I SA/Ke 25/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2008r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego skargę oddala. I SA/Ke 25/08 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpoznaniu zażalenia J. Z., uchylił w całości postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w K. z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jak ustalił Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 1999 r. do stycznia 2004 r. w kwocie [...] zł. Dyrektor ZUS Oddział w K. Inspektorat w O. dokonał w dniu [...] r. zajęcia świadczenia rentowego pobieranego przez J. Z.. W dniu [...] zobowiązany złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, kwestionując w nich istnienie obowiązku, jako, że jego zdaniem nie istnieje prawomocna decyzja, na które opiera się wszczęte postępowanie egzekucyjne. Postanowienie z dnia [...] r. Inspektorat ZUS w O., jako wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione, bowiem obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego został ustalony prawomocną decyzja z dnia [...] r. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela Dyrektor ZUS Oddział w K., działając jako organ egzekucyjny, postanowieniem z [...] r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu zażalenia J.Z. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie organu egzekucyjnego. Na postanowienie to zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2007 r. uchylił postanowienia organów obu instancji wskazując na nieprawidłowości tytułów wykonawczych stanowiących podstawę prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] do [...]. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wnosił o umorzenie postępowania również w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie to J.Z. zaskarżył do WSA w Kielcach. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor ZUS Oddział Wojewódzki w K. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów egzekucyjnych nr [...] do [...] oraz postanowił nie umarzać postępowania prowadzonego na podstawie tytułów nr [...] do [...] gdyż należności objęte tymi tytułami zostały wyegzekwowane w drodze postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia w części nie umarzającej prowadzonego postępowania. Po rozpatrzeniu tego zażalenia, organ drugiej instancji uznał za zasadne uchylenie w całości kwestionowanego postanowienia z uwagi na niewłaściwy tryb postępowania przyjęty przez organ pierwszej instancji oraz niewłaściwe rozstrzygnięcie. Wszczęcie postępowania w rozpatrywanej sprawie nastąpiło, bowiem w wyniku pisma skarżącego z dnia 26 października 2005 r. stanowiącego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji winien ustosunkować się do zarzutów na prowadzone postępowanie a w razie uznania ich za zasadne w całości umorzyć prowadzone postępowanie egzekucyjne. W skardze na powyższe postanowienie J.Z. zarzucił : - naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. przez orzeczenie ponad żądanie zażalenia; - naruszenie art. 139 k.p.a. przez błędną interpretację; - art. 17 § 1 i art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego niezastosowanie. Przy tak sformułowanych zarzutach wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ drugiej instancji naruszył zasadę reformationis in peius ponieważ będąc związany zakresem zaskarżenia orzekł ponad jego granice. Wskazał nadto, że postępowanie prowadzone jest na podstawie nieważnej decyzji wymiarowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenia, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem organu nie naruszył on treści art. 6 i 7 k.p.a. bowiem działał na podstawie przepisów prawa podejmując wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nie została naruszona zasada reformationis in peius z art. 139 k.p.a. skoro uchylono postanowienie, z którego skarżący był niezadowolony, a które zostało wydane w niewłaściwym trybie postępowania. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 17 § 1 i art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skoro postępowanie toczyło się w trybie przewidzianym w art. 34 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) -dalej: p.p.s.a.- sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się, więc do zbadania czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia ogólnych zasad postępowania określonych w art. 6 i 7 k.p.a. Skarżący nie sprecyzował bliżej tego zarzutu a organ działał na podstawie wskazanych w kwestionowanym postanowieniu przepisów prawa tj. kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 Nr 229, poz. 1954 ze zm.)- dalej: ustawa o egzekucji. Rozstrzygając sprawę miał natomiast na uwadze dogłębne wyjaśnienie wszelkich jej okoliczności jak również uwzględniania słusznego interesu strony oraz interesu społecznego. Brak jest również podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów art. 138 § 1 i art. 139 k.p.a. Pierwszy z tych przepisów pozwala organowi drugiej instancji na uchylenie w całości skarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia gdy jej rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części. Z kolei w art. 139 k.p.a unormowana została zasada reformationis in peius, czyli zakaz rozstrzygania na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że decyzja lub postanowienie rażąco naruszają prawo lub interes społeczny. Uchylenie kwestionowanego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie stanowi naruszenia tego zakazu. W tym wypadku rozstrzygnięcie praw i obowiązków materialno prawnych strony następuje, bowiem w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Jak wykazał organ odwoławczy sprawa została rozstrzygnięta w niewłaściwym trybie oraz w oparciu o niewłaściwe przepisy. Postępowanie zostało wszczęte na skutek zarzutów skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a więc powinno toczyć się w trybie przewidzianym w art. 33 – 34 ustawy o egzekucji. Stosownie do treści art. 34 § 4 po rozpatrzeniu sprawy w tym trybie organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Tymczasem organ egzekucyjny rozstrzygnął sprawę na podstawie art. 59 § 1 ustawy o egzekucji. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym przez organ odwoławczy o niedopuszczalności zmiany trybu w takim przypadku, co skutkowało uchyleniem kwestionowanego postanowienia w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia celem rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów na prowadzone postępowanie. Skoro, bowiem organ ten nie rozstrzygnął co do istoty sprawy konieczne jest przeprowadzenie w całości postępowania wyjaśniającego. W jego trakcie organ rozważy także podnoszony przez skarżącego, a bliżej nie sprecyzowany, zarzut nieważności decyzji wymiarowej. W konsekwencji powyższych rozważań za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżącego naruszenia przepisu art. 59 § tejże ustawy przez jego niezastosowanie. Jak już wyżej wskazano w razie uznania zarzutów za uzasadnione podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest, bowiem przepis art. 34 § 4 ustawy o egzekucji. Z tych wszystkich względów skarga okazała się bezzasadna, co stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skutkowało jej oddaleniem.