I SA/Ke 223/08

WyrokWSA w Kielcach2008-10-16

Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego jest zgodna z prawem, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z istotnymi naruszeniami, a organ odwoławczy nie może przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego z uwagi na zasadę dwuinstancyjności. W takim przypadku organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, musi wskazać okoliczności faktyczne wymagające zbadania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy budynek gospodarczy spełnia definicję budynku w rozumieniu prawa budowlanego, a także brakowało wypisu z rejestru gruntów do ustalenia osoby podatnika. Skarżący podtrzymali argumenty dotyczące stanu budynku gospodarczego i przedstawili dokumenty dotyczące stanu zdrowia i bezrobocia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2008r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. oddala skargę. I SA/Ke223/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] znak [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania E. T. i J. T. od decyzji nr [...]wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S.z dnia [...]nr [...]ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2008 w kwocie 229,00 zł; uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy I instancji dokonał łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego na rok 2008 w kwocie 229 zł. Opodatkowaniem objęto grunty rolne o pow.0,310ha, budynek mieszkalny o pow. 40m² oraz budynek gospodarczy o pow. 0,60 m². Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, który posiada fundamenty i dach ( art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy). Pełną definicję tego pojęcia zawiera art. 3 ust 2 ustawy - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Okoliczności dotyczące stanu budynku gospodarczego skarżący podnieśli w odwołaniu i organ pierwszej instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia czy budynek gospodarczy odpowiada podanej definicji. Decyzja podatkowa została wydana przez organ pierwszej instancji bez przeprowadzenia w sprawie stosownego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Kolegium zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym ewentualnie przeprowadzenie oględzin w obecności stron, celem ustalenia czy na przedmiotowej nieruchomości znajdują się samodzielne budynki, które spełniają wszelkie wymogi zawarte w prawie budowlanym. Zaistniała zatem przesłanka z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy brak jest wypisu z rejestru gruntów w oparciu o który można ustalić osobę podatnika. W przypadku gdy współwłaścicielem nieruchomości są T. J. i T. E. to decyzja podatkowa zgodnie z zasadą zawartą w art. 3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych winna zostać doręczona każdemu ze współwłaścicieli. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę trudnej sytuacji finansowej organ wskazał, że zgodnie z art. 67 Ordynacji podatkowej podatnik może ubiegać się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia całości lub części zaległości podatkowej ewentualnie o odroczenie płatności. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyli E. T. I J. T.. W skardze podtrzymali twierdzenia zawarte w odwołaniu oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej stanu budynku gospodarczego. Do skargi załączyli zaświadczenie lekarskie, opinię sądowo-lekarską dotyczące stanu zdrowia E. T., oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w D. G. potwierdzające, że E. T. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności stwierdzić należy, iż odpowiada ona prawu. Przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Stosownie do treści tego przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzje i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Oznacza to, że decyzję o jakiej mowa w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie prawa, tj. wówczas gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 Ordynacji podatkowej , tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. ( wyrok z 30 października 2000r I SA/Lu 860/99, niepubl.) Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kontrola legalności a zatem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sprowadza się do oceny, czy zachodziły przesłanki o których mowa w art. 233 § 2 ustawy. Podnieść należy, że konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części może zachodzić zarówno w przypadku, gdy postępowanie dowodowe nie było wcale prowadzone z uwagi na fakt, iż organ nie wiedział lub nie widział potrzeby wyjaśniania danej okoliczności jak również w przypadku gdy dowody zostały przeprowadzone z istotnym naruszeniem przepisów. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy uznać za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, iż zachodzą przesłanki z art. 233 § 2 ustawy. Przedmiotem opodatkowania są grunty rolne oraz budynki mieszkalny i gospodarczy. Definicję budynku dla celów podatkowych zawiera przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opatach lokalnych zgodnie z którym budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, który posiada fundamenty i dach. Zatem istotną dla ustalenia czy przedmiotem opodatkowania może być budynek gospodarczy, jest okoliczność czy jest on obiektem budowlanym w rozumieniu art. art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Postępowanie dowodowe w tym zakresie nie było prowadzone przez organ pierwszej instancji. Podatnicy powołali się na stan budynku dopiero na etapie odwołania. Przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w tym zakresie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej, która oznacza prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Jednocześnie należy stwierdzić, że organ spełnił wymogi przewidziane w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem przekazując sprawę wskazał okoliczności faktyczne, które organ pierwszej instancji zobowiązany będzie zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kolegium zasadnie wskazało, iż dla ustalenia osób na których ciąży obowiązek podatkowy konieczne jest uzupełnienia materiału dowodowego przez załączenie wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ) podstawę wymiaru podatków stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów jest urzędowym zbiorem informacji o osobie właściciela i posiadacza jak i o samej nieruchomości (gruncie, budynku) i stanowi podstawę do ustalenia przez organ podatkowy zarówno osoby na której ciąży obowiązek podatkowy jak również ustalenia przedmiotu opodatkowania. Na marginesie należy natomiast podnieść, że w przypadku potwierdzenia, że nieruchomość pozostaje we współwłasności małżonków T. oraz że zachodzą przesłanki do opodatkowania w formie łącznego zobowiązania pieniężnego będzie miał zastosowanie przepis art. 6 c ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U .z 1993 r. Nr 94 poz. 431 ze zm. ) zgodnie z którym łączne zobowiązanie pieniężne ustala się w nakazie wystawionym na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy), ewentualnie gdy gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Przepis art. 92 § 2 Ordynacji podatkowej wprowadza wyjątek od zasady, że warunkiem solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomości jest doręczenie im decyzji ustalającej zobowiązanie. Zgodnie ze wskazanym przepisem w przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego doręczenie nakazu jednemu ze współwłaścicieli powoduje, że mają zastosowanie zasady odpowiedzialności solidarnej w stosunku do pozostałych współwłaścicieli. Powyższe unormowanie, nie zaś przepis art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mają zastosowanie w przypadku łącznego zobowiązanie pieniężnego. Podniesione okoliczności dotyczące stanu zdrowia, sytuacji materialnej nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu wymiarowym. Prawidłowo wskazał na powyższe organ odwoławczy, który realizując zasadę określoną w art. 121 Ordynacji podatkowej wyjaśnił, iż okoliczności te mogą być ewentualnie przedmiotem oceny w sprawie o udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze , uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło