I SA/Ke 246/05
WyrokWSA w Kielcach2005-11-14
Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter deklaratoryjny, a jego wydanie po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter deklaratoryjny i informacyjno-rozrachunkowy, odzwierciedlając czynność materialno-techniczną. Jego wydanie po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dopuszczalne, ponieważ wygaśnięcie zobowiązania na skutek zapłaty (zaliczenia wpłaty) następuje z dniem dokonania wpłaty, a nie z dniem wydania postanowienia. Wygaśnięcie zobowiązania na skutek zapłaty wyłącza ponowne wygaśnięcie na skutek przedawnienia.Stan faktyczny
Skarżąca T. P. kwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowej w S. dotyczące zaliczenia wpłaty z dnia 15 grudnia 1998 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec, wrzesień i październik 1998 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, wskazując, że termin przedawnienia minął 31 grudnia 2003 r. Sąd rozpoznał skargę, oceniając zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant ref.staż. Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, wrzesień i październik 1998 r. skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...]znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia T. P. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. znak: [...] z dnia [...] w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia 15 grudnia 1998r. dokonanej za pośrednictwem Banku w kwocie [...]zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, wrzesień i październik 1998r.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że T.P. przelewem z dnia 15 grudnia 1998r. uiściła podatek od towarów i usług za miesiąc październik 1998r. w kwocie [...]zł.
Na dzień wpłaty skarżąca posiadała zaległości w podatku od towarów i usług
- za miesiąc październik 1998r. w kwocie [...]zł, za miesiąc czerwiec 1998 r. kwocie [...]zł oraz za miesiąc wrzesień 1998 r. w kwocie [...] złoty. Zaległość za miesiąc październik 1998 wynikała ze złożonej w dniu 20 listopada 1998r. deklaracji VAT-7 i którą podatniczka winna uiścić w dniu 25 listopada 1998r. Zaległość za miesiąc czerwiec 1998r. wynikała ze złożonej w dniu 27 lipca 1998r. deklaracji VAT-7 z wykazaną do zapłaty kwotą [...]zł, którą podatniczka winna zapłacić w dniu 27 lipca 1998r. Zaległość do kwoty [...]zł została uregulowana wpłatą z dnia 29 sierpnia 1998r. w wysokości [...]zł zaliczoną na należność główną [...]zł, odsetki [...]zł, zgodnie z postanowieniem Nr [...] z dnia [...], wpłatą z dnia 30 września 1998r. w wysokości [...]zł zaliczoną na należność główną [...]zł, odsetki [...]zł, zgodnie z postanowieniem Nr[...]z dnia [...], wpłatą z dnia 13 października 1998r. w wysokości [...]zł zaliczoną na należność główną [...]zł, odsetki [...]zł, zgodnie z postanowieniem Nr[...]z dnia [...].
Zaległość za miesiąc wrzesień 1998r. wynikała ze złożonej w dniu 20 października 1998r. deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą do zapłaty [...]zł, której podatniczka winna dokonać w dniu 26 października 1998r., Przedmiotowa zaległość do kwoty [...]zł została uregulowana wpłatą z dnia 10 listopada 1998r. w wysokości [...]zł zaliczoną na należność główną [...]zł, odsetki [...]zł, zgodnie z postanowieniem Nr[...]z dnia [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zaliczył wpłatę z 15 grudnia 1998 na poczet zaległości w podatku od towarów i usług: za miesiąc październik 1998r. na należność główną [...]zł, odsetki [...]zł oraz koszty upomnienia [...]zł, za miesiąc czerwiec 1998r. na należność główną [...]zł, odsetki [...]zł oraz za miesiąc wrzesień 1998r. na należność główną [...]zł, oraz koszty upomnienia [...]zł. Powyższego zaliczenia organ dokonał na podstawie art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podatkowy drugiej instancji podniósł, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny, nie tworzący nowych obowiązków, dotyczy stanu istniejącego w dniu przerachowania i zapisów na karcie kontowej podatnika. Czynność przerachowania jest czynnością materialno techniczną odzwierciedlającą sposób zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Z zapisu na karcie kontowej wynika, że przerachowanie zostało dokonane 18 grudnia 1998r. Z uwagi na fakt, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter informacyjny
nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań, które wygasły w wyniku zaliczenia wpłaty w 1998r.
Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że postanowienie pierwszoinstancyjne wydane zostało zgodnie z dyspozycją zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie
Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2003r. sygn. akt I SA/Kr 1231/01.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. P. domagała się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Zarzuciła, że powyższe postanowienie narusza przepis art. 80 w związku z przepisem art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz przepisy dotyczące postępowania podatkowego w szczególności przepisy art. 121 i 124 ustawy Ordynacja podatkowa.
Skarżąca podniosła, że zgodnie z art.70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem pięcioletni termin przedawnienia minął 31 grudnia 2003r. i po tej dacie wygasło prawo do zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych oraz zaliczenia na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach , zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Ocenie sądów podlega zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z punktu widzenia wskazanego kryterium należy stwierdzić, że postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie dotyczące zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatniczkę w dniu 15 grudnia 1998 r. na poczet zaległości w podatku VAT za miesiące czerwiec, wrzesień i październik 1998 r. Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy było wyjaśnienie, jaki charakter ma zaskarżone postanowienie. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter informacyjno - rozrachunkowy, czynność przerachowania jest czynnością materialno - techniczną odzwierciedlającą sposób zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej. Jest więc aktem formalnym, nie przesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, ale informującym o sposobie zaliczenia wpłaty, umożliwiającym podatnikowi zweryfikowanie dokonanego przez organ rozliczenia. Ocena, że postanowienie ma charakter deklaratoryjny została zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. I SA Kr 1231/03, którą to oceną zarówno organy podatkowe, jak i sąd rozstrzygający sprawę są związane stosownie do treści art. art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153.poz. 1271 ze zm.).
Organy podatkowe, realizując wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w przywołanym wyżej orzeczeniu, przedstawiły szczegółowo sposób rozliczenia wpłaty, wskazując źródło powstania zaległości podatkowej, wysokość zaległości w podatku od towarów i usług na dzień dokonania wpłaty przez skarżącą, sposób rozliczenia wpłaty, zaliczenie jej stosownie do dyspozycji skarżącej w pierwszej kolejności na zaległość za miesiąc październik 1998 r. zaś pozostałą kwotę na zaległości istniejące w dniu wpłaty. Podnieść należy, że zaliczenie wpłaty na poczet zaległości w podatku VAT za październik 1998 r. zostało dokonane zgodnie z dyspozycją skarżącej, że skarżąca nie kwestionuje wyliczenia wysokości zaległości podatkowych dokonanych przez organy na dzień wpłaty, jak również sposobu rozliczenia wpłaty. Skarżąca zarzuca wygaśnięcie zobowiązań podatkowych na dzień wydania postanowienia na skutek upływu terminu określonego w art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie sądu zarzut ten jest nieuzasadniony. Organy podatkowe prawidłowo wskazały, że konsekwencją zapłaty jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego stosownie do art. 59§ 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Dokonanie przez skarżącą w dniu 15 grudnia 1998 r. wpłaty kwoty [...]zł i zaliczenie jej na karcie kontowej podatniczki na poczet zaległości w podatku VAT za miesiące październik, czerwiec i wrzesień 1998 r. spowodowało wygaśnięcie z tą datą zobowiązań podatkowych. Dniem zaliczenia wpłaty jest dzień jej dokonania, nie zaś dzień wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, które jak wskazano wyżej ma wyłącznie deklaratoryjny charakter. Wygaśnięcie zobowiązania na skutek zapłaty wyłącza ponowne wygaśnięcie na skutek przedawnienia. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej należało uznać za nieuzasadniony. Za nieuzasadniony należało też uznać zarzut naruszenia art. 80 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten reguluje instytucję wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty, jak również do złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Dotyczy zatem wygaśnięcia uprawnień podatnika w zakresie dysponowania nadpłatą, co nie miało miejsca w postępowaniu będącym przedmiotem rozpoznania przez sąd.
Organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania, a w szczególności art. 121 i 124 Ordynacji podatkowej. Art. 121 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie do organów podatkowych to postępowanie staranne, merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa i nie zmienia się ocen tych interesów. Jakkolwiek zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe przy tym samym stanie faktycznym i prawnym może podważać zasadę zaufania do organów podatkowych, to zasada ta nie może być rozumiana jako konieczność wydawania aktów powielających poprzednie błędy. Organy prowadzące postępowanie w sprawie były związane zarówno oceną prawną, jak i wskazaniem, co do konieczności wydania deklaratoryjnego postanowienia, zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2003 r. i wydając zaskarżone postanowienie realizowały dyspozycję zawartą w wyroku. Nie została naruszona wyrażona w art. 124 Ordynacji podatkowej zasada przekonywania strony. Uzasadnienie postanowienia zawiera stosownie do art. 217 uzasadnienie faktyczne i prawne, organy wskazały datę, z jaką organ dokonał zaliczenia wpłaty kwotę, jaką zaliczył na należność główną i jaką na odsetki, okres rozliczenia odsetek. Podały, że dokonały zaliczenia kierując się regułą zawartą w art. 62 § 1, zaś podstawą prawną rozstrzygnięcia jest przepis art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało skargę oddalić. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do rozpoznania sprawy wynika rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 roku w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło