I SA/Ke 209/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach na rzecz M. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 29 stycznia 2009r. nr [...] w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. została za pośrednictwem poczty wysłana na adres zamieszkania strony: ul. S. 1 E, [...] J.. Decyzję w dniu 2 lutego 2009r. odebrała natomiast J. B., potwierdzając odbiór własnoręcznym podpisem i pieczątką firmy E. "S" Sp. z o.o., [...] J., ul. D. 126. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono natomiast, iż decyzję doręczono adresatowi. Organ drugiej instancji powołał się na art. 212 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia z zastrzeżeniem art. 67d. Decyzja podatkowa wchodzi natomiast do obrotu prawnego z chwilą doręczenia stronie postępowania według zasad określonych w art. 144 do 154c Ordynacji podatkowej. Zatem jak stwierdził organ, doręczenie decyzji J. B., która nie była adresatem przesyłki, nie odniosło skutku prawnego. Nadto organ wskazał, że decyzję doręczono na adres firmy E. "S" Sp. z o.o., ul. D. 126, [...] J.. Sam fakt, że strona weszła w fizyczne posiadanie przedmiotowej decyzji nie może w tym stanie rzeczy rodzić skutków prawnych. Na powyższe rozstrzygnięcie M. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił organowi naruszenie art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 29 stycznia 2009r. nie została prawidłowo doręczona. Skarżący podniósł, że treść zaskarżonego postanowienia nie powoduje po jego stronie negatywnych skutków, ale niepotrzebnie przedłuża postępowanie. Wskazał, że decyzja została doręczona w miejscu jego pracy, a osoba, która potwierdziła odbiór przesyłki jest zatrudniona w jego przedsiębiorstwie i posiada upoważnienie do odbioru korespondencji. Podkreślił nadto, że zaskarżone postanowienie również było adresowane na jego adres zamieszkania, a zostało odebrane w miejscu jego pracy przez pracownika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 29 stycznia 2009r. doręczona została przez pracownika Urzędu Skarbowego, a nie jak omyłkowo wskazano w zaskarżonym postanowieniu za pośrednictwem poczty. Wskazał, że stosownie do art. 145 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie, przedstawicielowi lub pełnomocnikowi. W prowadzonym postępowaniu skarżący nie działał przez przedstawiciela ani nie ustanowił pełnomocnika, za zatem doręczenie decyzji J. B. nie mogło odnieść prawnego skutku w stosunku do skarżącego. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000r., sygn. SA/Sz 251/99, zgodnie z którym § 1 art. 148 Ordynacji podatkowej mówi o miejscu pracy, gdzie adresat zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę lub innej umowy, zaś w § 2 pkt 2 tego przepisu chodzi o miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W pierwszej sytuacji doręczenie musi nastąpić do rąk adresata, w drugiej zaś może nastąpić do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Organ wskazał, że skarżący zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 20 września 2008r. do 19 sierpnia 2010r. Z kolei z załączonych do akt sprawy dokumentów (aktu notarialnego i odpisu z KRS) wynika, że skarżący jest wspólnikiem w spółce E.. Dlatego też doręczenie przesyłki na adres firmy E. organ uznał za bezskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii czy skarżącemu prawidłowo doręczono decyzję organu pierwszej instancji, a w konsekwencji czy organ odwoławczy zasadnie stwierdził niedopuszczalność odwołania. Prawidłowe doręczenie pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzone wtedy, gdy pewne jest, że otrzymała je właściwa osoba, lub, że spełnione zostały warunki doręczenia zastępczego. Osobom fizycznym stosownie do art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zgodnie natomiast z § 2 pkt 2 tego przepisu pisma mogą być również doręczane w miejscu pracy adresata osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zostało podjęte co najmniej przedwcześnie. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem w jakim trybie doręczono skarżącemu decyzję. Przy czym należy wskazać, że organ I instancji nie miał wątpliwości co skuteczności doręczenia realizowanego przez pracownika swojego urzędu. A skoro tak, to organ odwoławczy, powinien wyjaśnić, jaki tryb doręczenia zastosowano i dlaczego korespondencja została doręczona na adres spółki Ed. S. Samo bowiem stwierdzenie, że przedmiotowa decyzja została doręczona pod innym adresem niż miejsce zamieszkania skarżącego, oraz fakt jej odebrania przez pracownika spółki nie może być przesłanką uznania, że decyzja organu pierwszej instancji nie została prawidłowo doręczona. Jeśli bowiem pracownik organu podatkowego zamiast na adres zamieszkania doręczył przedmiotową decyzję pod adres miejsca pracy skarżącego do rąk osoby upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, to taką przesyłkę należy uznać za skutecznie doręczoną stosownie do treści art.148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Nie można zgodzić się z poglądem, że "miejsce pracy" wymienione w art. 148 Ordynacji podatkowej dwukrotnie, raz w § 1 i drugi raz w § 2 pkt 2, zostało użyte w dwóch znaczeniach. Takie twierdzenie w sposób nieuprawniony podważa racjonalność ustawodawcy, który używa danego pojęcia w danym akcie prawnym zawsze w tym samym znaczeniu. W ocenie Sądu treść art. 148 nie daje żadnych podstaw do twierdzenia, że w §1 chodzi o miejsce pracy, w którym adresat występuje jako pracobiorca, a w § 2 pkt 2 o miejsce, w którym adresat prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie i na własny rachunek. Sąd nie podziela takiego stanowiska, a które to prezentowane jest w powołanym przez organ drugiej instancji wyroku NSA z dnia 16 marca 2000r. sygn. SA/Sz 251/99 (LEX nr 41532). Zauważyć też należy, że stanowisko to zostało poddane krytyce zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie prawa podatkowego (zob. szerzej B. Gruszczyński, B. Dauter [w]: Ordynacja podatkowa. Komentarz., Warszawa 2009, s. 628 i nast.). Wykładnia językowa nie pozostawia wątpliwości, że w § 1 art. 148 Ordynacji podatkowej przyjęto zasadę, iż pismo w miejscu pracy doręcza się adresatowi osobiście. W § 2 pkt 2 dopuszczono zaś możliwość doręczenia pisma adresatowi w miejscu pracy za pośrednictwem upoważnionej przez pracodawcę osoby (doręczenie zastępcze). Wobec tego do czasu niepotwierdzenia, że korespondencji nie doręczono w miejscu pracy skarżącego nieprawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy przeprowadzi stosowne postępowanie wyjaśniające, uwzględniając powyższą wykładnię przepisów prawa procesowego. W tym stanie rzeczy, wskazując na naruszenia powyższych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał jego wykonalność. O kosztach postępowania sądowego, na które złożyły się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.