I SA/Ke 224/11
WyrokWSA w Kielcach2011-05-05
Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powiązanie rodzinne między sprzedającym a kupującym samochód osobowy może stanowić podstawę do niezaakceptowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej jako wartości celnej, jeśli powiązanie to mogło wpłynąć na cenę?Ratio decidendi
Powiązanie rodzinne między sprzedającym a kupującym samochód osobowy, potwierdzone przez kupującego, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w celu ustalenia, czy powiązanie to wpłynęło na cenę. Jeśli kupujący nie udowodni, że powiązanie nie wpłynęło na cenę, organy celne są uprawnione do ustalenia wartości celnej na podstawie innych metod, a zadeklarowana wartość transakcyjna może zostać odrzucona.Stan faktyczny
Skarżący M. O. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy, deklarując jego wartość na 3750 USD. Organy celne zakwestionowały tę wartość, ustalając istnienie powiązania rodzinnego między skarżącym a sprzedającym (jego bratem, prezesem firmy sprzedającej samochód). Po analizie cen rynkowych i innych dowodów, organy celne uznały, że powiązanie wpłynęło na zaniżoną cenę. Skarżący nie przedstawił dowodów na brak wpływu powiązania na cenę, w związku z czym organy celne ustaliły wartość celną na podstawie opinii biegłego, co doprowadziło do naliczenia długu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 maja 2011r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
1.1 Decyzją z dnia [...].. nr [...].Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].. nr [...]. którą zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 3550 zł stanowiącą różnicę między kwotą cła określoną w decyzji, a kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym OGL/341020/008761 z dnia 24 grudnia 2007r.
1.2 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny. W dniu 24 grudnia 2007r. w Oddziale Celnym w S. M. O. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki Chrysler 300, r.pr. 2007. Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod pozycją ewidencji SAD OGL/341020/008761.
Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. dokumenty w postaci umowy sprzedaży z dnia 5 listopada 2007r. określającej wartość samochodu na kwotę 3750 USD (przy czym w skład w/w ceny wchodził koszt usługi transportu pojazdu z USA do Wspólnoty oraz zimowe opony), Certificate of Title nr 111V0570259 (akt własności pojazdu) oraz telekopia oświadczenia opatrzonego w nagłówek First State Auto Association oraz podpis prezesa H. O.. W oświadczeniu tym wskazano, iż przedmiotowy pojazd został sprzedany na rzecz M. O. za kwotę 3750 USD włączając zimowe opony oraz transport.
1.3 Przedmiotowe zgłoszenie celne poddano weryfikacji, podczas której dokonano m.in. sprawdzenia zgodności danych zawartych w zgłoszeniu celnym z danymi zawartymi w dokumentach do niego załączonych, poprawność wyliczeń należności celnych, stawki celno - podatkowe oraz poprawność taryfikacji. Ponadto przeprowadzono w dniu 24 grudnia 2007r. rewizję celna towaru poprzez jego oględziny, podczas której nie stwierdzono widocznych braków i uszkodzeń. Po uiszczeniu należności zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym organ celny zwolnił towar do deklarowanej procedury.
1.4 Pismem z dnia 8 września 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wystąpił z prośbą do poprzedniego dysponenta przedmiotowego pojazdu widniejącego na załączonym akcie własności pojazdu tj. przedsiębiorstwa Rental Car Finance Corp z siedzibą w USA o przekazanie informacji dotyczących okoliczności sprzedaży w/w pojazdu.
W dniu 30 września 2010r. do Urzędu Celnego K. wpłynęło pismo stanowiące odpowiedź na w/w wniosek, w którym wskazano, iż przedmiotowy samochód został sprzedany za kwotę 16085,50 USD w dniu 2 listopada 2007r. na rzecz przedsiębiorstwa First State Auto Association tj. na rzecz eksportera, co również potwierdza wpis w akcie własności pojazdu nr 111V0570259. Powyższa sprzedaż miała miejsce na aukcji organizowanej przez przedsiębiorstwo Manheim.
1.5 Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w K. w celu ustalenia wersji modelu zgłoszonego samochodu posłużył się ogólnie dostępnymi stronami internetowym Carfax.com oraz Autocheck.com. Serwisy te umożliwiają po wprowadzeniu do nich numeru nadwozia wskazać rok produkcji, model oraz wersje modelu. W wyniku powyższego ustalono, iż wersja modelu zgłoszonego pojazdu to Chrysler 300 Touring/limited, pojemność silnika 3,51 (co jest zgodne ze wskazaniem strony w polu nr 31 zgłoszenia celnego).
Naczelnik Urzędu Celnego w K. dokonał analizy cen na rynku eksportu modeli samochodów podobnych do modelu stanowiącego przedmiot zgłoszenia celnego. W tym celu sprawdzono strony internetowe rynku eksportu zawierające ogłoszenia sprzedaży samochodów marki Chrysler 300 Touring/Limited z roku produkcji 2007 o przebiegu poniżej 30000 mil. Z ogłoszeń umieszczonych na stronach internetowych cars.com i AutoTrader wynikało, że ceny tych modeli zawierają się w przedziale od 11900 USD do 25995 USD.
1.6 Z uwagi na fakt, że cena samochodu wskazana w dokumencie zakupu, znacznie odbiegała od cen podobnych modeli, podanych na w/w stronach internetowych, organ celny nabrał wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna przedmiotowego pojazdu stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną cenę. Przy czym powyższego porównania dokonano w dniu 30 września 2010r., a więc prawie trzy lata po dniu, w którym złożono zgłoszenie celne. Faktem powszechnie znanym jest to, że samochody osobowe wraz z upływem czasu tracą na wartości. Tak więc przyjmując powyższą zasadę należy uznać, iż w dniu złożenia zgłoszenia celnego ceny samochodów osobowych w USA były wyższe niż w roku 2010. Zatem, wobec powyższego zadeklarowana wartość tym bardziej budzi wątpliwości.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia 30 września 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie celne w sprawie zgłoszenia celnego nr OGL/341020/008761 obejmującego procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu w/w pojazd.
1.7 Pismem z dnia 5 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał stronę do wskazania na piśmie czy w przedmiotowej sprawie zaistniało powiązanie pomiędzy kupującym. W dniu 14 października 2010r. do urzędu celnego wpłynęło pismo strony, w którym M. O. oświadczył, iż H. O. jest jego bratem.
1.8 Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność ustalenia wartości pojazdu na rynku polskim na dzień 24 grudnia 2007r., Naczelnik Urzędu Celnego w K. powołał z urzędu biegłego rzeczoznawcę samochodowego. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wystąpił także z wnioskiem do Oddziału Celnego Baza Kontenerowa w Gdyni o przekazanie uwierzytelnionych kopi wszystkich dokumentów stanowiących załączniki do dokumentu towarzyszącego T1 nr MRN 07PL32103010336C22 oraz fotografii zgłoszonego pojazdu. W dniu 22 października 2010r. do urzędu celnego wpłynęło pismo z dnia 15 października 2010r. wraz z żądanymi dokumentami, w skład, których wchodził m.in. protokół kwit konwojowy zdawczo - odbiorczy.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. wystąpił do Izby Celnej w K. o dokonanie sprawdzenia w Systemie Analizy Zgłoszeń Celnych "A." czy dokonywano zgłoszeń towaru w postaci samochodu osobowego marki Chrysler 300, r.pr. 2007 przywiezionego z USA, w zbliżonym przedziale czasowym od dnia 1 czerwca 2007r. do dnia 1 czerwca 2008r.
W odpowiedzi na powyższe pismo Izba Celna w K. przekazała wykaz odpraw, w którym odnotowano sześć zgłoszeń celnych (prócz zgłoszenia celnego dokonanego przez M. O.), w których zgłoszono do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy marki Chrysler 300, r.pr. 2007, a kupujący i sprzedający nie byli ze sobą powiązani. W celu ustalenia wersji modeli samochodów wskazanych w w/w wykazie Naczelnik Urzędu Celnego w K. posłużył się ogólnie dostępnymi stronami internetowym Carfax.com oraz Autocheck.com.
Następnie pismem z dnia 12 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wystąpił do Starostwa Powiatowego w S. K. z wnioskiem o przekazanie zaświadczenia dotyczącego przedmiotowego pojazdu o przeprowadzonym badaniu technicznym wykonanym przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium RP wraz z załącznikiem w postaci dokumentu identyfikacyjnego pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą.
W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 13 października 2010r. przekazano dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą nr TST03 07604/07 z dnia 24 grudnia 2007r. wraz z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym nr TST03 07604/07 z dnia 24 grudnia 2007r.
Pismem z dnia 14 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. zwrócił się z prośbą do Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacyjnej RP o udzielenie informacji dotyczących w/w numerów nadwozi pojazdów, a w szczególności roku produkcji oraz modelu i wersji modelu.
Również w dniu 14 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wystąpił z wnioskiem do Izby Celnej w K. o dokonanie urzędowego tłumaczenia na język polski zebranych w toku postępowania dowodów.
Następnie pismem z dnia 15 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wystąpił z wnioskiem do Urzędu Celnego w S. o przesłanie kopii oceny technicznej stanowiącej załącznik zgłoszenia celnego nr OGL/446010/003873 z dnia 11 lipca 2007r. dotyczące samochodu o nr nadwozia 2C3KA43R97H640161.
W dniu 18 października 2010r. do urzędu celnego wpłynęło pismo z dnia 18 października 2010r. do którego załączono ocenę techniczną nr 041/28/07 z dnia 10 lipca 2007r.
1.9 Pismem z dnia 15 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał M. O. do przedłożenia wszelkich dowodów pozwalających stwierdzić, iż powiązanie pomiędzy kupującym i sprzedającym nie miało wpływu na cenę przedmiotowego towaru.
W odpowiedzi M. O. złożył pismo z dnia 26 października 2010r., w którym wskazał, iż przedmiotowy towar nabył od firmy First State Auto Association, której prezesem jest jego brat H. O., a nie bezpośrednio od niego. Jednocześnie strona wskazała, iż rzeczą oczywistą jest, że decyzje prezesa firmy mogły mieć wpływ na ostateczną cenę pojazdu.
1.10 W dniu 19 października 2010r. do urzędu celnego wpłynęło pismo nadesłane przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP. Do pisma załączono rozkodowanie przekazanych numerów VIN przez aplikację AutoVIN. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w K. dokonał walidacji informacji przekazanych przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP jak również informacji uzyskanych przez sam organ za pośrednictwem serwisów internetowych Carfax.com oraz AutoCheck.com. W tym celu posłużono się bazą danych NAUVEA, do której tutejszy urząd otrzymał dostęp od Dyrektora Generalnego Stowarzyszenia Eksporterów Pojazdów Używanych w Ameryce Północnej (NAUVEA). Z informacji zamieszczonych w w/w bazie danych wynika, iż przeciętna cena hurtowa w Ameryce Północnej przedmiotowego pojazd w dacie sprzedaży tj. 5 listopada 2007r. i przebiegu 26.075 mil wynosi 17780 USD, co zarazem jest potwierdzeniem informacji uzyskanej od poprzedniego dysponenta przedmiotowego towaru (wskazana przez niego cena to 16058,50 USD).
1.11 Postanowieniem z dnia 27 lipca 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał stronę do udowodnienia, że podanie nieprawidłowych danych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania strony.
W odpowiedzi M. O. wniósł o przedstawienie dowodów, na podstawie których organ celny uważa, że podane dane w przedmiotowym zgłoszeniu były nieprawidłowe.
W odpowiedzi na żądanie strony Naczelnik Urzędu Celnego w K. pismem z dnia 4 listopada 2010r. wskazał przesłanki i okoliczności wystosowania w/w wezwania oraz wyjaśnił tok postępowania w niniejszej sprawie.
1.12 Pismem z dnia 4 listopada 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. w związku z postanowieniem dotyczącym powołania biegłego, przekazał biegłemu protokół (kwit konwojowy zdawczo - odbiorczy) z dnia 17 grudnia 2007r., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr TST03 07604/07 oraz dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą. Jednocześnie organ celny wskazał aby powyższe dowody zostały uwzględnione przy dokonywaniu wyceny przedmiotowego pojazdu.
W dniu 9 listopada 2010r. do urzędu celnego wpłynęła wycena nr S27/3-40uc/10 biegłego rzeczoznawcy samochodowego K. D., który określił wartość rynkową zgłoszonego samochodu w kwocie 75200 PLN. Biegły uwzględnił przy sporządzaniu przedmiotowej wyceny stan techniczny pojazdu ustalony na podstawie przekazanych dowodów oraz dowodów i wyjaśnień przedłożonych biegłemu przez M. O.podczas przeprowadzania dowodu.
1.13 Po przeprowadzonym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...].. zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 3550 PLN stanowiącą różnicę między kwotą cła określoną w decyzji, a kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym OGL/341020/008761 z dnia 24 grudnia 2007r. oraz stwierdził powstanie odsetek.
1.14 Rozpoznając odwołanie M. O. od w/w decyzji z dnia [...].., Dyrektor Izby Celnej w K. powołał art. 78 § 1 i § 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego w K., mając na uwadze oświadczenie strony, z którego wynika, iż sprzedającym przedmiotowy pojazd był brat strony - H. O. będący prezesem przedsiębiorstwa First State Auto Association, uznał, iż w przedmiotowym przypadku wystąpiło powiązanie między sprzedającym, a kupującym określone w art. 143 ust. 1 lit. h tiret trzecie Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zwanego dalej RWKC. Bezspornym jest fakt, iż w przedmiotowej transakcji kupujący i sprzedający będący prezesem firmy First State Auto Association są członkami rodziny, w związku z tym w powstałym stanie faktycznym zaistniało powiązanie osobowe.
1.15 Dalej organ odwoławczy powołał treść art. 29 ust. 1 lit. d i art. 29 ust. 2 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z uwagi na zaistnienie powiązania między stroną, a sprzedającym, koniecznym było zbadanie czy powiązanie to wpłynęło na cenę przedmiotowego towaru. W tym celu Naczelnik Urzędu Celnego w K. dokonał analizy wykazu zgłoszeń celnych przekazanych przez Izbę Celną w K., przedstawiające modele podobne zgłaszane w zbliżonym czasie, co przedmiotowy samochód. W wyniku analizy wyodrębniono z pośród przekazanych zgłoszeń celnych zgłoszenie, w którym, marka, model i wersja modelu były tożsame ze zgłoszonym towarem tj. zgłoszenie OGL/402030/000017 z dnia 4 stycznia 2008r. dotyczące samochodu marki Chrysler 300 Touring/Limited o pojemność silnika 3,5 L V6. Zadeklarowana wartość w powyższym zgłoszeniu wynosiła 22000 USD, przy czym nie zaistniało powiązanie pomiędzy kupującym, a sprzedającym. W związku powyższym organ celny miał podstawę uznać, że powiązanie wpłynęło na cenę zgłoszonego towaru.
1.16 W związku z treścią art. 29 ust. 2 lit. a WKC organ celny wezwaniem z dnia 15 października 2010r. dał możliwość stronie przedłożenia wszelkich dowodów pozwalających stwierdzić, iż powiązanie między kupującym i sprzedającym nie miało wpływu na cenę przedmiotowego pojazdu.
Strona nie przedstawiła żadnego dowodu pozwalającego stwierdzić, iż powiązanie nie wpłynęło na cenę towaru, a wskazała jedynie, iż pojazd nabyła od firmy First State Auto Association, której prezesem jest jej brat, a nie bezpośrednio od niego, przy czym zaznaczyła jednocześnie, że jest oczywistym, że decyzje prezesa firmy mogły mieć wpływ na ostateczną cenę pojazdu.
1.17 Dyrektor Izby Celnej w K. przywołał treść art. 29 ust. 2 lit. b WKC i wyjaśnił, że przy zastosowaniu kryteriów zawartych w tym przepisie należy we właściwy sposób uwzględnić różnice w poziomie handlu, różnice ilościowe, elementy wymienione w art. 32 oraz koszty poniesione przez sprzedawcę przy transakcjach sprzedaży, w których on i kupujący nie są powiązani, a koszty te nie są ponoszone przez sprzedającego w transakcjach sprzedaży, w której on i kupujący są powiązani. Katalog dowodów na podstawie których strona może wykazać, iż powiązanie między kupującym, a sprzedającym nie wpłynęło na cenę towaru jest katalogiem zamkniętym. Istotnym jest również to, iż konstrukcja powyżej wskazanej normy prawnej, przekłada ciężar dowodzenia iż powiązanie nie wpłynęło na wartość towaru z organu na stronę postępowania. To strona ma obowiązek wykazać, że powiązanie nie wpłynęło na cenę towaru. W zaistniałym stanie faktycznym powyższe jednak nie zaistniało nawet pomimo wezwania organu z dnia 15 października 2010r. i informacji, że postępowanie zbliża do wydania rozstrzygnięcia (postanowienie z dnia 10 listopada 2010r.).
1.18 W dniu 2 listopada 2007r. przedmiotowe auto zostało sprzedane przedsiębiorstwu First State Auto Association za kwotę 16058 USD. Następnie ten sam towar został zakupiony w dniu 5 listopada 2007r. przez M. O. od przedsiębiorstwa First State Auto Association, w której prezesem jest jego brat H. O. za kwotę 3750 USD, przy czym w skład tej kwoty wchodzi koszt transportu z USA do wspólnoty oraz opony zimowe. Podczas tej transakcji także odnotowano przebieg - 26121 mil. Powyższe wskazuje na to, iż powiązanie wpłynęło na cenę towaru. Nie jest bowiem możliwym, aby przedmiotowy samochód stracił na wartości w ciągu trzech dni aż 12308 USD, co stanowi 76,65% spadek wartości.
Przedmiotowe auto pomiędzy dniem 2 listopada 2007r. a dniem 5 listopada 2007r. przejechało 96 mil, co świadczy o tym, iż auto było sprawne. Co więcej M. O. przejechał przedmiotowym pojazdem po rozformowaniu kontenera z G. do S. – K.. Powyższe ewidentnie świadczy, że auto nie miało poważnych usterek technicznych uzasadniających taki rażący spadek wartości.
Także dowód w postaci raportu z bazy danych NAUVEA jednoznacznie obrazuje ceny na rynku eksportów towarów w postaci samochodu osobowego marki Chrysler 300. Ceny takich pojazdów kształtują się następująco 4950 USD dla pojazdu z odzysku sprzedanego w dniu 6 kwietnia 2007r., 9400 USD dla pojazdu sprzedanego w dniu 3 grudnia 2007r., 17780 - przeciętna cena hurtowa w Ameryce Północnej przedmiotowego pojazdu w dacie sprzedaży tj. 5 listopada 2007r. i przebiegu 26075 mil, 29100 USD dla pojazdu sprzedanego w dniu 19 lutego 2008r.
Z powyższego wynika, iż ceny samochodów marki Chrysler 300 znacznie przewyższają cenę wykazaną w zgłoszeniu celnym przez M. O., co świadczy o wpływie powiązania pomiędzy sprzedającym, a kupującym na cenę zgłoszonego towaru.
1.19 Prócz faktu wpływu powiązania osobowego na cenę towaru, zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie wskazuje także, iż zadeklarowana przez stronę wartość budzi uzasadnione wątpliwości tj. czy stanowi ona całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Organ celny mając na uwadze normę prawna wyrażoną w art. 181a ust. 1 RWKC nie musi ustalać wartości celnej przywożonego towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W związku z brakiem możliwości zastosowania art. 29 ust. 1 WKC przy ustaleniu wartości celnej zgłoszonego towaru organ celny ustala wartość celną towaru stosując przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego zawarte w art. 30 w kolejności lit. a, b, c i d ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona.
Dalej organ wyjaśnił przyczyny braku możliwości zastosowania art. 29 i art. 30 WKC i wskazał, że w tej sytuacji wartość celna towaru ustala się na podstawie art. 31, tj. na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami, tj.: Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., przepisów Działu II Rozdziału III Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Dla określenia wartości przedmiotowego pojazdu, organ celny przyjął wartość bazową w oparciu o wycenę nr S27/3-40uc/10 z dnia 8 listopada 2010r., w której rzeczoznawca określił wartość samochodu w wysokości 75200 PLN. Rzeczoznawca w swojej wycenie wskazał, iż przy jej sporządzaniu kierował się wytycznymi zawartymi w "Instrukcji Określania Wartości Pojazdów nr 1/2005" zatwierdzonej przez Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Instrukcja ta określa tryb jakim należy kierować się ustalając wartość pojazdu, stanowi zbiór ogólnych wytycznych, zalecanych do stosowania przez rzeczoznawców. Instrukcja ta wskazuje, iż ustalenie wartości rynkowej pojazdu rozpoczyna się od określenia wartości bazowej pojazdu. Wskazuje również, iż podstawą do ustalenia wartości bazowej pojazdu są dane zawarte w specjalistycznych katalogach np. Info - Ekspert, natomiast inne metody wyznaczenia wartości bazowej mogą być stosowane wyłącznie pomocniczo, gdy brak jest notowań dla wycenianego pojazdu lub w celu weryfikacji wartości katalogowych.
W przedmiotowym przypadku rzeczoznawca ustalił wartość bazową zgłoszonego pojazdu na podstawie katalogu "Info-Ekspert" edycja Xl-2010, dane XII-2007 wydanie elektroniczne. Przy czym biegły zaznaczył, iż z uwagi na znaczną rozbieżność wartości katalogowej wycenianego pojazdu (wg katalogu "Info-Eksopert" baza danych XII-2007 wartość bazowa wynosi 174000 PLN brutto), a wartością z katalogu "Eurotaxglass's" (baza danych 12-2007r. wartość bazowa wynosi 121400 PLN brutto), do wyliczeń przyjął wartość niższą tj. 121400 PLN.
Następnie zgodnie z zaleceniem zawartym w w/w instrukcji biegły pomniejszył wartość bazową o następujące korekty: korektę ze względu na ilość właścicieli, za pochodzenie pojazdu (import indywidualny) oraz wykonanie koniecznych napraw (np. naprawy elementów oblachowania i powłok lakierniczych, wymiany pękniętych szyb, zderzaka, lampy itp. lub naprawy niesprawnych mechanizmów i zespołów).
Zarówno biegły jak i organ celny uwzględnił dowód w postaci zlecenia nr 239/Z/110 zawierający stan techniczny pojazdu na dzień 22 grudnia 2007r., złożony przez stronę biegłemu podczas przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.
Po dokonaniu kalkulacji biegły określił wartość przedmiotowego pojazdu w kwocie 75200 PLN. Określając tą wartość biegły w uzasadnieniu opinii wskazał źródła, podstawę i przesłanki jakimi kierował się ustalając wartość przedmiotowego pojazdu.
1.20 Organ odniósł się do zarzutu strony, iż pominął on okoliczności wpływu uszkodzeń nabytego przez stronę pojazdu na cenę jego sprzedaży i wyjaśnił, że strona w toku postępowania nie składała osobiście oświadczeń, z których organ miał wyciągnąć wnioski dotyczące stanu technicznego pojazdu, a które organ rzekomo pominął. Natomiast całość zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza w sposób niezbity, iż auto nie posiadało na dzień jego zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu poważnych uszkodzeń. Przyjmując nawet założenie, iż uszkodzenia pojazdu wymienione w zleceniu nr 239/Z/10 wystąpiły na etapie pomiędzy zakupem pojazdu przez eksportera, a dniem jego przedstawienia w Oddziale Celnym w S. to nieuzasadnionym jest twierdzenie że wpłynęły one na tak drastyczne obniżenie wartości. W opisie rewizji celnej wykonanej w dniu 24 grudnia 2007r., z której sporządzono protokół podpisany przez M. O., wskazano że nie stwierdzono widocznych uszkodzeń i braków.
1.21 Ponadto kolejny dowód w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr TST03 07604/07 potwierdzającym przeprowadzenie badania technicznego w dniu 24 grudnia 2008 (a więc w dniu zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu) potwierdza, iż pojazd był w pełni sprawny. R. C. uprawniony diagnosta jednoznacznie stwierdził, iż pojazd spełnia wymagania techniczne z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto w polu nr 26 (rodzaj transportu wewn.) sam M. O. wskazał poprzez umieszczenie cyfry 9, iż pojazd został transportowany za pomocą własnego napędu. Zgodnie z Instrukcją wypełniania i stosowania dokumentu SAD (wersja 1.10 obowiązująca od 31.08.2007r.) kod 9 oznacza "własny napęd".
Reasumując, zebrany w trakcie postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w K. materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż uszkodzenia, które zostały wskazane w ocenie miały charakter znikomy i w żadnym wypadku nie mogłyby spowodować 76 procentowego spadku wartości pojazdu.
1.22 Wbrew twierdzeniom strony, biegły rzeczoznawca samochodowy uwzględnił w swojej ocenie wyjaśnienia i przedłożony mu przez stronę dowód w postaci zlecenia 239/Z/10z dnia 22 grudnia 2007r. co ma potwierdzenie w przyjęcie korekty z tytułu wykonania koniecznych napraw, którą uzasadnił w swojej opinii. Efektem powyższego działania było pomniejszenie wartości bazowej o 23627 PLN. Również Naczelnik Urzędu Celnego w K. przyjął wyjaśnienia biegłego rzeczoznawcy samochodowego do ustalenia wartości celnej zgłoszonego towaru, pomimo iż dowody wymienione w odpowiedzi na zarzut nr 1 potwierdzały, iż pojazd nie nosił tak poważnych uszkodzeń.
1.23 Organ odniósł się także do pisma z grudnia 2010 opatrzonego w nagłówek First State Auto Association Inc. stanowiącego załącznik do odwołania i wskazał, że wyjaśnienia w nim zawarte nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym. W dokumencie tym wskazano, iż "samochód ten uczestniczył w wypadku podczas transportu (możliwe uszkodzenia skrzyni biegów, zawieszenia przedniego oraz wgniecenie w podłodze) (...) Zgodziliśmy się sprzedać ten samochód jedynie w
"aktualnym stanie" za obniżoną cenę podaną w dowodzie sprzedaży". Zdaniem organu, przedmiotowy pojazd na dzień jego zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu nie posiadał poważnych uszkodzeń, a zwłaszcza uszkodzeń spowodowanych wypadkiem. Potwierdza to opis rewizji celnej.
Ponadto organ wskazał, że w art. 29 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego wymienione są enumeratywnie dowody, które może przedstawić zgłaszający w celu udowodnienia, że powiązanie osobowe nie wpłynęło na cenę zgłoszonego towaru. W związku z tym, oświadczenie sprzedającego gdyby nawet zawierało rzetelne informacje nie mogłoby stanowić dowodu potwierdzającego brak wpływu powiązania na wartość przedmiotowego pojazdu.
2.1 Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. M. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzji tej zarzucił:
- naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na dowolnym a nie swobodnym ocenieniu materiału sprawy, co spowodowało przyjęcie przez organ celny, iż powiązanie personalne pomiędzy sprzedającym a kupującym stwierdzone przez organ celny miało wpływ na cenę samochodu osobowego marki Chrysler 300 ujawnioną przez skarżącego podczas procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru w postaci wyżej wskazanego samochodu;
- naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na dowolnym a nie swobodnym ocenieniu materiału sprawy a w szczególności oświadczeń skarżącego oraz treści oświadczenia firmy First State Auto Association z grudnia 2010 r. w przedmiocie okoliczności wpływających na cenę samochodu marki Chrysler 300 i nie danie wiary opisywanym wyjaśnieniom, co doprowadziło organ celny do przekonania, iż deklarowane przez skarżącego uszkodzenia samochodu marki Chrysler 300 nie powodowały spadku jego wartości w chwili zawierania umowy sprzedaży na terenie USA;
- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na nie zbadaniu przez organ celny w sposób wnikliwy okoliczności wpływu uszkodzeń samochodu marki Chrysler 300 deklarowanych przez skarżącego na cenę przedmiotowego samochodu na terenie USA w chwili jego sprzedaży, i ustalenie ceny przedmiotowego pojazdu na początkowym etapie postępowania na podstawie ogólnodostępnych portali internetowych zawierających dane o transakcjach sprzedaży samochodów osobowych na terenie USA, co zrodziło w organie celnym przekonanie o niewątpliwym zaniżeniu wartości samochodu marki Chrysler 300 ujawnionej w umowie sprzedaży;
- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na nie zbadaniu przez organ celny w sposób wnikliwy okoliczności dotyczących transportu samochodu marki Chrysler 300 przez skarżącego z Portu Morskiego w G. do S. K., pomimo składania przez skarżącego w tym przedmiocie wyjaśnień, iż samochód marki Chrysler 300 był transportowany na wózku holowniczym, co doprowadziło organ do przekonania opisanego w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż skarżący opuścił teren portu jadąc rozkontenerowanym samochodu marki Chrysler 300.
W związku z zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
2.2 W uzasadnieniu skargi M. O. wskazał na naruszenie przepisów prawa procesowego dotyczących oceny materiału dowodowego sprawy oraz przepisów nakładających na organ podatkowy obowiązek wnikliwego i wszechstronnego zbadania sprawy, to jest dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Postępowanie zostało zainicjowane szeregiem czynności o charakterze sprawdzającym, które sprowadzały się do zbadania wartości sprzedanego skarżącemu samochodu osobowego na terenie USA przy pomocy ogólnodostępnych portali internetowych zawierających dane dotyczące transakcji sprzedaży samochodów osobowych na terenie USA. Podstawową wadą takiego systemu weryfikacji cen samochodów, jest to, że polega on na porównywaniu cen transakcji sprzedaży samochodów podobnych ale nigdy identycznych jeśli chodzi o stan techniczny, który w niniejszej sprawie miał decydujące znaczenia dla wyceny samochodu osobowego marki Chysler 300. Organ celny zaniechał na wstępnym etapie sprawy wystąpienia do stron umowy sprzedaży to jest skarżącego i firmy First State Auto Association o wyjaśnienie okoliczności decydujących o cenie sprzedaży samochodu osobowego marki Chrysler 300. Skarżący opisał uszkodzenia, jakie posiadał zakupiony przez niego samochód, które to oświadczenie zostało potwierdzone w treści oceny technicznej samochodu przygotowanej przez L. B. w dniu 22 grudnia 2007 r. Organ celny nie wskazał powodów, z których odmówił wiarygodności lub wartości merytorycznej wyjaśnieniom skarżącego i firmy First State Auto Associatio, która potwierdziła, iż ujawnione w dokumentach sprzedaży samochodu osobowego marki Chrysler 300 są zgodne z prawdą.
2.3 Organ celny nie wskazał argumentów uzasadniających przyjętą przez niego koncepcję wypływu powiązania osobowego na treść transakcji sprzedaży i pominął przy tym obowiązujące w USA standardy działań osób zajmujących stanowiska w organach reprezentujących jednostki organizacyjne w szczególności rygorystyczną kontrolę zasadności podejmowanych przez te osoby decyzji w przedmiocie rozporządzania majątkiem firmy. Mimo posiadania wątpliwości zaniechał wystąpienia do firmy First State Auto Associatio z zapytaniem czy powiązanie rodzinne H. O. i skarżącego miało wpływ na ustalenie ceny sprzedaży samochodu osobowego marki Chrysler 300, co mogło stanowić źródło wyjaśnienia okoliczności istotnych w niniejszej sprawie.
2.4 Organ celny zaniechał wnikliwego ocenienia okoliczności sprawy dotyczących transportu samochodu osobowego marki Chrysler 300 z Portu Morskiego w G. do miejsca zamieszkania skarżącego w S. K.. Skarżący w swych wyjaśnieniach wskazywał, iż przedmiotowy samochód był transportowany przy pomocy holownika w postaci wózka osiowego. Natomiast organ celny przyjął, iż samochód marki Chrysler 300 prowadzony przez skarżącego przejechał z G.do S. K. co miało świadczyć o jego dobrym stanie technicznym.
2.5 Organ celny dokonał wybiórczej analizy zgłoszeń do procedury dopuszczenia do obrotu na terenie UE towaru w postaci samochodu osobowego marki Chrysler 300 w okresie od połowy 2007r. do połowy 2008r. Przedmiotowe zestawienie zawiera informacje o przeprowadzonych procedurach na obszarze działania Izby Celnej w K.. Wystąpienie przez organ celny o przedstawienie tożsamych danych z obszarów działań wszystkich Izb Celnych na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, pozwoliłoby uzyskać bardziej rozległe i przez to wiarygodne informacje, w szczególności, iż do powołanych informacji nie miał dostępu skarżący.
2.6 W ocenie skarżącego zabieg szczegółowego szacowania wartości samochodu osobowego marki Chrysler 300 na potrzeby niniejszego postępowania powinien nastąpić na podstawie realiów istniejących na rynku obrotu samochodami używanymi w USA przy uwzględnieniu podanych przez strony umowy sprzedaży okoliczności zawarcia transakcji.
3.1 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy P.p.s.a.
4.2 Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości prowadzonego przez organy celne postępowania mającego na celu ustalenie wartości celnej samochodu osobowego marki Chrysler 300.
4.3 W pierwszej kolejności należy dokonać analizy przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Poza sporem pozostaje kwestia, iż zastosowanie znajdują tu przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1), dalej: WKC. Przepis art. 29 ust. 1 lit. d) WKC stanowi, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem że kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana na potrzeby celne.
Przy czym zgodnie z treścią art. 143 ust. 1 lit. h) tiret trzecie Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1), dalej: rozp. wyk. WKC, osoby uważa się za powiązane tylko wtedy, gdy są członkami rodziny, w tym braćmi.
Przepis art. 29 ust. 2 lit. a) WKC stanowi, że przy ustalaniu, czy wartość transakcyjna jest do zaakceptowania dla celów stosowania ust. 1, fakt, iż kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani, nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do niezaakceptowania wartości transakcyjnej. Gdy okaże się to konieczne, okoliczności dotyczące sprzedaży bada się, a wartość transakcyjną akceptuje, pod warunkiem że powiązanie nie wpłynęło na cenę. Jeżeli na podstawie informacji uzyskanych od zgłaszającego lub z innych źródeł organy celne mają powody, aby uznać, że powiązanie wpłynęło na cenę, powody takie podaje się zgłaszającemu i zapewnia mu możliwość ustosunkowania się do nich. Na żądanie zgłaszającego informacja o takich powodach zostaje przedstawiona w formie pisemnej.
Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 lit. b) WKC, w przypadku transakcji między osobami powiązanymi wartość transakcyjna jest akceptowana, a towary wyceniane zgodnie z ust. 1, o ile zgłaszający udowodni, że taka wartość jest zbliżona do jednej z występujących w tym samym lub w zbliżonym czasie:
i) wartości transakcyjnej przy sprzedaży kupującemu, w żadnym konkretnym przypadku niepowiązanemu ze sprzedawcą, identycznych lub podobnych towarów, które mają zostać wywiezione do Wspólnoty;
ii) wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c);
iii) wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. d).
Przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy we właściwy sposób uwzględnić różnice w poziomie handlu, różnice ilościowe, elementy wymienione w art. 32 oraz koszty poniesione przez sprzedawcę przy transakcjach sprzedaży, w których on i kupujący nie są powiązani, a koszty te nie są ponoszone przez sprzedającego w transakcjach sprzedaży, w której on i kupujący są powiązani.
Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując w przepisy art. 30 WKC, a w przypadku braku możliwości zastosowania art. 29 i 30 WKC, wartość tę ustala się na podstawie art. 31 WKC.
4.4 Analizując treść powyższych przepisów należy wyróżnić w nich pewne etapy postępowania. Po pierwsze, organy celne, stosownie do treści art. 29 ust. 1 WKC, za wartość celną przyjmują wartość transakcyjną pojazdu. Przyjęcie wartości transakcyjnej jako wartości celnej jest jednak ograniczone, w tym stwierdzeniem, że między sprzedającym a kupującym istnieje powiązanie. W takiej sytuacji okoliczność, że kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani nie stanowi samoistnej podstawy do nieakceptowania wartości transakcyjnej. Organ obowiązany jest wykazać wpływ tego powiązania na cenę. Innymi słowy, jeśli zachodzi pomiędzy podmiotami powiązanie o którym mowa w art. 143 ust. 1 rozp.wyk. WKC, a ponadto organ celny stwierdzi, że występują przesłanki do przypuszczeń, iż powiązanie miało wpływ na cenę, przystępuje on do kontroli okoliczności towarzyszących transakcji handlowej pomiędzy podmiotami. Na tym etapie postępowania organ celny podejmuje czynności służące zbadaniu aspektów transakcji, w tym również sposobu układania przez sprzedającego i kupującego ich stosunków handlowych oraz sposobu, w jaki dana cena została osiągnięta.
Jeśli wynik tej kontroli wykaże, że powiązanie miało wpływ na cenę towarów, organ celny musi o tym fakcie powiadomić importera i przedstawić mu przesłanki swoich ustaleń, aby zgłaszający mógł się do nich ustosunkować. Na wyraźne żądanie zgłaszającego przesłanki te organ celny musi przedstawić na piśmie.
Z tym momentem inicjatywa dowodowa przerzucona zostaje na importera, który za pomocą metod opisanych w art. 29 ust. 2 lit. b) WKC ma prawo podjąć czynności dowodzące, że powiązanie nie miało jednak wpływu na cenę towaru. I tak na podstawie powołanego przepisu strona może wskazać na wartości porównawcze, tzn. wykazać, iż cena towarów jest zbliżona do: wartości transakcyjnej sprzedaży niepowiązanym kupującym na eksport do kraju importu towarów identycznych lub podobnych, lub wartości celnej towarów identycznych lub podobnych, ustalonej według metody wartości dedukcyjnej, lub wartości celnej towarów identycznych lub podobnych, ustalonej według metody wartości kalkulowanej.
Jeśli strona nie podejmie żadnych czynności, o jakich wyżej mowa, bądź też przedłożone przez nią dowody nie pozwalają stwierdzić, że powiązanie między kupującym i sprzedającym nie miało wpływu na cenę przedmiotowego pojazdu, organ celny przystępuje do dalszych czynności, tj. ustala wartość celną zgłoszonego towaru stosując przepisy art. 30, bądź gdy nie jest to możliwe – art. 31 WKC.
4.5 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy istniało powiązanie pomiędzy M. O a sprzedającym – jego bratem H. O.reprezentującym przedsiębiorstwo First State Auto Association, następnie czy organ celny uprawniony był stwierdzić, że powiązanie to w istocie miało wpływ na cenę samochodu Chrysler 300. Następnie należy ocenić podejmowane przez M. O. czynności w aspekcie treści art. 29 ust. 2 lit. b) WKC. Wynik tych rozważań da z kolei odpowiedź, czy organ celny uprawniony był nie uznać za wartość celną samochodu Chevrolet 300 wartości transakcyjnej wskazanej przez stronę w zgłoszeniu celnym.
4.6 Na wstępie przypomnieć należy, że naczelną zasadą postępowania jest wyrażona w art. 122 ustawy z dnia 29.VIII.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.) zasada prawdy obiektywnej. Zasada ta skonkretyzowana została w art. 187 § 1 ord. pod. , który to przepis nałożył na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązkom tym organ sprostał , a ustalony przez niego stan faktyczny Sąd przyjął za własny.
Zdaniem Sądu, całokształt przeprowadzonych przez organy celne czynności sprawdzających i uzyskanych w toku postępowania dowodów wskazuje, że organy te w pełni uprawnione były uznać, że istniało powiązanie pomiędzy kupującym a sprzedającym oraz że miało ono wpływ na cenę towaru , konsekwencją czego było stwierdzenie braku akceptacji wartości transakcyjnej. Wbrew zarzutom skargi, organy wnikliwie i wszechstronnie zbadały wszelkie okoliczności towarzyszące przywozowi towaru a wyciągnięte wnioski nie przekraczały granic swobodnej oceny dowodów o jakiej mowa w art. 191 ord. pod..
4.7 Należy podkreślić, że to skarżący wskazał w piśmie z dnia 26 października 2010r., że sprzedający, tj. H. O. reprezentujący przedsiębiorstwo First State Auto Association, jest jego bratem oraz że jego decyzje mogły mieć wpływ na wynik na ostateczna cenę pojazdu. Tak też przyjął organ, uznając, że sytuacja ta wypełnia przesłanki z art. 143 ust. 1 lit. h tiret trzecie rozp. wyk. WKC. W związku z tym niezasadny jest zarzut skargi mówiący o zaniechaniu organu wystąpienia do firmy First State Auto Association z zapytaniem, czy powiązanie rodzinne M. O. i H. O. miało wpływ na ustalenie ceny pojazdu, skoro możliwość istnienia takiego wpływu przyznał sam skarżący, a potwierdzają ją inne okoliczności ustalone w sposób bezsporny w sprawie. Nadto podkreślić trzeba, że w sytuacji gdy organy ustaliły takie powiązanie na skarżącego przesunął się ciężar udowodnienia, że powiązań takich nie było ( art. 29 ust 2 lit b podpunkt i - iii. WKC) i to w sposób wskazany w tym artykule. Spornym nie jest, że skarżący takiej próby nie podjął.
4.8 Jedną z pierwszych czynności, jaka podjął organ po stwierdzeniu istnienia wyżej opisanego powiązania, była analiza cen na rynku eksportu modeli samochodów podobnych do modelu samochodu zakupionego przez M.a Okłę. Źródłem tych informacji były strony internetowe (www.cars.com, www.autotrader.com). Wynikało z nich, że ceny takich modeli samochodów kształtują się w przedziale cenowym od 11.900 USD do 25.995 USD, czyli znacznie odbiegającym od wskazanej w zgłoszeniu celnym. Uzasadnionym było zatem nasunięcie się w tej sytuacji wątpliwości, że zadeklarowana przez stronę wartość celna towaru może nie stanowić ceny faktycznie zapłaconej.
Organ, mając świadomość sygnalizowanej także w skardze kwestii, iż taki system weryfikacji cen samochodów nie obrazuje w pełni wartości celnej towaru, podjął kolejne czynności. Wystąpił o wykaz zgłoszeń celnych towarów przedstawiających modele Chrysler 300, rok prod. 2007, importowanych w przedziale czasowym od 1 czerwca 2006r. do 1 czerwca 2008r. Uzyskany w ten sposób wykaz zawierał zgłoszenia celne z terenów obejmujących izby celne w W., G., P. i K., dlatego nieuzasadniony jest argument skargi, że wykaz ten sporządzony został tylko w oparciu o przeprowadzone procedury na obszarze działania Izby Celnej w K..
Drobiazgowa analiza wykazu pozwoliła na wyodrębnienie zgłoszenia celnego z dnia 4 stycznia 2008r. nr OGL/402030/000017 z terenu działalności Izby Celnej Przemyślu, w którym zadeklarowana wartość samochodu marki Chrysler 300 rok prod. 2007 wyniosła 22.000 USD, przy czym nie zaistniało tu powiązanie pomiędzy kupującym i sprzedającym.
Szczegółowa analiza cen samochodów osobowych marki Chrysler 300 na rynku eksportu został przeprowadzona także w oparciu o raport z bazy danych NAUVEA. Jednoznacznie wykazała ona, że ceny takich samochodów znacznie przewyższają cenę wykazaną w zgłoszeniu celnym.
4.9 Kolejne podejmowane przez organ czynności miały na celu zbadanie wszelkich okoliczności towarzyszących zakupowi i transportowi samochodu do kraju, a także stanu technicznego towaru w tym okresie. Miały one na celu wykazanie, czy mimo powiązania pomiędzy kupującym i sprzedającym, istnieją przesłanki do zaakceptowania wartości transakcyjnej.
W ramach tych czynności organ ustalił, że przedsiębiorstwo First State Auto Association zakupiło przedmiotowe auto w dniu 2 listopada 2007r. za cenę 16.068 USD. Następnie w dniu 5 listopada 2007r. samochód ten zakupił M. O. za cenę 3.750 USD, przy czym w skład tej kwoty wchodziły również opony zimowe i koszt transportu samochodu z USA do Polski. Organ zwrócił uwagę, że spadek ceny był ponad 76 %, a pomiędzy 2 listopada 2007r. a 5 listopada 2007r. pojazd przejechał tylko 96 mil. Okoliczności te doprowadziły organ do wniosku, że samochód w tym czasie był sprawny, a cena zakupu przez M. O. - rażąco niższa od tej którą zapłaciło przedsiębiorstwo First State Auto Association - uwarunkowana była powiązaniami rodzinnymi pomiędzy tymi podmiotami. W ocenie Sądu, wniosek ten jest w pełni racjonalny.
4.10 Dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i ugruntowania przekonania, że stan techniczny samochodu Chrysler 300 nie uzasadniał przyjętej przez stronę wartości 3.750 USD, organ celny dokonał kolejnych ustaleń. Wskazał na opis rewizji celnej wykonanej w dniu 24 grudnia 2007r., w trakcie której nie stwierdzono widocznych uszkodzeń i braków. Organ stwierdził również, że samochód został przetransportowany z G. do S. – K. za pomocą własnego napędu, o czym świadczy treść dokumentu SAD, wypełnionego przez M. O. Z ustaleniem tym stoją w sprzeczności twierdzenia strony, podnoszone zarówno przez organami celnymi jak i w skardze, że samochód przetransportowany został przy pomocy holownika. Nie zasługują one zatem na uwzględnienie.
Dalej organ celny przeanalizował zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 24 grudnia 2007r., z którego wynika, że samochód był sprawny i spełniał wymagania techniczne z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
4.11 W ocenie Sądu, na podstawie wszystkich wyżej opisanych tu okoliczności organ celny w pełni był uprawniony stwierdzić, że powiązanie między kupującym a sprzedającym w istocie miało wpływ na cenę towaru. Stan techniczny samochodu w momencie jego zakupu, transportu i składania zgłoszenia celnego uniemożliwia wykluczenie tego wpływu, przy bezspornej okoliczności zakupu przedmiotowego samochodu za cenę 3.750 USD.
Z tym momentem, jak już wyżej wyjaśniono, ciężar wykazania, że powiązanie pomiędzy kupującym i sprzedającym nie wpłynęło jednak na cenę przeniesiony został na M. O. Mimo, że strona poinformowana została przez organ o takiej możliwości wezwaniem z dnia 15 października 2010r., pozostała w tym zakresie bierna, nie przedstawiając żadnego dowodu o którym mowa w art. 29 ust. 2 lit. b) WKC. Słusznie podniósł organ, że katalog tych dowodów jest katalogiem zamkniętym i jedynie we wskazany w art. 29 ust. 2 lit. b) WKC sposób strona ma możliwość wykazania, iż powiązanie pomiędzy kupującym a sprzedającym nie wpłynęło na cenę towaru.
Dowodów takich nie stanowi zatem pismo z dnia 22 grudnia 2007r., zatytułowane "Zlecenie 239/Z/10", które zawiera jedynie opis uszkodzeń pojazdu, ani pismo z grudnia 2010 przedsiębiorstwa First State Auto Association Inc. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że okoliczność uznania przez organ że dowody te nie są tymi których wymaga treść art. 29 ust. 2 lit. b) WKC, nie oznacza, że organ dokumenty te pominął. Wbrew twierdzeniom skargi, organ ocenił ich wartość. Wskazał przyczyny dla których wyjaśnienia zawarte w piśmie przedsiębiorstwa First State Auto Association Inc. nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym, co w ocenie Sądu, jest w pełni uprawnionym stwierdzeniem. Z kolei treść złożonego przez stronę "Zlecenia 239/Z/10", zawierającego opis uszkodzeń pojazdu została uwzględniona w opinii biegłego, i stanowiła podstawę do pomniejszenia wartości bazowej pojazdu o kwotę 23.627 zł.
4.12 Ponieważ M. O. nie podjął czynności o których mowa w art. 29 ust. 2 lit. b) WKC, a przedłożone przez niego dowody nie pozwoliły stwierdzić, że powiązanie między kupującym i sprzedającym nie miało wpływu na cenę przedmiotowego pojazdu, organ celny w pełni uprawniony był ustalić wartość celną zgłoszonego towaru stosując przepis art. 31 WKC. Przy czym organ szczegółowo wyjaśnił przyczyny dla których brak było możliwości zastosowania art. 29 i 30 WKC. Ustalając tą wartość na podstawie art. 31 WKC organ posłużył się opinią biegłego, który uwzględnił wszystkie ograniczenia z tego przepisu wynikające, w tym zawarty w ust. 2 lit. c) zapis, iż wartość celna nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Wbrew zatem twierdzeniom skargi, organ nie mógł szacować wartości celnej pojazdu w oparciu o "realia istniejące na rynku obrotu samochodami używanymi w USA".
4.13 W świetle powyższego należy uznać, że prawidłowo organy celne ustaliły wartość celną samochodu osobowego marki Chrysler 300. Wbrew twierdzeniom skargi, w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy zebrały i rozważyły materiał dowodowy zgodnie z wymogami zawartymi w art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a następnie prawidłowo zastosowały prawo materialne.
4.14 Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło