I SA/Ke 241/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant ref.staż. Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]znak [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1997 r. i odsetki oraz zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 1996 r. i odsetki skargę oddala Postanowieniem z dnia [...]znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia T. P. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. znak: [...] z dnia [...] w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia 02 stycznia 1998r. dokonanej za pośrednictwem Banku w kwocie [...]zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za m-c listopad 1997r. w kwocie [...]zł i odsetki [...]zł oraz zaległości w podatku od towarów i usług za m-c luty 1996r. w kwocie [...]zł i odsetki [...]zł. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że T.P. w dniu 02 stycznia 1998r. za pośrednictwem Banku dokonała wpłaty w kwocie [...]zł. z oznaczeniem VAT za listopad 1997 r. Na dzień wpłaty tj. 02 stycznia 1998r. na koncie skarżącej widniała zaległość w podatku od towarów i usług za m-c luty 1996r. w wysokości [...]zł oraz za m-c listopad 1997r. w wysokości [...]zł. Zaległość w podatku od towarów i usług za m-c luty 1996r. w wysokości [...]zł powstała w związku ze złożeniem przez skarżącą w dniu 18 marca 1996r. deklaracji VAT-7 za miesiąc luty 1996r., z wykazaną kwotą do zwrotu na jej rachunek bankowy [...]zł. W dniu 27 marca 1996r. Urząd Skarbowy dokonał zwrotu na rachunek bankowy skarżącej kwoty [...]zł, natomiast kwotę [...]zł , w tym [...]zł na należność główną i odsetki [...]zł zaliczono na zaległość w podatku od towarów i usług za m-c grudzień 1995r. Decyzją znak: [...] z dnia [...] Urząd Skarbowy określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za okres luty 1996r. w kwocie [...]zł. Izba Skarbowa decyzją ostateczną znak: [...] z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w tym zakresie. W wyniku powyższego skarżąca otrzymała nienależny zwrot za miesiąc luty 1996r. w kwocie [...]zł. Na poczet nienależnego zwrotu za miesiąc luty 1996r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zaliczenia wykazanego zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1997r. w kwocie [...]zł w ten sposób, że [...]zł zaliczył na należność główną i [...]zł na odsetki, nadto zaliczył: wpłatę z dnia 17 listopada 1997r. w wysokości [...]zł na należność główną [...]zł, - odsetki [...]zł oraz wpłatę z dnia 15 grudnia 1997r. w wysokości [...]zł na należność główną - [...]zł, odsetki [...]zł. Po dokonaniu powyższych zaliczeń na dzień 02 stycznia 1998r. pozostała zaległość do uregulowania za m-c luty w kwocie [...]zł. Zaległość za listopad 1997r. wynikała ze złożonej w dniu 22 grudnia 1997r. deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 z wykazaną kwotą do zapłaty [...]zł, którą podatniczka winna zapłacić do 29 grudnia 1997r. W wyniku zaliczenia wpłaty z dnia 2 stycznia 1998 r. do uregulowania została kwota z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 1996r. w wysokości [...]zł, natomiast za miesiąc listopad 1997r. zaległość w całości została uregulowana. W motywach postanowienia organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nieprawidłowo dokonał zaliczenia wpłaty dokonanej w dniu 02.01.1998r. na podstawie przepisu art. 27 ustawy o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U z 1993r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.). W związku z wejściem w życie ustawy Ordynacja podatkowa zaliczenie powyższej wpłaty winno nastąpić na podstawie art. 62 § 1 i § 3 w związku z art. 55 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Wskazał, że ponieważ zasady zaliczeń określone w art. 27 ustawy o zobowiązaniach podatkowych odpowiadają zasadom wynikającym z art. 62 § 1 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa to nieprawidłowo powołany przez organ podatkowy pierwszej instancji przepis art. 27 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie ma wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł ponadto, że postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji ma charakter deklaratoryjny czyli nie tworzący nowych obowiązków, dotyczy stanu istniejącego w dniu przerachowania i odzwierciedla zapisy na karcie kontowej podatnika. Czynność przerachowania jest czynnością materialno-techniczną odzwierciedlającą sposób zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Z uwagi na fakt, że ma charakter informacyjno-rozrachunkowy nie mogły mieć zastosowania przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązania w części, w której wygasło na skutek wpłaty z dnia 2 stycznia 1998r. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że postanowienie pierwszoinstancyjne wydane zostało zgodnie z dyspozycją zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2003r. sygn. akt I SA/Kr 1231/01. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. P. domagała się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Zarzuciła, że powyższe postanowienie narusza przepis art. 80 w związku z przepisem art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz przepisy dotyczące postępowania podatkowego w szczególności przepisy art. 121 i 124 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art.70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem pięcioletni termin przedawnienia minął 31 grudnia 2001r. oraz 31 grudnia 2002r. i po tych latach wygasło prawo do zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych oraz zaliczenia na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądów podlega zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z punktu widzenia wskazanego kryterium należy stwierdzić, że postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie dotyczące zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatniczkę w dniu 2 stycznia 1998 r. na poczet zaległości w podatku VAT za miesiąc luty 1996 r. oraz listopad 1997 r. Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy było wyjaśnienie, jaki charakter ma zaskarżone postanowienie. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter informacyjno - rozrachunkowy, czynność przerachowania jest czynnością materialno - techniczną odzwierciedlającą sposób zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej. Jest więc aktem formalnym, nie przesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, ale informującym o sposobie zaliczenia wpłaty, umożliwiającym podatnikowi zweryfikowanie dokonanego przez organ rozliczenia. Ocena, że postanowienie ma charakter deklaratoryjny została zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. I SA Kr 1231/03, którą to oceną zarówno organy podatkowe, jak i sąd rozstrzygający sprawę są związane stosownie do treści art. art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153.poz. 1271 ze zm.). Organy podatkowe, realizując wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w przywołanym wyżej orzeczeniu, przedstawiły szczegółowo sposób rozliczenia wpłaty, wskazując źródło powstania zaległości podatkowych, wysokość zaległości w podatku od towarów i usług na dzień dokonania wpłaty przez skarżącą, sposób rozliczenia wpłaty, zaliczenie jej w części na należność główną, a w części na odsetki i okres za jaki odsetki zostały rozliczone. Podnieść należy, że zaliczenie wpłaty na poczet zaległości w podatku VAT za miesiąc listopad 1997 r. zostało dokonane zgodnie z dyspozycją skarżącej, że skarżąca nie kwestionuje wyliczenia wysokości zaległości podatkowej dokonanego przez organy na dzień wpłaty, jak również sposobu rozliczenia wpłaty. Skarżąca podnosi zarzut wygaśnięcia zobowiązań w dniu wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na skutek upływu terminu określonego w art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie sądu zarzut ten jest nieuzasadniony. Organy podatkowe prawidłowo wskazały, że konsekwencją zapłaty jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Dokonanie przez skarżącą w dniu 2 stycznia 1998 r. wpłaty kwoty [...] zł na poczet zaległości w podatku VAT za miesiąc listopad 1997 r. spowodowało wygaśnięcie z tą datą zobowiązania podatkowego za ten miesiąc. Zaliczenie pozostałej części wpłaty na poczet zaległości podatkowej za miesiąc luty 1996 r. i odsetek uzasadniał przepis art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Dniem zaliczenia wpłaty jest dzień jej dokonania, nie zaś dzień wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, które jak wskazano wyżej ma wyłącznie deklaratoryjny charakter. Wygaśnięcie zobowiązania na skutek zapłaty wyłącza ponowne wygaśnięcie na skutek przedawnienia. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej należało uznać za nieuzasadniony. Za nieuzasadniony należało też uznać zarzut naruszenia art. 80 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten reguluje instytucję wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty, jak również do złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Dotyczy zatem wygaśnięcia uprawnień podatnika w zakresie dysponowania nadpłatą, co nie miało miejsca w postępowaniu będącym przedmiotem rozpoznania przez sąd. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania, a w szczególności art. 121 i 124 Ordynacji podatkowej. Art. 121 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie do organów podatkowych to postępowanie staranne, merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa i nie zmienia się ocen tych interesów. Jakkolwiek zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe przy tym samym stanie faktycznym i prawnym może podważać zasadę zaufania do organów podatkowych, to zasada ta nie może być rozumiana jako konieczność wydawania aktów powielających poprzednie błędy. Organy prowadzące postępowanie w sprawie były związane zarówno oceną prawną, jak i wskazaniem, co do konieczności wydania deklaratoryjnego postanowienia, zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2003 r. i wydając zaskarżone postanowienie realizowały dyspozycję zawartą w wyroku. Nie została naruszona wyrażona w art. 124 Ordynacji podatkowej zasada przekonywania strony. Uzasadnienie postanowienia zawiera stosownie do art. 217 uzasadnienie faktyczne i prawne, organy wskazały datę, z jaką organ dokonał zaliczenia wpłaty, kwotę jaką zaliczył na należność główną i jaką na odsetki, okres rozliczenia odsetek oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało skargę oddalić. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do rozpoznania sprawy wynika rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 roku w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926).