I SA/Ke 212/20

WyrokWSA w Kielcach2020-09-24

Skład orzekający: Maria Grabowska, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych, która nie zawiera uzasadnienia wskazującego na sposób kalkulacji tej stawki i jej zgodność z ustawowym limitem, jest nieważna?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych jest nieważna, jeśli jej uzasadnienie nie zawiera danych i wyliczeń wskazujących, w jaki sposób ustalono stawkę i czy mieści się ona w ustawowym limicie 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem. Brak takich informacji uniemożliwia kontrolę wykonania upoważnienia ustawowego i stanowi istotne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Jędrzejowie wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Sobków z dnia 20 grudnia 2019 r. ustalającą ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych. Skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego, wskazując na brak rzetelnej kalkulacji wysokości stawki opłaty w uzasadnieniu uchwały. Rada Gminy Sobków wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że uchwała była poprzedzona analizą i zgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Sobków z dnia 20 grudnia 2019 r. Nr XVI/139/2019 w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Jędrzejowie na uchwałę Rady Gminy Sobków z dnia 20 grudnia 2019 r. Nr XVI/139/2019 w sprawie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Sobków z dnia 20 grudnia 2019 r. Nr XVI/139/2019 w całości. Rada Gminy Sobków na podstawie art.18 ust 2 pkt. 15, art. 40 ust.1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 z poźn. zm., dalej jako: u.s.g.) oraz art. 6 j ust. 3b i art. 6k ust.3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2010., dalej jako: u.c.p.g.) podjęła uchwałę Nr XVI/139/2019 z dnia 20 grudnia 2019r. w sprawie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W § 1 ust 1 uchwały ustalono ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które zbierane są i odbierane w sposób selektywny w wysokości 160,00 zł za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno — wypoczynkowe. W § 1 ust 2 ustalono podwyższoną ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 480,00 zł za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny. W uzasadnieniu uchwały organ przytoczył aktualne brzmienie przepisu art. 6j ust. 3b oraz 6k ust. 3 u.c.p.g., które obowiązują od dnia 6 września 2019r. Następnie wskazał, że na terenie Gminy Sobków położone są nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Wyjaśnił, że w 2015 r. podjęta została uchwała, w której ustalono ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz wyższa ryczałtowa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które nie były zbierane i odbierane w sposób selektywny za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Z uwagi na zmiany wprowadzone ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 1579) istnieje konieczność przyjęcia nowej uchwały i ustalenie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która nie może być wyższa niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem - za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe oraz stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w Jędrzejowie, żądając stwierdzenia jej nieważności w całości. Skarżący zarzucił: - istotne naruszenie przepisu prawa materialnego zawartego w art. 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez to, że zapisy zaskarżonej uchwały ustalające stawki opłat za gospodarowanie odpadami od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe zostały przyjęte bez dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki. Prokurator podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały w żaden sposób nie zostało wskazane dlaczego zostały przyjęte przez Radę Gminy stawki w wysokości zbliżonej do maksymalnej stawki rocznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Podkreślił, że jedynie z protokołu posiedzenia Rady Gminy odbytego w dniu 20 grudnia 2019 roku wynika, iż stawkę 160 zł opłaty rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, w sytuacji dokonywania selektywnego zbierania odpadów, określono na podstawie dokonanej analizy jedynie trzech deklaracji. Ponadto jak wynika z w/w protokołu dokonana analiza wskazywała, iż średnia kwota ryczałtowa wyniosła jedynie 120 zł. Zdaniem prokuratora prawidłowo skalkulowana opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna z jednej strony zapewniać sprawne funkcjonowanie systemu odbioru odpadów na terenie gminy, z drugiej zaś, nie powinna stanowić źródła dodatkowych zysków gminy. Czynności te powinny zostać dokonane i powinny znaleźć wyraz w aktach administracyjnych, jeszcze przed podjęciem uchwały. Na poparcie stanowiska skarżący wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2019r. II FSK 3807/18. Dodał, że określenie zryczałtowanej stawki za odpady z domków letniskowych nie zostało skalkulowane w sposób rzetelny i bardzo wnikliwy - szczególnie jeżeli weźmie się pod uwagę to, że przeanalizowano tylko dane z trzech deklaracji, a przyjęta stawka jest znacznie wyższa od średniej stawki wynikającej z w/w deklaracji. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Sobków wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że zaskarżona uchwała była poprzedzona analizą w toku posiedzenia Komisji stałych Rady Gminy: Planowania, Budżetu i Finansów oraz Skarg, Wniosków i Petycji odbytych w dniu 19 grudnia 2019r. Z protokołu wynika, że M.K. Inspektor ds. gospodarki odpadami omówiła projekt uchwały w sprawie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe. W dalszej części udzielonej odpowiedzi organ przytoczył treść przedmiotowego protokołu. Wyjaśnił, że ww. pracownik urzędu gminy poinformował, że uchwała, która podjęta została w 2015 r. odnośnie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe obejmuje stawkę ryczałtową roczną, 90 zł jeśli odpady zbierane są w sposób selektywny, natomiast jeśli są niesegregowane stawka ryczałtowa roczna wynosi 180 zł(...). Zgodnie z kalkulacją, biorąc pod uwagę wyliczoną średnią kwotę ryczałtową za rok zgodnie z deklaracjami złożonymi w Urzędzie Gminy, która wyniosła 120 zł oraz maksymalną stawkę ryczałtową, której nie można przekroczyć jak również to, że najprawdopodobniej stawki od mieszkańców ulegną zmianie w 2020 r. ze względu na rosnące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należy przyjąć ryczałtową stawkę opłaty zbliżoną do maksymalnej w wysokości 160 zł. Pracownik urzędu poinformował, że obecna stawka od mieszkańca wynosi 5 zł od osoby za segregowane, natomiast 9 zł za niesegregowane i jest to stawka, którą na pewno będzie trzeba podnieść. Uzależnione jest to od wielu względów min. od wielkości podwyżki kwoty wynagrodzenia dla wykonawcy, z którym odbyło się spotkanie w sprawie negocjacji warunków umowy. Przeprowadzone negocjacje uwzględniają opłaty środowiskowe, które ponosi wykonawca za umieszczenie jednej tony odpadów na składowisku. Zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska stawka opłaty na 2019 rok wynosi 170 zł, natomiast na 2020 r. przewidziano stawkę w wysokości 270 zł. Od połowy 2019 r. zarządzeniem burmistrza Włoszczowy wysokość składowania tony odpadów na instalacji wzrosła do kwoty 324,07 zł. Na zmianę wysokości opłaty od mieszkańca wpływ będą miały również zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości kompostujących bioodpady w kompostowniku przydomowym (...). Dlatego stawka od osoby może nawet wzrosnąć trzy razy tyle. Biorąc pod uwagę to że może ona wynieść ok 15 zł od osoby, a założona ryczałtowa stawka opłaty za odpady za rok 160 zł a przeliczając na miesiąc wyjdzie od osoby niecałe 14 zł, dlatego zasadna jest kwota 160 zł. Dodatkowo, gdy właściciel nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, Rada Gminy musi ustalić podwyższoną stawkę w wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość ustalonej stawki ryczałtowej rocznej. W projekcie uchwały została wskazana stawka trzykrotna tj. 480 zł. W celu dostosowania uchwały do znowelizowanych przepisów, jest konieczność podjęcia zmiany dotychczasowej uchwały. W oparciu o przytoczone stanowisko przedstawione podczas posiedzenia komisji z 19 grudnia 2019 r. zdaniem organu - w sposób rzetelny i właściwy dokonano określenia przedmiotowej ryczałtowej stawki, jaka miała rozpocząć swoje obowiązywanie w nowym stanie prawnym. Organ podkreślił nadto, że zaskarżona uchwała była przedmiotem badania co do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa przez organ nadzoru - Wojewodę Świętokrzyskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga w zakresie w jakim wnosi o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały okazała się zasadna. Na wstępie zauważenia wymaga, że skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Na gruncie kontrolowanej sprawy wniosek skarżącego w powyżej opisanym zakresie wpłynął do Sądu w dniu 30 czerwca 2020r., a w dniu 1 lipca 2020r. wpłynął tożsamy wniosek organu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Natomiast według art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy, także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Prokurator wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Sobków Nr XVI/139/2019 z dnia 20 grudnia 2019r. w sprawie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Zdaniem Prokuratora zaskarżona uchwała narusza art. 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez to, że zapisy zaskarżonej uchwały ustalające stawki opłat za gospodarowanie odpadami od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe zostały przyjęte bez dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki. Rada Gminy Sobków podnosi natomiast, że zaskarżona uchwała funkcjonowała w obrocie prawnym, była przedmiotem badania co do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa przez organ nadzoru - Wojewodę Świętokrzyskiego. Nadto zdaniem organu przed jej podjęciem dokonano analizy w toku posiedzenia Komisji stałych Rady Gminy: Planowania, Budżetu i Finansów oraz Skarg, Wniosków i Petycji odbytych w dniu 19 grudnia 2019r., której przebieg został przez organ przytoczony. Przedstawione podczas posiedzenia komisji z 19 grudnia 2019 r. stanowisko świadczy o rzetelnym i właściwym dokonaniu określenia przedmiotowej ryczałtowej stawki. Kalkulacja wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe została załączona do protokołu z posiedzenia Komisji. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała narusza art. 6j ust. 3b oraz art. 6k ust 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W pierwszej kolejności jednak należy odnieść się do zagadnienia, czy wymieniona uchwała - w świetle przywołanej w niej podstawy prawnej - stanowi akt prawa miejscowego. Podnieść należy, że stosownie do art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. W związku z tym w doktrynie oraz w orzecznictwie podkreśla się wykonawczy charakter uchwał. Wynika to wprost z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gmina ma prawo stanowienia, w formie uchwały, aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, tylko na podstawie upoważnień ustawowych. Wykonawczy charakter uchwał stanowiących prawo miejscowe oznacza, że są one wydawane na mocy i w celu szczegółowej realizacji określonych unormowań materialno-prawnych przyjętych w ustawach upoważniających. Przy czym nie jest wystarczające upoważnienie zawarte w ustrojowych ustawach samorządowych, ale konieczne jest upoważnienie zawarte w ustawach szczególnych i to upoważnienie o charakterze szczegółowym, a nie upoważnienie generalne (zob.: Dorota Dąbek, Prawo miejscowe samorządu terytorialnego, Bydgoszcz-Kraków 2003, Oficyna Wyd. Branta s. 160 i n.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Sobków Nr XVI/139/2019 z dnia 20 grudnia 2019r. w sprawie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wydana na podstawie upoważnień ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Szczegółowe upoważnienie ustawowe dla tego rodzaju uchwały przewiduje zaś przepis art. 6j ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Wynika to wprost m.in. z przepisu art. 6j ust. 3b u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie wyższą niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem - za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Natomiast z treści art. 6k ust. 3 tej ustawy wynika że, rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy odpowiednio na podstawie ust. 1 albo w art. 6j ust. 3b. Należy zauważyć, że w ustawie o czystości i porządku w gminach ustawodawca posługuje się obok wyrażenia "uchwała stanowiąca akt prawa miejscowego" wyrażeniem "uchwała" (art. 6j, art. 6k), przy czym w obu przypadkach dotyczy to uregulowań o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Mając powyższe na uwadze - w ocenie Sądu - przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego. Adresatami tej uchwały są wszystkie osoby określone ogólnie, tj. zobowiązane do ponoszenia opłat określonych w uchwale. Adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie. Uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych. Zaskarżona uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. W konsekwencji powyższego należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art.147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy, wyznaczają przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W świetle art. 91 ust.1 zdanie pierwsze u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Zalicza się do nich między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak: Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić zatem tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie każde zatem naruszenie prawa kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności uchwały. Kontrolowana uchwała stanowi akt prawa miejscowego, w związku z tym nie ma przeszkód formalnych do zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności. Przechodząc do istoty sporu i zasadności stawianego przez prokuratora zarzutu wskazać należy, co następuje. W myśl art. 6j ust. 3b u.c.p.g. rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która nie może być wyższa niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem - za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno- wypoczynkowe. Natomiast zgodnie z art. 6k ust. 3 u.c.p.g. rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy odpowiednio na podstawie ust. 1 albo w art. 6j ust. 3b że opłata ryczałtowa, o której mowa w treści art. 6j ust. 3b u.c.p.g. Opłata ryczałtowa, to opłata ustalona niezależnie od liczby świadczeń (por. słownik Języka Polskiego PWN). Tak więc ryczałt to sposób płatności, w którym wnosi się zawsze taką samą opłatę, niezależnie od innych czynników. Oznacza zapłacenie z góry określonej kwoty i stanowi uproszczoną formę płatności. W § 1 ust. 1 i 2 uchwały ryczałtową stawkę opłaty ustalono na 160 zł za rok, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz 480 zł za rok w przypadku odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny. Nadto w uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że na terenie gminy Sobków są nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Organ w treści uzasadnienia podjętej uchwały dwukrotnie przytoczył treść przepisu art. 6j ust. 3b oraz art. 6k ust. 3 u.c.p.g. Z brzmienia przepisu prawa materialnego art. 6j ust. 3 b u.c.p.g. wynika maksymalna wartość przyjętej stawki, która nie może przekroczyć 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem. Tymczasem, zarówno zaskarżona uchwała i jej uzasadnienie nie zawiera żadnych danych i wyliczeń, na podstawie których ustalono wartość przyjętej stawki na poziomie 160 zł. Wskazać bowiem należy, że akty prawa miejscowego mogą być wydawane jedynie w granicach i na podstawie upoważnienia wyrażonego w przepisach ustawy. Jeżeli zatem Ustawodawca, dla nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy lub nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, przewidział w art. 6j ust. 3b u.p.c.g. określony, górny pułap wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to obowiązkiem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego było przedstawienie jej wyliczenia w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niego, że przyjęta kwota tej ustawowej, górnej granicy nie przekracza. W kwestionowanej uchwale organ wskazał tylko, że dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz dla innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (działki niezabudowane), wykorzystywanych jedynie przez część roku, wprowadza się ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 160,00 zł za rok od domku letniskowego gdy odpady zbierane są w sposób selektywny oraz 480,00 zł za rok od domku letniskowego gdy odpady nie są zbierane w sposób selektywny. W treści uzasadnienia zaskarżonego aktu organ nie odniósł się do sposobu w jaki została ustalona wysokość stawki ryczałtowej, nie podał ile wynosi przeciętny miesięczny dochód rozporządzany na 1 osobę ogółem. Tym samym uniemożliwił ocenę, czy ustalona stawka opłaty przekracza, bądź nie przekracza 10% tej wartości. Uzasadnienie uchwały zawiera jedynie przytoczenie treści przepisów art. 6k ust. 3 i art. 6j ust. 3b u.c.p.g. Powyższej oceny nie zmienia załączona treść protokołu z obrad sesji z dnia 20 grudnia 2019 roku. Ważkim jest bowiem, że to skarżona uchwała i jej uzasadnienie, które jest jej integralną częścią nie przedstawia motywów podjętego aktu prawa miejscowego, który obrazowałby sposób w jaki doszło do wyliczenia stawki ryczałtowej, o jakiej mowa w treści art. 6j ust. 3b u.c.p.g. W konsekwencji skład orzekający stoi na stanowisku, że uchwała i jej uzasadnienie uchylają się spod kontroli Sądu, gdyż jej treść oraz treść uzasadnienia nie zawiera niezbędnych danych umożliwiających ocenę, czy uchwalona stawka nie przekracza maksymalnego progu zakreślonego przez ustawodawcę. Innymi słowy, w ocenie Sądu, z treści uchwały oraz jej uzasadnienia nie wynika, czy Rada Gminy Sobków, określając wysokość ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, kierowała się przesłankami ustawowymi wskazanymi w art. 6j ust. 3b i art. 6k ust. 3 u.c.p.g. Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że treści uzasadnienia uchwały organ nie może uzupełniać o argumentacje przedstawioną czy to w odpowiedzi na skargę, czy w dokumentach załączonych do niej. Zdaniem Sądu to z aktu prawa miejscowego, jakim jest przedmiotowa uchwała mają wynikać okoliczności, które legły u podstaw jej podjęcia. Motywów (okoliczności) jakie legły u podstaw podjęcia aktu prawa miejscowego (do jakich należy niewątpliwie zaskarżona uchwała) nie można w dowolnym czasie ustalać, zmieniać czy też uzupełniać. Przedstawienia okoliczności determinujących podjęcie danej uchwały należy szukać w jej uzasadnieniu, z którego ma jasno wynikać, czym tak naprawdę kierował się dany organ podejmując konkretny akt prawa miejscowego. To z uzasadnienia spornej uchwały powinno szczegółowo wynikać, jakie dane zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Tymczasem analiza treści uchwały oraz jej uzasadnienia prowadzi do jednoznacznego wniosku o braku tych niezbędnych elementów. Skoro ustawodawca przewidział możliwość ustalenia stawki opłaty w maksymalnej wysokości nie przekraczającej 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem - za rok od wskazanej nieruchomości, to z uzasadnienia uchwały winno wynikać ile ów dochód wynosi i czy ustalona stawka mieści się w ustawowo ograniczonej wysokości. Zatem zdaniem Sądu, Rada Gminy Sobków nie uzasadniła spornej uchwały w sposób wskazujący na jej podjęcie w granicach i w wykonaniu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6j ust. 3b u.c.p.g. W konsekwencji w niniejszej sprawie został w sposób istotny naruszony przepis art. 6j ust. 3b u.c.p.g. oraz art. 6k ust. 3 u.c.p.g. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu podjętej uchwały okoliczności przedmiotowo istotnych, o jakich mowa w treści przepisu, która pozwalałaby na prawidłowe ustalenie rocznej opłaty ryczałtowej związanej z zagospodarowaniem odpadów z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz inne o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym zamieszkałe czasowo. Organ dokonując obliczenia ryczałtowej opłaty rocznej, nie przedstawił elementów, które doprowadziły ów organ do podstawy wyliczenia przyjętej stawki ryczałtowej. Tym samym uniemożliwił kontrolę wykonania upoważnienia ustawowego zawartego w tych przepisach. Ubocznie zauważenia wymaga, że argumentację uzasadniającą zarzuty podnoszone przez prokuratora w skardze, na tym etapie kontroli i wobec stwierdzonych nieprawidłowości, należało uznać za przedwczesną. Nadto należy zwrócić uwagę, że wyrok NSA sygn. akt II FSK 3807/18, na który powołuje się skarżący zapadł w nieobowiązującym na dzień podejmowania zaskarżonej uchwały stanie prawnym, albowiem obecnie w art. 6j u.c.p.g. uchylono treść ust. 3c tego artykułu, który to przepis stanowił przedmiot wykładni i oceny zastosowania w powołanej przez skarżącego sprawie. W rezultacie, w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. zaistniała konieczności stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 20 grudnia 2019 r. Rady Gminy Sobków Nr XVI/139/2019 w całości. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło