu zdrowia.
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art.162 ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik G. W. - S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o przywrócenie terminu, W uzasadnieniu skarżący podał, iż przyczyną uchybienia terminu był zły stan zdrowia. Przebył ciężki zawał serca, w okresie od 04 kwietnia 2004 r. do 06 czerwca 2004 r. przebywał pod opieką lekarską z zaleceniem powstrzymywania się od wszelkich prac zarówno fizycznych jak i umysłowych. W ocenie skarżącego nie było podstaw do uznania go przez organ odwoławczy za "człowieka sprawnego i zdrowego, któremu nie chciało się złożyć odwołania w ustalonym terminie". Ponadto skarżący skierował zarzuty do decyzji będącej przedmiotem odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim
i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego
i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ).
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
Analiza materiału dowodowego sprawy wykazała, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia dotknięte jest kwalifikowaną wadą procesową uzasadniającą jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W przedmiotowej sprawie znamiennym jest, iż zaskarżone postanowienie wydano na skutek wniosku osoby, która nie była legitymowana procesowo do jego wniesienia. W materiale sprawy brak bowiem pełnomocnictwa procesowego dla S. W. do działania w imieniu G. W. - strony i adresata działań organów podatkowych.
W przepisie art. 136 ordynacji podatkowej ustanowiono zasadę o możliwości działania strony przez pełnomocnika w zakresie tych wszystkich spraw, które nie wymagają osobistego działania samej strony. Jednakże dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest złożenie do akt sprawy dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Wymaganie to jednoznacznie zostało określone w art. 137 § 3 ordynacji podatkowej, który nakłada na pełnomocnika obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Dopiero od chwili doręczenia pełnomocnictwa organowi prowadzącemu postępowanie pełnomocnik ten powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, gdyż to zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. Pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym musi więc być udzielone wprost, a nie może być domniemane.
W aktach postępowania podatkowego brak oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa dla S. W.. Podjęte z urzędu przez Sąd działania w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie doprowadziły do uzupełnienia powyższego braku. W piśmie z dnia 20 października 2005r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej poinformował, iż w aktach podatkowych znajdujących się w Pierwszym Urzędzie Skarbowym nie ma oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez G. W. S. W.; oryginału takiego pełnomocnictwa nie ma również w aktach podatkowych Izby Skarbowej. Tym samym należy stwierdzić, iż organ podatkowy wbrew dyrektywie wyrażonej w art. 123 §1 ordynacji podatkowej nie zapewnił stronie - G. W. czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tu: na etapie rozstrzygania zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania w oparciu o przepis art.240 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej. W ramach postępowania sądowoadministracyjnego stanowi natomiast podstawę do uchylenia rozstrzygnięć organów podatkowych w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.
Z tych powodów wobec naruszenia przepisów procedury podatkowej, w szczególności art.123§1, art.136, art. 137§2 i §3 ordynacji podatkowej, zaskarżone postanowienie organu odwoławczego należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W postępowaniu ponownym organ podatkowy zapewni stronie czynny udział, celem usunięcia braków pełnomocnictwa podejmie stosowne działania w warunkach art.169 w związku z art. 168 ordynacji podatkowej i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło