I SA/Ke 232/05

WyrokWSA w Kielcach2005-11-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie autokontroli (art. 54 § 3 PPSA), które uchyliło własne wcześniejsze postanowienie, ale w efekcie przywróciło do obrotu prawnego niekorzystne dla strony postanowienie organu pierwszej instancji, można uznać za uwzględniające skargę strony w całości?
Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie autokontroli (art. 54 § 3 PPSA) musi faktycznie uwzględniać skargę strony. Jeśli uchylenie postanowienia organu odwoławczego skutkuje przywróceniem do obrotu prawnego niekorzystnego dla strony postanowienia organu pierwszej instancji, to takie rozstrzygnięcie nie stanowi uwzględnienia skargi w całości i narusza przepisy postępowania, co uzasadnia uchylenie tego postanowienia przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
Podatnik złożył skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące zaliczenia nadpłaty podatku na poczet zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie i wydał nowe, częściowo uwzględniające skargę. Następnie, w trybie autokontroli, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił swoje własne, wcześniejsze postanowienie. Podatnik nadal był niezadowolony, twierdząc, że jego sytuacja materialno-prawna pogorszyła się, gdyż uchylenie postanowienia Dyrektora Izby przywróciło do obrotu prawnego niekorzystne postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 232/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant: Referent stażysta Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. skargi I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]nr [...] w przedmiocie uwzględnienia w całości skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w sprawie uchylenia postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz I. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...] dokonał wobec I. M. zaliczenia nadpłaty z zeznania rocznego PIT-37 za 2003 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i 2003 r. Na powyższe postanowienie podatnik wniósł w ustawowym terminie zażalenie, w którym podniósł, że organ podatkowy zaliczył nadpłatę za 2003r., na poczet, jak stwierdził, sobie tylko znanych zobowiązań. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...], znak: [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z zeznania rocznego PIT-37 za 2003r. w kwocie 653,00 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r., w następujący sposób: 146,30 zł należność główna; 97,20 zł odsetki; 409,50 zł nienależnie dokonany zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zmiana postanowienia była podyktowana tym, iż z treści zaskarżonego postanowienia nie wynikało w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości, jaka kwota została zaliczona na należność główną, jaka na odsetki, a jaka została podatnikowi zwrócona. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej I.M. złożył w dniu 20.08.2004 r. (data wpływu) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podał m. in., iż od dnia 01.01.2002 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. zalega z nierozliczoną nadpłatą wraz należytymi odsetkami. W 2001 r. skarżący powiadomił Urząd Skarbowy o otrzymaniu bez jakiejkolwiek dokumentacji w styczniu kwoty 6552,43 zł pomniejszonej o 1801 zł na rzecz tegoż urzędu, co uniemożliwiło należyte rozliczenie się w zeznaniu PIT-37. Ponadto zakwestionował prawidłowość rozliczenia zaległości w wysokości 146, 30 zł. Końcowo zwrócił się do Sądu o "decyzję dot. zwrotu kwoty 653,00 zł wraz z odsetkami, samowolnie potrąconej przez Drugi Urząd Skarbowy w K. z nadpłaty rozliczenia PIT-37 roku 2003." oraz zwrot nadpłaty kwoty 1654, 70 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia 01.01.2002 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Następnie postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 03.03.2005r. skarżący - I.M. w piśmie kierowanym do Sądu i Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oświadczył, iż nie wycofuje swojej skargi do Sądu, wyrażając swoje niezadowolenie z podjęcia przez organ odwoławczy postanowienia z dnia 21.01.2005 r.. Zdaniem skarżącego Dyrektor Izby uchylił swoje postanowienie, aby szantażem egzekwować znaczek opłaty skarbowej i następnie czynności zaniechać. Ponadto skarżący zakwestionował prawidłowość działania Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. i kierując pod adresem tego organu roszczenia o zwrot nadpłaty, odszkodowanie oraz zwrot poniesionych kosztów wskazał, iż również skarży postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Analiza materiału dowodowego sprawy wykazała, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem oceny Sądu jest legalność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], znak: [...]. Postanowienie to zostało wydane przez organ odwoławczy, w warunkach art.54 §3 ustawy P.p.s.a., który umożliwia uwzględnienie przez organ podatkowy skargi w całości, aż do dnia rozpoczęcia rozprawy przed sądem. Zasadniczo ten rodzaj autokontroli ma na celu umożliwienie organowi ponownej weryfikacji własnego działania lub niedziałania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę ich zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie intencją Dyrektora Izby Skarbowej było uwzględnienie w całości skargi I. M. z dnia 17 sierpnia 2004 r. (data wpływu do Sądu - 20.08.2004 r.) na postanowienie Dyrektora Izby z dnia [...]. Podjęte w trybie autokontroli rozstrzygnięcie, które zastępuje to pierwotnie zaskarżone, godzi jednak w dyspozycję art.54 § 3 ustawy P.p.s.a., bowiem nie uwzględnia skargi I. M.. Wskazać należy, iż rozstrzygnięcie to eliminuje z obrotu zaskarżone postanowienie z dnia [...] w całości. To postanowienie zaś eliminuje z obrotu postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], niekorzystne z punktu widzenia interesu procesowego podatnika, na które to I.M. złożył zażalenie. Uchylenie więc w całości w trybie autokontroli postanowienia z dnia [...] powoduje przywrócenie do obrotu prawnego postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]. To natomiast, z punktu widzenia treści skargi z dnia 17 sierpnia 2004 r., nie stanowi o uwzględnieniu jej w całości i w aspekcie procesowym sytuuje podatnika w niekorzystnej sytuacji, tj. jako adresata ostatecznego postanowienia organu podatkowego I instancji. W wyniku "uwzględnienia skargi" pogorszyła się więc sytuacja materialno-prawna podatnika. Powyższe wskazuje, iż podejmując rozstrzygnięcie w warunkach art.54 § 3 ustawy P.p.s.a. Dyrektor Izby Skarbowej wyszedł poza granice uprawnienia określonego w tym przepisie, co należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym w postępowaniu sądowym należy wyeliminować takie rozstrzygnięcie z obrotu prawnego. Skutkiem wyeliminowania z obrotu postanowienia wydanego przez organ odwoławczy w trybie autokontroli jest przywrócenie do obrotu postanowienia Dyrektora Izby z dnia [...] i aktualność skargi podatnika z dnia 17 sierpnia 2004 r. W związku z powyższym organ rozważy możliwość ponownego zastosowania trybu samokontroli (art.54 § 3 albo art. 115- 117 ustawy P.p.s.a.) w sposób uwzględniający skargę w całości albo przekaże skargę do Sądu działając w warunkach art. 54 §2 ustawy P.p.s.a. Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art.200 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło