I SA/Ke 210/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę; 2. odmawia uwzględnienia wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi Ł. B.za pomoc prawną udzieloną z urzędu. 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu pisma H.K. zatytułowanego "skarga od upomnienia" z 25 listopada 2015 r., wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy S., na podstawie art. 134 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012.1015 ze zm; "u.p.e.a."), stwierdził niedopuszczalność odwołania. 1.2. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Burmistrz Miasta i Gminy S. upomnieniem z 25 listopada 2015 r. nr 852 wezwał H. K. do wpłacenia należności w kwocie 895,60 zł wraz z kosztami upomnienia w kwocie 11,60 zł, z tytułu IV raty podatku rolnego, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego upomnienia. W doręczonym upomnieniu wskazano, że w przypadku niewpłacenia należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Od przedmiotowego upomnienia H. K. wniósł pismo zatytułowane "skarga". W złożonym piśmie wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną i finansową podnosząc jednocześnie, że wystąpił o umorzenie zaległego podatku. 1.3. Kolegium wskazało, że istota problemu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wezwanie do zapłaty jest decyzją administracyjną, która może być badana w trybie odwoławczym. Kolegium omówiło charakter prawny decyzji i wymieniło elementy, jakie powinna zawierać (107 § 1 K.p.a.) Zaskarżone przez stronę upomnienie natomiast nie odpowiada warunkom określonym w art. 107 K.p.a. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.e.a. przypomina jedynie o obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności, i nie jest rozstrzygnięciem władczym, które rozstrzyga o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane, lecz jedynie przypomina, że określony obowiązek już istnieje, i że należy go zrealizować. 1.4. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że upomnienie wydane w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest decyzją administracyjna, ani też postanowieniem w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie jest dopuszczalne rozpatrywanie odwołania od tego typu pisma. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższe postanowienie H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, podniósł, że składał do Burmistrza Miasta i Gminy S. wniosek o umorzenie podatku gruntowego, a gospodarstwo którego dotyczy sprawa, jest własnością skarżącego jedynie w części, jak orzekł sąd. Wskazał, że nie prowadzi działalność w gospodarstwie. Za próby gospodarowania na tym gospodarstwie karał go sąd, co stało się przyczyną jego choroby. 2.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazało, że okoliczności podniesione w skardze mogą stanowić przedmiot badania w odrębnych postępowaniach wszczętych na wniosek podatnika. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym; nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w wyżej określonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1 u.p.e.a. Na wstępie należy wskazać, że organ prawidłowo, zakwalifikował wniesione przez skarżącego pismo zatytułowanego "skarga od upomnienia z 25 listopada 2015 r." jako odwołania od tego upomnienia. Za prawidłowością takiej kwalifikacji przemawia treść pisma oraz termin złożenia. Zakres żądania strony winien być bowiem oceniany i rozpatrywany przez organy zgodnie z sensem i racją pisma, a nie na podstawie tytułu nadanego mu przez stronę. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, na mocy art. 18 u.p.e.a. stanowi, art. 134 K.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego (także dotyczącego zażaleń z mocy art. 144 K.p.a.), w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 K.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 K.p.a. nie wskazuje warunków, jakie decydują o dopuszczalności środka odwoławczego. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz okoliczność wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia danego akty w toku instancji. Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji. Uregulowana tym przepisem instytucja odwołania jest środkiem prawnym, zmierzającym do kontroli decyzji wydawanych przez organ pierwszej instancji, a warunkiem koniecznym do jego wniesienia jest wydanie decyzji administracyjnej. Inaczej mówiąc odwołanie nie przysługuje od czynności organu administracyjnego, która nie jest decyzją administracyjną. Jednocześnie należy wskazać, że organ administracji wydaje decyzję gdy załatwia sprawę co do istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w nowej instancji. 3.3. W niniejszej sprawie natomiast skarżący wniósł odwołanie od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Ze wskazanej regulacji wynika, że upomnienie nie rozstrzyga o obowiązkach podatkowych skarżącego w zakresie podatku rolnego, które odwołujący się kwestionuje. Upomnienie nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia jest jedynie prawną konsekwencją niewypełnienia przez stronę ciążących na niej obowiązków Jest jedynie pismem informacyjnym. Przypomina o istniejącym obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności, określonych wcześniej wydaną decyzją. Treść i forma upomnienia, a także okoliczności jego powstania, nie spełniają wymogów formalnych i materialnych decyzji administracyjnej. Mają na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Kolegium prawidłowo oceniło charakter prawny zaskarżonego przez H.K. aktu stwierdzając, że nie jest decyzją, co obligowało organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. 3.4. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają okoliczności podniesione w skardze, a dotyczące sytuacji prawnej gospodarstwa skarżącego oraz jego sytuacji zdrowotnej. Okoliczności te, w szczególności dotyczące problemów zdrowotnych skarżącego czy sytuacji materialnej, mogą być ewentualnie przedmiotem oceny w sprawie o udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, które to postępowanie, co wynika ze skargi, zostało przez podatnika zainicjowane. Okoliczność te nie mogą być natomiast przedmiotem oceny na etapie postępowania, mającego na celu wstępne badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. 3.5. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o przyznanie wynagrodzenia, z powodu braku złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2015.1801).