I SA/Ke 227/05
WyrokWSA w Kielcach2005-11-09
Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Maria Grabowska, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym i czy może rozpatrywać zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, gdy istnieje prawomocna decyzja stwierdzająca podleganie ubezpieczeniu społecznemu jako osoba współpracująca?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela i nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego w celu obalenia tego stanowiska, chyba że zobowiązany przedstawi dowody potwierdzające zasadność zarzutów, co skutkuje odstąpieniem od czynności egzekucyjnych. W przypadku istnienia prawomocnej decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniu społecznemu jako osoba współpracująca, organ egzekucyjny nie może kwestionować tej decyzji w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
E. G. była zobowiązana do zapłaty składek ubezpieczeniowych za osobę współpracującą Z. W. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie egzekucyjne, dokonując zajęcia wynagrodzenia E. G. Skarżąca złożyła zarzuty kwestionujące istnienie zaległości oraz podniosła zarzut przedawnienia. Organ egzekucyjny odrzucił zarzuty, powołując się na prawomocną decyzję ZUS stwierdzającą, że Z. W. był osobą współpracującą. E. G. zaskarżyła postanowienia, twierdząc, że decyzja ZUS była samowolna i niezgodna z prawdą.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi E. G. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: I SA/Ke 227/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant: Referent stażysta Emilia Kundera, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9.11.2005 r. sprawy ze skarg E. G. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]numer [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz z dnia [...] numer [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargi
W toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego należnych od E. G. składek ubezpieczeniowych za osobę współpracującą tj. Z. W. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...]. Zajęcie tyczyło wynagrodzenia za pracę przysługującego E. G. od Sp. z o. o. A. w Ż.
Na postępowanie egzekucyjne E. G. złożyła w terminie zarzuty kwestionując w nich istnienie przedmiotowych zaległości a nadto podniosła zarzut przedawnienia.
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając jako wierzyciel w postanowieniach w sprawie stanowiska wierzyciela wydanych w dniu [...] o numerach [...] i [...] odrzucił wniesione zarzuty jako bezzasadne. W uzasadnieniach wskazał, że nie nastąpiło przedawnienie albowiem podejmowane były czynności przerywające bieg przedawnienia stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych(Dz.U.Nr.89.25.137). Nadto wierzyciel wskazał, że zaległości nie tyczyły składek skarżącej lecz osoby współpracującej jaką był Z. W. na podstawie prawomocnej decyzji ZUS nr.[...].
W wydanych na podstawie stanowiska wierzyciela postanowieniach z dnia [...] o numerach [...] i [...] działając w oparciu o art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(tekst jedn. Dz.U.Nr. 110 poz.968 za 2002r. ze zm.) oraz art. 83 c ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U.Nr.137 poz.887 za 1998r. ze zm.) Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odrzucił wniesione zarzuty jako bezzasadne. W uzasadnieniach powtórzył argumentację z postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela.
Na powyższe rozstrzygnięcia E. G. złożyła zażalenia zarzucając, że argumentacja uzasadnień postanowień nie odpowiada prawdzie w szczególności w zakresie, że Z. W. był osobą współpracującą. Podniosła na poparcie swej tezy okoliczność, że decyzja ZUS samowolnie przemianowała Z. W. na osobę współpracującą gdy tymczasem miała ona mężem zniesiona wspólność majątkową co jej zdanie przekreślało możliwość ustanowienia brata jej męża osobą współpracują.
Zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] o nr. [...] i [...] Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżone postanowienia utrzymał w mocy. W uzasadnieniach wskazał, że zgodnie z przepisem art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Podstawą przedmiotowych zarzutów jest twierdzenie strony o nieistnieniu obowiązku. Zarzuty te wymienione zostały w art. 33 pkt 1 w/wym ustawy egzekucyjnej, w którym mowa jest o takich zarzutach jak wykonanie lub umorzenie obowiązku w całości lub części, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W związku z powyższym organ egzekucyjny którym był Dyrektor ZUS przy rozstrzyganiu sprawy związany był stanowiskiem wierzyciela w sprawie istnienia obowiązku. Nadto wskazano, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ponownego rozpatrywania sprawy rozstrzygniętej decyzją stwierdzającą podleganie ubezpieczeniu społecznemu jako osoba współpracująca w działalności gospodarczej.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze E. G. nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia zarzuciła, że przy rozstrzygnięciach Dyrektor Izby Skarbowej zignorował fakt, że Z. W. był zatrudniony w jej zakładzie na umowę o pracę a ZUS samowolnie przemianował go na osobę współpracującą co znacznie podwyższyło składkę na ubezpieczenie. Nadto podniosła, że w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień nie odniesiono się do faktu, że miała z mężem zniesioną wspólność ustawową.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie podnosząc argumentu wskazane w uzasadnieniach zaskarżonych orzeczeń. Nadto wskazał, że fakt rozdzielności majątkowej z mężem w niczym nie ograniczały jej swobody zawierania umów z członkami rodziny męża.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrolę tą sprawują pod względem zgodności z prawem(art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych DZ.U.Nr. 153 poz. 1269). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję lub postanowienie jeżeli narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy(art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.Nr. 153 poz. 1270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.).
Skargi podlegają oddaleniu gdyż zaskarżone orzeczenia odpowiadają prawu.
Jako podstawę zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżąca wskazywała nieistnienie obowiązku albowiem jak konsekwentnie twierdziła Z. W. nie był w jej działalności gospodarczej osobą współpracującą a przedmiotowa zaległość tyczy jego nieuiszczonych składek. Zarzut ten wymieniony jest w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(Dz.U.Nr. 110 poz.968 za 2002r. tekst jedn. z póz. zm). Oznacza to , że w myśl art. 34 § 1 organ egzekucyjny rozpoznając zarzuty był związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela. Tym samym organ egzekucyjny nie jest w myśl obowiązującego prawa uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstawy do uwzględniania zarzutów i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Skoro zatem w swoich stanowiskach Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniesione zarzuty odrzucił jako bezzasadne to działając jako organ egzekucyjny związany był tym stanowiskiem i nie mógł orzec inaczej. Wskazać jednak w tym miejscu należy, że organ egzekucyjny nie jest związany stanowiskiem wierzyciela w razie przedstawienia przez zobowiązanego dowodów potwierdzających zasadność zarzutów. Wynika to z uregulowania zawartego w art. 45 § 1 cyt. wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny odstępuje od czynności egzekucyjnych jeżeli zobowiązany udowodni wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała albowiem prawidłowo organ uznał, że jest związany prawomocną decyzja ZUS z dnia [...] uznającą Z. W. za osobę współpracującą. Dokąd zatem decyzja ta nie zostanie skutecznie wycofana z obrotu będzie wiążąca w zakresie tego co stwierdza. Oznacza to, że polemika skarżącej z treścią tej decyzji w niniejszym postępowaniu nie może wywołać żadnych skutków prawnych niezależnie od podniesionych argumentów.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji.
Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do rozpoznania sprawy wynika z rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie(Dz.U.Nr. 187 poz. 1926).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło