I SA/Ke 219/15

PostanowienieWSA w Kielcach2015-06-08

Skład orzekający: Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przywrócić termin do złożenia pełnomocnictwa w przypadku uchybienia terminu z przyczyn niezależnych od strony?
Ratio decidendi
Sąd przywrócił termin do złożenia pełnomocnictwa, uznając, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminu, gdyż przeszkodą była nagła i niezależna od niej sytuacja zdrowotna wymagająca opieki nad chorą osobą, co uniemożliwiło odbiór korespondencji sądowej. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie, a strona dokonała czynności, której nie wykonała w terminie.
Stan faktyczny
E. K. złożyła skargę na decyzję ZUS o odmowie umorzenia należności składkowych, nie dołączając pełnomocnictwa. Pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków, jednak nie odebrał korespondencji z powodu nagłej sytuacji rodzinnej związanej z opieką nad chorą matką. W terminie nie złożono pełnomocnictwa, w efekcie czego skarga została odrzucona. Po otrzymaniu postanowienia skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu, wskazując na brak winy w uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
Przywrócił termin do złożenia pełnomocnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych postanawia przywrócić termin do złożenia pełnomocnictwa. E. K. za pośrednictwem pełnomocnika R. K., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych, nie przedkładając pełnomocnictwa. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej został wezwany do przedłożenia pełnomocnictwa w terminie 7 dni. Nadana za pośrednictwem poczty korespondencja pod wskazany przez pełnomocnika adres nie została podjęta w terminie. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy 31 marca 2015 r. i powtórnie 8 kwietnia 2015 r. W związku z tym stosownie do art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. należało uznać, że korespondencję doręczono pełnomocnikowi 14 kwietnia 2015 r. W wyznaczonym terminie, do dnia 21 kwietnia 2015 r., R.K. nie przedłożył pełnomocnictwa. W związku z powyższym Sąd wezwał skarżącą do podpisania skargi w terminie 7 dni od dnia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącej 28 kwietnia 2015 r. W zakreślonym terminie, 5 maja 2015 r. R. K. przedłożył pełnomocnictwo, natomiast skarżąca nie podpisała skargi. Z tych względów Sąd postanowieniem dnia 11 maja 2015 r. odrzucił skargę. Postanowienie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącej 15 maja 2015 r. W dniu 22 maja 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa. Uzasadniając wniosek wskazała, że w okresie od 31 marca 2015 r. do 14 kwietnia 2015 r. jej syn, działajmy jako jej pełnomocnik, nie miał możliwości odbioru wezwania Sądu, ponieważ przebywał pod innym adresem. We wskazanym okresie zaszła bowiem konieczność podjęcia opieki nad ciężko chorą, na chorobę Alzheimera, matką (skarżącą E.K.), gdyż mąż skarżącej opiekujący się nią na stałe, nagle się rozchorował, co uniemożliwiało mu opiekę nad chorą. Taka nagła sytuacja spowodowała, że pełnomocnik skarżącej nie miał możliwości zawiadomić Sądu o zmianie adresu zamieszkania. Jednocześnie jednak miał sposobność odbioru i zapoznania się z wezwaniem Sądu do podpisania skargi przez skarżącą. Jako nieprofesjonalny pełnomocnik zwrócił się telefonicznie o wyjaśnienie tej sprawy do sądu. Od pracownika sądu uzyskał informację, że skarga jest podpisana, natomiast należy złożyć pełnomocnictwo. Stąd w odpowiedzi na podpisanie skargi 5 maja 2015 r. R.K. dokonał tej czynności. Skarżąca podniosła, że o konieczności złożenia pełnomocnictwa do 21 kwietnia 2015 r. oraz o faktycznej przyczynie odrzucenia skargi, jak również prawidłowym trybie postępowania, któremu uchybił, jej syn dowiedział się z postanowienia Sądu z 11 maja 2015 r., które zostało mu doręczone w dniu 15 maja 2015 r. W ocenie skarżącej powyższe wskazuje, że strona w żadnej mierze nie zawiniła w uchybieniu terminu. Na potwierdzenie choroby skarżącej do wniosku załączono orzeczenie o niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia pełnomocnictwa. Stosownie zaś do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2012.270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uregulowana w art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ustawy p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w uchybieniu terminu. Pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, nie dające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1038/12; lex nr 1274266). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Z przytoczonych przez pełnomocnika skarżącej argumentów wynika, że przeszkodą, która uniemożliwiła mu dotrzymanie terminu był brak możliwości odbioru korespondencji Sądu w okresie od 31 marca do 14 kwietnia 2015 r. Przyczyną powyższego była konieczność opieki nad chorymi rodzicami, zamieszkującymi pod innym adresem. Sąd stwierdził, że powołane przez stronę okoliczności uprawdopodabniają brak winy pełnomocnika skarżącej w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci przedłożenia pełnomocnictwa. W ocenie Sądu brak możliwości odbioru korespondencji z Sądu przez pełnomocnika skarżącej był spowodowany niezależną od niego przyczyną w postaci choroby ojca. W związku z tym zdarzeniem bowiem pełnomocnik i jednocześnie syn skarżącej, musiał zastąpić chorego ojca w codziennej opiece nad chorą, wymagającą stałej opieki matką. Istotne przy tym jest, że sytuacja ta miała charakter nagły i niespodziewany dla R. K.. W konsekwencji pełnomocnik skarżącej nie miał również możliwości zawiadomienie sądu o zmianie adresu do korespondencji. Bez wpływu na ocenę okoliczności przedstawionych przez skarżącego nie może pozostać również fakt, że pełnomocnik skarżącej nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem oraz to, że w swoim postępowaniu kierował się mylnymi informacjami otrzymanymi od pracownika sądu. Wymaga wyjaśnienia, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie sądu o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uprawdopodobniają i przekonują Sąd, że pełnomocnik skarżącej z przyczyny niezależnej od niego uchybił terminowi do wniesienia skargi. W związku z tym należało uznać, że przesłanka uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego została spełniona. Sąd stwierdził ponadto, że również pozostałe przesłanki przywrócenia terminu zostały spełnione. Wniosek został wniesiony w terminie (art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a.). Z wniosku wynika bowiem, że przyczyna uchybienia terminowi ustała 15 maja 2015 r., tj. w dniu w którym R.K. otrzymał postanowienie Sądu z dnia 11 maja 2015 r., z którego dowiedział się o prawidłowym trybie postępowania, wniosek został natomiast złożony 22 maja 2015 r. Strona ponadto dokonała czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a.). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło