I SA/Ke 240/15

WyrokWSA w Kielcach2015-06-24

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Maria Grabowska, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ miał prawo pomniejszyć przyznaną płatność ONW na podstawie różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) oraz czy odmowa przeprowadzenia kontroli na miejscu była zasadna?
Ratio decidendi
Organ prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności ONW na podstawie danych z systemu LPIS, ortofotomapy oraz metryki działek ewidencyjnych. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekraczająca 3% uzasadniała pomniejszenie płatności zgodnie z art. 16 ust. 4 rozporządzenia nr 1975/2006. Wniosek o kontrolę na miejscu nie został uwzględniony, gdyż dowód z kontroli administracyjnej i ortofotomapy był wystarczający i wiarygodny.
Stan faktyczny
G.C. złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2009 na działki rolne o łącznej powierzchni 6,30 ha. Organ, na podstawie danych z systemu LPIS, ortofotomapy i metryki działek ewidencyjnych, ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności na 5,90 ha, wyłączając obszary zadrzewione, zakrzewione i cieki wodne. W efekcie przyznał płatność pomniejszoną o dwukrotność różnicy powierzchni. Skarżąca kwestionowała pomniejszenie płatności i wniosła o kontrolę na miejscu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę G.C. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przedmiocie przyznania płatności ONW na rok 2009 w pomniejszonej wysokości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. Znak [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. w pomniejszonej wysokości oddala skargę. 1.1 Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: dyrektor) decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: kierownika) z dnia [...] nr [...] przyznającą G.C. płatność w kwocie 1.346,40 zł z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) na rok 2009 w pomniejszonej wysokości. 1.2 Dyrektor ustalił, że w dniu 15 maja 2009 r. G.C. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 r., w którym zadeklarowała do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) działki rolne o łącznej powierzchni 6,30 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębach: B. i M., w gminie D.. Wraz z formularzem wniosku strona złożyła siedem załączników graficznych oraz informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności. W dniu 21 lipca 2009 r. G.C. zwróciła się do organu o przesunięcie terminu wykonania koszenia łąk uzasadniając to długotrwałymi opadami deszczu. W dniu 8 września 2014 r. Wydział GIS Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przekazał wyniki weryfikacji powierzchni kwalifikujących się do płatności (PEG) wyznaczonych dla działek ewidencyjnych nr 4, 7, 287, 487 i 1059. Na podstawie wykonanych pomiarów ustalono, że powierzchnie ewidencyjno - gospodarcze kwalifikujące się do płatności (PEG) na rok 2009 dla wskazanych działek ewidencyjnych wynoszą odpowiednio: 0,24 ha, 0,34 ha, 0,75 ha, 2,01 ha i 0,38 ha. 1.3 Organ wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności do powierzchni obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z 11 marca 2009 r. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia, płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1,00 ha. W myśl § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwałe użytki zielone. Organ powołał przepisy stanowiące podstawę przeprowadzania kontroli, zawierające zasady przyznawania pomocy: - art. 6 ust. 2, art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 ( Dz.U.UE.L.2004.141.18 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem 796/2004, - art. 2, art. 11 ust. 1 i ust. 2, art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2006.368.74), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1975/2006, - art. 21, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427), zwanej dalej ustawą o wspieraniu, - art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16), zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009. 1.4 Dalej organ wyjaśnił zasady działania systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS). Powołując art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 podniósł, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie zostało oparte o dane wynikające z systemu identyfikacji działek rolnych, gdzie na podstawie ortofotomapy została wyznaczona powierzchnia kwalifikowana do płatności. Wyjaśnił, że ortofotomapa to zdjęcie lotnicze powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity, które zostało przetworzone do postaci metrycznej, tzn. że można na nim prowadzić pomiary powierzchni tak jak na mapie. Na obrazie ortofotomapy poprzez interpretację można rozpoznać pokrycie terenu i wyróżnić tereny pokryte lasem, tereny zabudowane, drogi, rowy, zakrzewienia, zadrzewienia, wody, itp., czyli grunty nieuprawnione do dopłat, grunty lub ich fragmenty trwale bądź czasowo wyłączone z produkcji rolniczej, a nawet w niektórych przypadkach, działki rolne (bądź ich fragmenty) niezachowane w dobrej kulturze rolnej. 1.5 W przedmiotowej sprawie, na podstawie ponownie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o system identyfikacji działek rolnych ustalono, że powierzchnia pierwotnie zadeklarowana do płatności nie posiada odzwierciedlenia na gruncie, co zostało dokładnie zmierzone oraz poprzez interpretację obrazu ortofotomapy potwierdzone przez pracownika wydziału GIS (wydrukowana metryka działek referencyjnych PEG). W przypadku działek A, F, G, H, I, J różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a powierzchnią stwierdzoną wynika ze stwierdzonych zakrzewień i obszarów nieużytkowanych rolniczo, które zostały przez producenta rolnego zgłoszone do płatności. Dla działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr 1059 stwierdzono, że powierzchnia zagospodarowana rolniczo wynosi 0,38 ha, zaś zadeklarowana odpowiada powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej 0,41 ha. Wykluczeniu z powierzchni kwalifikującej się do płatności działki ewidencyjnej nr 1059 podlegała powierzchnia 0,03 ha stanowiąca obszar zadrzewiony wzdłuż wschodniej granicy działki - pas zadrzewiony i zakrzaczony wzdłuż rowu. Podobnie dla działek F i G położonych na działce ewidencyjnej nr 487. Suma powierzchni działek F i G wynosi 2,23 ha i jest o 0,03 ha mniejsza od powierzchni działki ewidencyjnej. Powierzchnia PEG wyznaczona dla działki ewidencyjnej nr 487 wynosi 2,01 ha. Mając na uwadze fakt, że ortofotomapa bazuje na zdjęciu lotniczym z dnia 17 lipca 2009 r. pomierzono widoczną powierzchnię gruntu ornego i stwierdzono, że wynosi ona 0,94 ha. Przedmiotową powierzchnię odjęto od powierzchni PEG i na tej podstawie ustalono, że powierzchnia łąki na działce ewidencyjnej wynosi 1,07 ha i stanowi powierzchnię stwierdzoną działki rolnej G. Wykluczeniu z powierzchni PEG na działce ewidencyjnej podlegał obszar zadrzewiony wzdłuż południowej i południowo wschodniej granicy działki oraz cieku wodnego. Dla działki rolnej H położonej na działce ewidencyjnej nr 4 stwierdzono, że powierzchnia PEG wynosi 0,24 ha, zaś strona zadeklarowała całą powierzchnię działki ewidencyjnej - 0,26 ha. Z powierzchni PEG działki ewidencyjnej nr 4 wykluczono obszar 0,02 ha stanowiący pas wzdłuż drogi w zachodniej granicy działki ewidencyjnej i zadrzewienie w południowej części działki ewidencyjnej. Dla działki rolnej I położonej na działce ewidencyjnej nr 7 stwierdzono, iż powierzchnia zagospodarowana rolniczo PEG kwalifikująca się do płatności wynosi 0,34 ha, zaś zadeklarowana 0,44 ha. Wykluczeniu z powierzchni działki rolnej I podlegał obszar rzeki i zadrzewienia wzdłuż rzeki oraz niespójny z powierzchnią 0,34 ha obszar położony za rzeką o powierzchni 0,02 ha niespełniający definicji działki rolnej, bowiem jest mniejszy od 0,10 ha. Dla działki rolnej J położonej na działce ewidencyjnej nr 287 stwierdzono, że powierzchnia zagospodarowana rolniczo wynosi 0,75 ha, zaś zadeklarowana została powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej - 0,78 ha. Z powierzchni PEG działki ewidencyjnej 287 wykluczono obszar zadrzewiony w południowej części działki ewidencyjnej. 1.6 Organ wyjaśnił, że corocznie, przed rozpoczęciem nowej kampanii przyjmowania wniosków, pozyskuje ze starostwa powiatowego dane z ewidencji gruntów i budynków, które następnie przenosi do swojej bazy danych. W tej bazie oprócz danych z ewidencji gruntów są również inne dane jak m.in. ortofotomapy, które powstają ze zdjęć lotniczych. W oparciu o dane z ewidencji gruntów i ortofotomapy, ARiMR zbudowała kolejną warstwę danych zwaną danymi wektorowymi. Te właśnie dane są czasami rozbieżne względem danych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a rozbieżność ta może wynikać najczęściej z obecnie stosowanej techniki obliczenia powierzchni, która jest znacznie dokładniejsza, niż ta stosowana w latach 1965-1970 w trakcie prac geodezyjnych związanych z powstawaniem ewidencji gruntów, czy też z błędów (rozbieżności) w samej ewidencji gruntów pomiędzy danymi z rejestrów a danymi z map ewidencyjnych. 1.7 Rozpatrując wnioski rolników, ARiMR bierze pod uwagę faktyczną powierzchnię użytkowaną rolniczo działki rolnej, a nie powierzchnię wynikającą z ewidencji gruntów i budynków. Płatności ONW przyznawane są do powierzchni użytkowanej rolniczo na obszarze działki ewidencyjnej. Powyższe oznacza, iż działka rolna może posiadać powierzchnię równą lub mniejszą niż powierzchnia wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż powierzchnia części działek rolnych uprawniona do uzyskania płatności jest mniejsza od tej, którą we wniosku zadeklarowała G.C. Przedmiotową weryfikację przeprowadzono w oparciu o dostarczone załączniki graficzne jak i ortofotomapy, w których posiadaniu jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz metrykę działek ewidencyjnych. Na podstawie dokonanych pomiarów za pomocą narzędzi teleinformatycznych ustalono, iż powierzchnia zgłoszona do płatności ONW została zawyżona o 0,40 ha. Zawyżenie powierzchni (0,40 ha) stanowi 6,7797 % w stosunku do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli administracyjnej (5,90 ha). Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1975/2006, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym wynosi ponad 3 %, ale nie więcej niż 30 % obszaru stwierdzonego, kwota przyznawanej pomocy zostaje obniżona, w odniesieniu do wniosków pomocowych za rok kalendarzowy 2009 o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Płatność w wysokości 1.346,40 zł stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej 5,90 ha pomniejszonej o dwukrotność powierzchni zawyżonej (2 x 0,40 ha) oraz stawki płatności ONW strefa nizinna II - 264,00 zł/ha. 1.8 Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie najważniejszym aspektem było ustalenie, czy dane z systemu identyfikacji działek rolnych są na tyle wystarczającym dowodem, aby zostały w całości i wyłącznie wzięte pod uwagę przy wydaniu decyzji w sprawie przyznania płatności na rok 2009. Zawarte w bazie LPIS/GIS dane stanowią podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności, jednakże nie oznacza to, że nie podlegają one weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie. Weryfikacja wykazała, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności dla wskazanych w odwołaniu działek ewidencyjnych została wyznaczona prawidłowo. Przeprowadzenie obecnie kontroli na miejscu nie odzwierciedliłoby stanu gruntów producenta w 2009 r., kontrola powinna opierać się o aktualne dane. Odnosząc się do różnic w powierzchniach PEG wskazywanych w kolejno wydawanych decyzjach organ wyjaśnił, że postępowanie prowadzone przed wydaniem decyzji nr [...] uzupełniono o dane z systemu działek rolnych (metryka dziełek ewidencyjnych PEG) i przyjęte w zaskarżonej decyzji powierzchnie uprawnione są prawidłowe (wyznaczono je na rok 2009) i w większości nie są tożsame do powierzchni wskazanych w poprzedniej decyzji. Różnica dotyczy działek ewidencyjnych nr 487 i 7. Dla działki 487 wykluczony z powierzchni PEG obszar 0,22 ha nie uległ zmianie, ale ze względu na rok wykonania zdjęcia lotniczego (2009 czyli rok, którego dotyczył wniosek) organ pierwszej instancji odmiennie ocenił powierzchnie kwalifikujące się do płatności zlokalizowanych na niej działek rolnych (faktycznie zmierzono obszar gruntu omego i stwierdzono na tej podstawie, jaka była powierzchnia działki rolnej F, a pozostałą powierzchnię zakwalifikowano jako powierzchnię łąki stanowiącej działkę rolną G). Natomiast powierzchnia działki ewidencyjnej nr 7 składa się z dwóch odrębnych powierzchni -jednej o wielkości 0,34 ha i drugiej 0,02 ha i tak został oceniony ostatecznie przez wydział odpowiedzialny za system działek rolnych (mający możliwość sprawdzenia cząstkowych powierzchni PEG wyznaczonych na dany rok kalendarzowy). Powierzchnię działek rolnych określa się na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Ponieważ czynniki te są zmienne, powierzchnie kwalifikowane w różnych latach mogą odbiegać od stanu stwierdzonego w latach poprzednich, ze względu np. na zmianę sposobu użytkowania gruntów. 2.1 G.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję dyrektora. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi zakwestionowała konieczność zwrotu części przyznanych dopłat. Zarzuciła, że organ w sposób nieuzasadniony i niezrozumiały dla skarżącej pomniejszył powierzchnię dopłat, nie wyjaśniając przy tym przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem strony, powierzchnia zadeklarowana jest zgodna z rzeczywistością. Jeśli organ dostrzegł nieprawidłowości, to jeszcze przed wydaniem decyzji powinien zawiadomić rolnika i wyznaczyć kontrolę. Skarżąca zarzuciła, że organ posiadał zdjęcia lotnicze wykonane w dniu 17 lipca 2009 r., których nie wykorzystał do decyzji z dnia 26 lipca 2009 r. Organ z jednej strony organ powołuje się na dokumentację otrzymaną z PODGiK, a z drugiej strony odbiega od tych danych i stosuje praktyki pomiaru działek systemem LPIS/PEG. Od 2004 do 2009 r. posługiwano się starymi zdjęciami, dlatego weryfikacje wniosków organ winien przeprowadzić od 2004 r. Powierzchnia działki nr 7 jest większa, niż stwierdzono. Pierwsze prowadzone w sprawie postępowanie było prawidłowe i brak jest uzasadnienia by sprawę weryfikować. Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcia organów naruszają art. 80 i art. 8 k.p.a. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że powierzchnia PEG została wyznaczona na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w 2009 r. Natomiast zarzuty w przedmiocie oparcia wcześniejszego rozstrzygnięcia na ortofotomapie z 2003 r. nie mają wpływu na niniejszą sprawę, bo dotyczą decyzji wycofanej z obrotu prawnego. Zarzut dotyczący zwrotu płatności wynikającej z różnic w decyzjach nie był przedmiotem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto niniejsza sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., II SA/Ke 161/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009. W tej sytuacji kontrolując zaskarżoną decyzję zachodzi konieczność zastosowania art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. 4.2 Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 4.3 G.C. wnioskując o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) na rok 2010, zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 6,30 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębach B. i M., w gminie D. Organ wykluczył z zadeklarowanej powierzchni: z działki ewidencyjnej nr 1059 obszar zadrzewiony wzdłuż wschodniej granicy i zakrzaczony wzdłuż rowu - o powierzchni 0,03 ha, z działki ewidencyjnej nr 487 obszar zadrzewiony wzdłuż granicy południowej i południowo wschodniej oraz cieku wodnego - o powierzchni 0,22 ha, z działki ewidencyjnej nr 4 obszar wzdłuż drogi w zachodniej granicy i zadrzewienie z południowej części działki - o powierzchni 0,02 ha, z działki ewidencyjnej nr 7 obszar rzeki i zadrzewień wzdłuż rzeki oraz niespójny za rzeką - o powierzchni 0,10 ha, z działki ewidencyjnej 287 obszar zadrzewiony w południowej części - o powierzchni 0,03 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (6,30 ha), a powierzchnią stwierdzoną (5,90 ha) wynosi 0,40 ha, co stanowi 6,7797 % powierzchni stwierdzonej (5,90 ha). W takim przypadku organ zastosował przepis art. art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1975/2006 w zw. z art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004. 4.4 Zważywszy na wyżej zaprezentowane stanowiska skarżącej i organu, stwierdzić należy, że istota sporu sprowadza się do rozważenia, czy uprawnionym było działanie organów polegające wyłączeniu z pomocy ONW obszaru o powierzchni 0, 40 ha w przypadku działek A, F, G, H, I i J z powodu stwierdzonych zakrzewień, zadrzewień i obszarów nieużytkowanych rolniczo. Przedmiotową sprawę zainicjował wniosek skarżącej o przyznanie na rok 2009 płatności ONW. Należało zatem określić warunki przyznania tej płatności oraz stwierdzić ich spełnienie przez wnioskodawcę, czemu służy m.in. instrument prawny w postaci kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, określonych przepisami krajowymi i unijnymi (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu w zw. z art. 11 rozporządzenia nr 1975/2006 i art. 23 rozporządzenia nr 796/2004). 4.5 Warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określone zostały w § 2 rozporządzenia z 11 marca 2009 r. Wskazany przepis stanowi m.in., że płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części będących w jego posiadaniu, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha, jeżeli rolnikowi został nadany numer identyfikacyjny oraz jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest powołany w decyzji przepis art. 16 ust. 4 rozporządzenia nr 1975/2006, zgodnie z którym jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym wynosi ponad 3 %, ale nie więcej niż 30 % obszaru stwierdzonego, kwota przyznawanej pomocy zostaje obniżona, w odniesieniu do wniosków pomocowych za rok kalendarzowy 2009, o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Przepis ten przewiduje zatem konsekwencję w postaci pomniejszenia przysługującej płatności o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Organ wyliczył, że jest to kwota 211,20 zł. 4.6 W przedmiotowej sprawie kwestii spornej nie stanowiły przepisy prawa, lecz stan faktyczny w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności ONW na rok 2009. W ocenie organów ponownie rozpoznających sprawę, okoliczności faktyczne zostały w sprawie właściwie ustalone, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uzyskany w wyniku przeprowadzenia, odpowiadającej wymogom prawa unijnego i krajowego kontroli administracyjnej wniosku w ramach systemu identyfikacji działek rolnych, gdzie na podstawie ortofotomapy, dostarczonych przez stronę załączników graficznych oraz metryki działek ewidencyjnych została wyznaczona powierzchnia kwalifikowana do płatności. Po wykonaniu w 2009 r. zdjęć lotniczych tego obszaru zaktualizowane na ich podstawie ortofotomapy, świadczą o prawidłowości poczynionych ustaleń co do powierzchni PEG przedmiotowych działek rolnych skarżącej jako producenta rolnego. Skarżąca kwestionuje prawidłowość dokonanych ustaleń, zarzucając organowi, że w nieuzasadniony sposób zmniejszył areał do wyliczenia dopłat, w sytuacji gdy podany we wniosku o dopłaty areał jest zgodny z rzeczywistością. W związku z tym zarzutem wniosła o przeprowadzenie kontroli na miejscu spornych działek. 4.7 Dokonując oceny zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy materiał dowodowy zgromadzony w aktach pozwalał organom na poczynienie ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji. Narzędziem prawnym przewidzianym zarówno przez prawodawcę unijnego jak i krajowego służącym weryfikacji zgodności wniosku o przyznanie płatności z warunkami na jakich przyznawana jest dana płatność, są zarówno przeprowadzane przez pracowników ARiMR kontrole administracyjne, jak i kontrola na miejscu - art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu w zw. z art. 11 rozporządzenia nr 1975/2006 i art. 23 rozporządzenia nr 796/2004. Jeżeli zachodzi taka konieczność, organ powinien skorzystać z obu tych instrumentów. W wyniku dokonanej oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego, opartego głównie na instrumencie prawnym w postaci kontroli administracyjnej, Sąd podziela stanowisko organu, że powierzchnia kwalifikowana do płatności została dokładnie zmierzona. Dla potwierdzenia prawidłowości ustaleń powierzchni PEG, ma znaczenie interpretacja obrazu ortofotomapy potwierdzona przez pracownika wydziału GIS. Wydrukowana została metryka działek referencyjnych PEG, przez co organ wykonał wytyczne zawarte w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. Uwidocznione w sposób czytelny i precyzyjny na obrazach ortofotomapy zadrzewienia, zakrzeczenia i cieki wodne na zadeklarowanych działkach wykluczają możliwość aby organ dopuścił się nieprawidłowości w ustaleniu powierzchni PEG. Dołączony przez organ do akt sprawy fragment ortofotomapy z działkami nr 4, 7, 287, 487 i 1059, obrazuje zakres drzew, krzaków i cieków wodnych występujących na gruncie skarżącej. Ponadto na obrazie zdjęcia naniesiono różnokolorowe linie rozgraniczające oraz zakreślono nimi obszary wykluczone z płatności, co czyni fragmenty ortofotomapy czytelnymi i łatwymi do zinterpretowania dla rolnika. Obszar zaznaczony na zdjęciach liniami w kolorze zielonym i żółtym obejmuje teren zadrzewiony, niekwalifikujący się do płatności. Prawidłowo zatem obszar działek pozostający poza tymi liniami uznany został jako teren niezadrzewiony kwalifikujący się do płatności. 4.8 Zauważyć ponadto należy gołosłowność oraz ogólnikowość zarzutów skargi, wskazującą na subiektywną ocenę strony odnoszącą się do ustalenia powierzchni PEG. Skarżąca nie przedstawiła bowiem jakichkolwiek argumentów i dowodów na poparcie tezy o nieprawidłowościach pomiarów dokonanych metodą PEG, w oparciu o które można byłoby podważyć wiarygodność obrazu ortofotomapy wraz z naniesionymi na nich obszarami wykluczonymi z płatności. Samo tylko kwestionowanie ustalenia powierzchni kwalifikującej do płatności, odmiennie od oczekiwań strony nie oznacza, że w 2009 r. na gruntach skarżącej nie występowały zadrzewienia i ciek wodny. Zresztą w żadnym miejscu skarżąca nie zaprzecza aby takie zadrzewienia i ciek wodny występowały na zadeklarowanych działkach. Dlatego również i z tej przyczyny stanowisko organu o występowaniu na gruntach skarżącej zadrzewień i cieku wodnego jest przekonywujące i wystarczające do wykazania okoliczności zgłoszenia do płatności powierzchni niezgodnej z PEG-iem. 4.9 Skarżąca kwestionując prawidłowość pomiarów PEG, zawarła wniosek o konieczności przeprowadzenia kontroli na miejscu spornych działek. W związku z wnioskiem skarżącej i jednocześnie zarzutem wskazać należy, że choć ustanawiany na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) tj. ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych - system LPIS umożliwia stosowanie jednolitych standardów gwarantujących dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, to jednocześnie nie oznacza to, że procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są ortofotomapy, wyłącza czy też wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy w okolicznościach danego przypadku jest to uzasadnione rodzajem użytkowania rolniczego danego gruntu, który to może być z przyczyn obiektywnych niewidoczny na obrazach ortofotomapy. Podkreślić należy, że w postępowaniu przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek organu zawarty w art. 77 k.p.a. do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to zastąpiony został mocą art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu, obowiązkiem wyłącznie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Następstwem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w postępowaniu w sprawie przyznania płatności jest wzmożenie przez ustawodawcę aktywności stron postępowania pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy. Wnioskując o kontrolę na miejscu, skarżąca wykazała jedynie pozorną aktywność, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu, nie podaje bowiem żadnych argumentów na poparcie zasadności zastrzeżeń co do pomiaru metodą PEG. Samo zgłoszenie wniosku o kontrolę na miejscu i zastrzeżeń o nieprawidłowości pomiarów PEG, bez sprecyzowania, w czym skarżąca upatruje wadliwości czynności sporządzonego raportu i fragmentu ortofotomapy z naniesionymi obszarami niekwalifikującymi do płatności, nie może odnieść zamierzonego skutku. Sąd akceptując stanowisko organów wynikające z kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności ONW wskazuje, że o wadze dowodu z protokołu kontroli administracyjnej świadczy fakt, że kontrole takie przeprowadzane są przez określone podmioty, wyspecjalizowane i bezstronne, i co do zasady przypisać im należy walor wiarygodności. Przekonanie subiektywne skarżącej o nieprawidłowościach pomiarów metodą PEG, nie wystarczy aby podważyć wyniki kontroli administracyjnej. W omawianej sprawie organ dysponuje ortofotomapami potwierdzającymi stan użytkowania rolniczo przedmiotowych działek na dzień 31 maja 2009 r. i pomiarów powierzchni PEG dokonał w oparciu o zdjęcie wykonane w 2009 r., a nie jak bezpodstawnie zarzuca skarżąca wykonane w 2003 r. W takiej sytuacji organ zwolniony został z rozważania potrzeby kontroli na miejscu, mimo wniosku strony, w celu zweryfikowania dokonanych pomiarów. W ocenie Sądu wystarczającą podstawą rozstrzygnięcia był wobec powyższego dowód z przeprowadzonej kontroli administracyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy wykluczenie kontroli na miejscu uzasadnione jest z przyczyn obiektywnych, a to z uwagi na uwidoczniony w sposób czytelny i precyzyjny na obrazach ortofotoampy obszar wyłączony z płatności. 4.10 Sąd stwierdza, że organ wykonując wytyczne zawarte w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. przekonywująco wyjaśnił, które fragmenty działek rolnych i dlaczego podlegają wyłączeniu od płatności. Sposób w jaki obliczono ich powierzchnię PEG organ przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując, że w tym celu posłużono się ortofotomapą tj. zdjęciem lotniczym powierzchni ziemi, na którym po przetworzeniu do postaci metrycznej wykonano pomiary powierzchni kwalifikowanej tak jak na mapie. 4.11 Skarżąca zakwestionowała także zasadność weryfikacji na jej niekorzyść powierzchni zadeklarowanych do płatności działek po upływie 5 lat od daty złożenia wniosku. W związku z powyższym zarzutem wyjaśnić należy, że wobec stwierdzenia nieważności wydanej po raz pierwszy decyzji w sprawie wnioskowanej płatności, wniosek skarżącej z 15 maja 2009 r. został ostatecznie merytorycznie rozpoznany zaskarżoną decyzją. W postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji, organ był uprawniony do ponownej weryfikacji powierzchni działek deklarowanych do płatności i dokładnego jej zmierzenia w oparciu system identyfikacji działek oraz poprzez interpretację ortofotomapy wykonanej na podstawie nowych zdjęć z 2009 r. Wnioskodawca składając własnoręczny podpis na formularzu wniosku oświadcza, że dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym, natomiast na organie administracji ciąży obowiązek zweryfikowania tych danych w rzetelny sposób, co uczyniono. W wyniku ponownego postępowania organ, zgodnie z wytycznymi Sądu zaprezentowanymi w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., wyjaśnił ponadto wątpliwości skarżącej wskazujące na różnice w powierzchni PEG wskazanych w kolejno wydawanych decyzjach dotyczących działki nr 487 i 7. Różnice w powierzchni w/w działek wyniknęły, co podkreśla organ, z możliwości sprawdzenia cząstkowych powierzchni PEG wyznaczonych na dany rok kalendarzowy. Ponadto prowadzone postępowanie przez organ I instancji przed wydaniem decyzji nr /.../uzupełniono o dane z systemu działek rolnych, a powierzchnie działek kwalifikowanych do płatności wyznaczono na rok 2009. 4.12 Podsumowując wskazać należy, że ustalenie, iż powierzchnia części działek rolnych uprawniona do uzyskania płatności jest mniejsza od tej, którą we wniosku zadeklarowała strona, dało podstawy do pomniejszenia płatności ONW o dwukrotność stwierdzonej różnicy na mocy art. 16 ust. 4 rozporządzenia nr 1975/2006. Kontrolując zaskarżoną decyzję wydaną w warunkach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a, Sąd stwierdza, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy dawał organowi podstawę do stwierdzenia, iż powierzchnia pierwotnie zadeklarowana przez skarżącą do płatności ONW nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu na gruncie z tego powodu, że na części działek rolnych znajdują się zakrzewienia, zadrzewienia, obszary nieużytkowane rolniczo oraz cieki wodne, co nie zostało przez producenta rolnego uwzględnione we wniosku. 4.13 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło