I SA/Ke 231/15

PostanowienieWSA w Kielcach2015-08-20

Skład orzekający: Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał niskie dochody z gospodarstwa rolnego i brak majątku, który mógłby spieniężyć, jest uprawniony do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, pomimo posiadania dochodów z gospodarstwa rolnego, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym opłat sądowych, wydatków oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Niskie dochody, brak płodów rolnych lub zwierząt do spieniężenia, a także brak innego majątku, który można by sprzedać, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący X złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Wcześniej został zwolniony od wpisu sądowego, ale oddalono wniosek o ustanowienie adwokata. Po oddaleniu skargi na decyzję organu, skarżący ponownie złożył wniosek o prawo pomocy, podając niskie dochody z gospodarstwa rolnego i brak majątku do spieniężenia. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono X od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono radcę prawnego dla X.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku X o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi X na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [..] r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na 2013 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić X od kosztów sądowych; 2. ustanowić radcę prawnego którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 stycznia 2015 r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na 2013 r. X złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2015 r. zwolniono skarżącego od wpisu sądowego od skargi i oddalono wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę X. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnianiem w wysokości 100 zł , w dniu 13 lipca 2015 r. skarżący złożył ponownie formularz PPF wnosząc o ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną, jako posiadany majątek posiada dom drewniany wielkości 75 m² z mieszkaniem wielkości 60 m² oraz nieruchomość rolną wielkości 8,45 ha, jako dochód wskazał kwotę 10.000 zł rocznie uzyskiwany z produkcji rolnej wspólnie z żoną. Argumentując wniosek skarżący oświadczył, że nie posiada środków na pokrycie wydatków związanych z wpisem i opłaceniem radcy prawnego bowiem dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego są bardzo niskie i nie jest w posiadaniu płodów rolnych ani zwierząt które mógłby spieniężyć. Dane zawarte we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z uwagi na powyższe pismem z dnia 23 lipca 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie rodzaju i wysokości płatności rolnośrodowiskowych uzyskanych w 2015 r. oraz określenia wysokości ponoszonych przez stronę wydatków na koszty bytowe. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w 2015 r. uzyskał płatności rolne w wysokości 2 337 00 zł podkreślając, że obecnie jest w toku sprawa dotycząca potrącenia przez Biuro Powiatowe ARiMR kwoty 2 774 zł płatności za ten rok. Ponadto wskazał ze ponosi miesięczne koszty bytowe w wysokości 110 zł - woda; 140 zł - prąd; 80 zł - leki; 80 zł – ogrzewanie; 80 - zł leki dla zwierząt; 700 zł żywność. Jednocześnie powołał się na dodatkowe wydatki w kwocie 1100 zł związane z realizacją pakietu rolnośrodowiskowego. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowo administracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej ustawą p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie radcy prawnego. Ponowna analiza złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz dodatkowych wyjaśnień wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie skarżący jak i pozostająca z nim osoba w gospodarstwie domowym posiadają stałe źródło utrzymania w postaci dochodów z gospodarstwa rolnego to należy zaznaczyć, że kwoty te zupełnie pokrywają ich niezbędne miesięczne wydatki. Podobnie, jak wynika z wniosku, strona nie jest w posiadaniu żadnego majątku którego sprzedaż umożliwiłaby uzyskanie dodatkowych środków finansowych. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym nie tylko sądowych opłat i wydatków, ale także kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. art. 244 § 1, art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1, § 3 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło