I SA/Ke 222/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata Ł.W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Zakład, organ) decyzją z [...] nr [...] wydaną wobec T.S., uchylił decyzję własną z 26 lutego 2019r. o odmowie wszczęcia postępowania: - w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, - w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez płatnika, i umorzył postępowanie w sprawie. Organ ustalił, że wnioskiem z 6 czerwca 2017r. T. S. zwrócił się o umorzenie zaległości wobec ZUS. Decyzją z [...] Zakład utrzymał w mocy decyzję z 11 lipca 2017r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz za pracowników w części finansowanej przez płatnika. Decyzja z [...]. jest prawomocna od 5 września 2017r. Zakład przypomniał, że merytoryczne stanowisko w zakresie objętym wnioskiem strony zostało przedstawione w decyzji z 4 sierpnia 2017r. odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek, która następnie została uchylona wyrokiem WSA w Kielcach z 18 stycznia 2018r. Organ po przeprowadzeniu kolejnego postępowania wyjaśniającego decyzją z [...]., utrzymaną w mocy decyzją z [...] ponownie odmówił umorzenia należności. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 22 listopada 2018 r. uchylił decyzje z [...] i [...] Postępowanie w tej sprawie jest w toku i nie zostało jeszcze zakończone, o czym strona została poinformowana pismem z 20 lutego 2019r. Uzasadniając natomiast prawidłowość podjęcia decyzji uchylającej decyzję z [...]. i umarzającej postępowanie w sprawie organ zaznaczył, że postępowanie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz za pracowników w części finansowanej przez płatnika jest zakończone. Tym samym nie jest możliwe ponowne rozstrzyganie w sprawie zakończonej, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji z 26 lutego 2019r. i umorzenia postępowania. Na powyższą decyzję T. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2016.963 ze zm.) – zwanej dalej u.s.u.s. – przejawiające się umorzeniem postępowania w sprawie, podczas gdy postępowanie w tym samym zakresie było już przez organ prowadzone i zakończyło się wydaniem merytorycznej decyzji z [...] utrzymanej w mocy decyzją z [...] uchylonych następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 listopada 2018r. sygn. akt I SA/Ke 356/18. W uzasadnieniu wyżej przywołanego wyroku Sąd wskazał na czynności, jakie organ winien przeprowadzić celem należytego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego. W ocenie skarżącego budzi wątpliwości odmowa wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy uprzednio prowadzone w tym samym zakresie postępowania zakończyły się wydaniem decyzji merytorycznych. Zarzucił, że organ nie wykonał wytycznych zawartych w wyrokach sygn. akt I SA/Ke 356/18 i I SA/Ke 555/17. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2017.2188) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 marca 2019r., wydana po rozpoznaniu wniosku T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylająca własną decyzję z [...] o odmowie wszczęcia postępowania i umarzająca postępowanie w sprawie. Podstawą prawną podjętej przez organ decyzji jest m.in. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tą decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Powodem podjęcia powyższego rozstrzygnięcia procesowego, prowadzącego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z [...] i umorzenia postępowania w sprawie, było ustalenie, że Zakład wydał już uprzednio decyzje z [...]., oraz [...] w tożsamym przedmiocie. Zdaniem Sądu zaskarżone skargą rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Analiza znajdujących się w aktach sprawy decyzji z [...] (wraz z poprzedzającą ją decyzją z [...].) oraz decyzji z [...] prowadzi do jednoznacznej konstatacji, że zostały wydane w tym samym przedmiocie – tj. odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, oraz odmowy wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez płatnika. Tożsama jest również podstawa prawna powyższych decyzji, mianowicie: art. 61a § 1 k.p.a. w zw. art. 30, art. 83b, art. 28 ust 3a u.s.u.s. Istnienie w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji z [...] czyniło niedopuszczalnym ponowne orzekanie przez organ w objętym nią zakresie. Należy nadto zauważyć, że w myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym jest okoliczność, że decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W świetle powyższego jako prawidłowe należy ocenić działalnie organu, który stwierdziwszy wskazaną nieprawidłowość uchylił decyzję własną z [...] o odmowie wszczęcia postępowania w opisanym zakresie i umorzył postępowanie w sprawie. Nadto zauważenia wymaga, że jak podaje organ, nadal toczy się postępowanie administracyjne, zainicjowane wnioskiem strony z 6 czerwca 2017r. dotyczące umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. To w ramach tego postępowania organ będzie badał spełnienie ustawowych przesłanek umożliwiających umorzenie należności. Postępowania prowadzonego w powyższym przedmiocie i wydanych w jego ramach decyzji dotyczyły również wyroki tut. Sądu, zapadłe w sprawach o sygn. akt I SA/Ke 555/17 oraz I SA/Ke 356/18. Nie są tym samym zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. przejawiające się umorzeniem postępowania w sprawie, podczas gdy postępowanie w tym samym zakresie było już przez organ prowadzone i zakończyło się wydaniem merytorycznej decyzji z [...] Uwagi skarżącego dotyczą bowiem trwającego jeszcze przed organem postępowania, obejmującego badanie przesłanek umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi Ł.W. (punkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).