I SA/Ke 230/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 11 stycznia 2018 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2013 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. I. S. w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z 14 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 230/17 oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z 4 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2013 r. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała, że pozostaje w gospodarstwie domowym z małoletnim synem B.m., nie wykazała majątku. Jako zobowiązania i stałe wydatki miesięczne skarżąca wskazała koszty leczenia i rehabilitacji w kwocie – 600 zł, koszty utrzymania 700 zł, zakup leków – 250 zł. Nie wykazała dochodów. Do wniosku skarżąca dołączyła kopię orzeczenia o niepełnosprawności syna B.m. z 10 maja 2017 r. wydanego do 30 czerwca 2018 r., kopię decyzji Burmistrza Gminy i Miasta C. z 10 sierpnia 2017 r. orzekającej o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej na B.m. w kwocie 1.406 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. oraz kopię decyzji Burmistrza Gminy i Miasta C. z 10 sierpnia 2017 r. orzekającej o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności na B.m. w kwocie 153 zł miesięcznie na okres od 10 maja 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. Ponadto na wezwanie Sądu skarżąca przedłożyła kopię zeznania podatkowego za 2016 r., zestawienie transakcji bankowych za okres od 2 września 2017 do 2 listopada 2017 r., odpis skrócony aktu małżeństwa z adnotacją o ustaniu małżeństwa skarżącej poprzez orzeczenie o rozwodzie wyrokiem z 16 czerwca 2014 r., wyciągi z ksiąg wieczystych dla nieruchomości położonych w Korzecku, umowę najmu nieruchomości położonej w K.. Plik przedłożonych dokumentów nie zawiera wydruku z KW dla nieruchomości położonej w Złotoryi. Ponadto skarżąca oświadczyła, że od października 2017 r. nie uzyskuje świadczenia z programu "Rodzina 500+" z uwagi na niedostarczenie do MGOPS w C. orzeczenia sądowego o alimentach, gdyż takiego orzeczenia jeszcze nie posiada, nie uzyskuje też alimentów na syna B.m., z uwagi na brak na chwilę obecną orzeczenia co do takiego świadczenia. Ojciec dziecka przekazuje pomoc finansową wedle swoich możliwości ok. 50-100 zł tygodniowo. W odpowiedzi na zobowiązanie do wskazania pod czyją opieka pozostaje syn skarżącej W. S. i kto ponosi koszty utrzymania syna Williama skarżąca poinformowała, że nie ma syna W. S. tylko W. M., jednocześnie nie wskazując pod czyją opieka pozostaje syn i kto ponosi koszty jego utrzymania. Starszy referendarz sądowy oddalił wniosek, podnosząc, że przedstawiona przez skarżącą sytuację finansową, w szczególności miesięczne środki finansowe jakie skarżąca uzyskuje tj. od 1859 zł do 2259 zł, kwoty jakie miesięcznie wydatkuje tj. 1550 zł, fakt, że nie wskazuje, aby miała jakiekolwiek zaległości, czy zobowiązania, których nie jest w stanie spłacić oraz fakt, że aktualnie koszty sądowe sprowadzają się do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 568 zł nie pozwala dać wiary, że skarżąca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Skarżąca złożyła od postanowienia sprzeciw, w którym zarzuciła naruszenie przepisu art. 252 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. w związku z udzieleniem w sposób wyczerpujący informacji wskazanych w ww. przepisie, jak również art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść w chwili obecnej jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: ustawy p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowień i zarządzeń referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym służy osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Przedstawione przez stronę okoliczności pozwalają sądowi dokonać analizy jej sytuacji materialnej a tym samym rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca winien należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., prawidłowo starszy referendarz sądowy dokonał oceny, że sytuacja finansowa skarżącej nie wskazuje na to, by nie była ona w stanie ponieść kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, a jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, miesięczne środki finansowe jakie uzyskuje stanowią kwotę od 1859 zł do 2259 zł, zaś kwota jaką miesięcznie wydatkuje to 1550 zł. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznana na wniosek osób bardzo ubogich, bezrobotnych, samotnych, bez źródeł stałego dochodu, znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny. Tymczasem mając na uwadze sytuację skarżącej przedstawioną w złożonym wniosku oraz dodatkowych dokumentach nie sposób uznać za osobę ubogą, której konieczne jest zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd za referendarzem sądowym podkreśla także, że z przedłożonych przez skarżącą zestawień transakcji bankowych wynika, że skarżąca dokonała wypłaty z konta bankowego środków w kwocie 5.100 zł. Transakcja ta została wykonana 13 września 2017 r., czyli po wydaniu wyroku oddalającego skargę I.S. oraz po złożeniu przez nią wniosku o uzasadnienie tego wyroku. Z powyższego wynika zatem, że w czasie, gdy przed WSA w K. toczyło się już postępowanie ze skargi I. S.posiadała ona do dyspozycji środki finansowe kilkakrotnie przewyższające wysokość wpisu od skargi kasacyjnej i miała możliwość zabezpieczenia tych środków na koszty związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Podsumowując, Sąd w całości podziela wnioski zawarte w postanowieniu z 11 stycznia 2018 r., że wnioskodawczyni dysponuje środkami finansowymi, z których może uzyskać środki na pokrycie kosztów niniejszego postępowania tj. kwotę 568 zł tytułem wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.