I SA/Ke 244/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2004 rok oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] określająca J. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2004 r. w kwocie 600 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art.9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. , Nr 9 , poz. 84 z późn. zm.) na właścicielu ciąży obowiązek uiszczenia podatku od środków transportowych. Powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportu został zarejestrowany, a w przypadku środka transportu zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że J. D. jest właścicielem samochodu ciężarowego uniwersalnego marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg. Zastosowanie znajduje więc przepis art. 8 pkt 1 tej ustawy, stanowiący, że opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony. Taka konstrukcja przepisu oznacza, że samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej 3,5 tony również podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Dla poparcia takiej interpretacji przepisu Kolegium powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. FSK 154/04, w którym m.in. stwierdzono, że jeżeli dopuszczalna masa całkowita samochodu wynosi 3,5 tony - podlega on opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Dlatego też, zdaniem Kolegium, organ podatkowy I instancji zasadnie podjął decyzję na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2004 r. Potwierdzenie, iż dopuszczalna masa całkowita samochodu wynosi 3,5 tony stanowił wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, dokonany na podstawie świadectwa homologacji. Kolegium odparło też zarzut podatnika, jakoby uniemożliwiono mu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym. Na powyższe rozstrzygnięcie J. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie w całości, zarzucił: 1. naruszenie art. 84 i 217 Konstytucji RP przez nałożenie obowiązku podatkowego mimo braku podstaw prawnych do jego nałożenia; 2. naruszenie art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu, uznając, że podatek obejmuje również samochody ciężarowe o ciężarze całkowitym do 3,5 tony. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż mimo że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych obowiązuje od 2002 r. to podatek taki nie był wymierzany. Dopiero w 2006 r. Prezydent K. wymierzył podatek wstecz za lata 2003 r. i 2004 r. w sposób niedozwolony ustalając, że obowiązek podatkowy obciąża skarżącego, który posiada samochód o ładowności do 3,5 tony i przyjmując dowolnie, że ładowność ta mieści się w przedziale 3,5 tony do 5,5 tony. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 84 i 217 Konstytucji RP, wszystko co nie zostało poddane opodatkowaniu w ustawie podatkowej jest wolne od podatku. W takim zakresie jakim Konstytucja ustanawia zasadę ustawowego nakładania podatków nie jest możliwe stosowanie analogii. Stosownie zaś do art.7 organy działają na podstawie prawa i w granicach prawa. Samochód skarżącego ma ładowność całkowitą do 3,5 tony i na taką ładowność ma wystawiony dowód rejestracyjny. Przewożenie cięższych ładunków takim samochodem jest sprzeczne z przepisami o ruchu drogowym, grozi uszkodzeniem pojazdu i podlega odpowiedzialności karnoadministracyjnej. Ponadto prowadzenie samochodu o ładowności powyżej 3,5 tony wymaga innego prawa jazdy kategorii C, a nie kategorii B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 8 listopada 2006 r. skarżący dodatkowo wskazał, że samochody o maksymalnej ładowności 3,5 tony nie podlegają przepisom o transporcie drogowym i nie są dla nich wymagane winiety. Jego zdaniem sprawa nakładania nienależnego podatku budzi szerokie kontrowersje, które dostrzegł również ustawodawca i ma zmienić niekorzystną interpretację tych przepisów na korzyść posiadaczy samochodów o ładowności do 3,5 tony i zaniechać poboru podatku sprzecznego z obowiązującymi przepisami. Skarżący przytoczył również treść art.8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu pierwotnym i wg. stanu na dzień 1 stycznia 2002 r., dołączył treść artykułu "3,5 tony bez podatku" z Gazety Prawnej z dnia 02 października 2006 r. (zamieszczonego na stronach internetowych www. gazetaprawna.pl) oraz kserokopię winiety. Końcowo skarżący wyraził pogląd, iż również sąd administracyjny w granicach swoich kompetencji może właściwie ocenić zaskarżone decyzje i uznać je za nielogiczne i sprzeczne z powołanymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór pomiędzy stronami przedmiotowego stosunku sądowoadministracyjnego dotyczy interpretacji przepisu art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). W ocenie skarżącego, inaczej jak organów podatkowych, przepis ten nie nakłada obowiązku podatkowego na właścicieli samochodów o dopuszczalnej masie całkowitej równej 3,5 tony. Należy na wstępie podkreślić, iż Sąd dokonuje kontroli legalności działań organu podatkowego, w aspekcie zdarzeń podatkowych i ich oceny dokonanej przez ten organ. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego I instancji podejmowane były w warunkach art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Stosownie do tej normy prawnej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter decyzji deklaratoryjnej. W przypadku bowiem zobowiązań powstających z mocy prawa organy podatkowe nie są zaangażowane w proces powstawania zobowiązań podatkowych. Wymiar odbywa się bez ich udziału. Organy podatkowe przeprowadzają jedynie kontrolę prawidłowości wymiarów dokonanych przez inne podmioty. W ramach tzw. wymiarów kontrolnych mogą być wydawane "decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego". Decyzje te nie tworzą nowego stosunku między stronami, a jedynie stwierdzają jego istnienie i określone nieprawidłowości w realizacji świadczenia będącego jego treścią. Konsekwencją powyższego jest, że tego rodzaju decyzja powinna być podjęta w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie powstania zobowiązania podatkowego. Stosownie do treści art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegały samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton. W przedmiotowej sprawie elementem koniecznym więc dla ustalenia powstania stosunku zobowiązaniowego było wykazanie, czy samochód marki [...] o nr rej. [...] należy do kategorii pojazdów określonej w art.8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a dokładnie czy dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu jest równa lub większa od 3500kg. Zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy, w tym wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że dopuszczalna masa całkowita samochodu została określona na 3,5 tony. Tym samym samochód ten objęty został hipotezą powyższej normy prawnej. W ocenie Sądu, za właściwą należy uznać taką interpretację przepisu. Jak trafnie przywołał to organ podatkowy znajduje ona również potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. FSK 154/04, publ. Monitor Podatkowy, 2/2004) Dlatego za niezasadne należy uznać zarzuty skargi. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, 84 i 217 Konstytucji RP. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych został ujęty w akcie normatywnym rangi ustawy, nie budzi wątpliwości również jego zakres. Ocena tego obowiązku, nie może zaś, jak sugeruje skarżący, być dokonywana w oparciu o inne przepisy, w tym przepisy ruchu drogowego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia normy prawa podatkowego wyrażonej w art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dodatkowo należy zauważyć, iż skarżący w piśmie z dnia 8 listopada 2006 r., powołując się na artykuł prasowy, potwierdza niekorzystny dla podatnika stan prawny, niespójność przepisów i wyrażaną powszechnie konieczność przeprowadzania zmian legislacyjnych. Odnosząc się do tych postulatów, należy wskazać, iż Sąd administracyjny nie ma kompetencji prawotwórczych, a podstawowym kryterium kontroli sądowej jest legalność zaskarżonych decyzji. Dokonując oceny, zgodnie z tym kryterium, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, co mogło by stanowić przesłankę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.