I SA/Ke 250/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. 1.1 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: inspektor) decyzją z 28 marca 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 25 listopada 2021 r. nr [...] o nałożeniu na J. F. kary pieniężnej w wysokości [...] zł i umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie. 1.2 Organ wyjaśnił, że w siedzibie przedsiębiorcy J. F., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe J. F., przeprowadzono kontrolę, której przedmiotem było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: u.t.d. Stwierdzono naruszenia: 1. lp. 9.1 - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego; 2. lp. 6.1.5 - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie; 3. lp. 6.3.16 - nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4. lp. 6.3.19 - niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1- lp. 6.3.10 i 6.3.14. 1.3 Organ opisał w treści decyzji powyższe naruszenia wskazując ich zakres, podstawę prawną oraz wysokość wymierzonej kary pieniężnej. W zakresie naruszenia z lp. 6.3.16 załącznika nr [...] do u.t.d. podniósł, że podczas kontroli w siedzibie podmiotu nie okazano wykresówek kierowców: M. K. z pojazdu o nr rej. [...] za dni: 8 lutego 2020 r., 18 lutego 2020 r.; A. P. z pojazdu o nr rej. [...] za dni: 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9 grudnia 2019 r., 24, 25, 27 stycznia 2020 r., 8 lutego 2020 r.; M. L. z pojazdu o nr rej. [...] za dni: 9, 10, 11, 12, 18 grudnia 2019 r., 11 stycznia 2020 r., J. F. z pojazdu o nr rej. [...] za dni: 18, 19, 20 grudnia 2019 r., 15 stycznia 2020 r. Zdaniem organu, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości 11.500 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. W odwołaniu strona wskazała, że 2 czerwca 2020 r., pocztą mailową została wysłana umowa użyczenia, z której wynika kiedy i kto użyczał pojazdów. Podczas kontroli w firmie zostały zatem okazane wszystkie dokumenty, o jakich była mowa w wezwaniu. Odnosząc się do tego argumentu organ wskazał, że w aktach sprawy nie widnieją umowy użyczenia, które rzekomo skarżący przesłał pocztą mailową. Skarżący również w toku postępowania odwoławczego nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających stawiane przez niego tezy. Zatem brak jest dowodów, które mogłyby obalić ustalenia poczynione przez organ kontrolny. Samo stwierdzenie skarżącego, niepoparte dowodami, nie stanowi okoliczności do uchylenia decyzji w kwestionowanym przez stronę zakresie. 1.4 Organ odwoławczy wskazał, że art. 92c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce. Strona nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy skutki prawne prowadzące do zwolnienia się z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie przepisów prawa. To przedsiębiorca nadzoruje pracę kierowców, w ramach stosunku pracy. Zatem ma on wpływ na działania podległych mu pracowników, dając im polecenia służbowe. Nadto to pracodawca organizuje pracę, jest odpowiedzialny za prawidłowe planowanie zadań transportowych z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa w zakresie transportu drogowego. Ponadto, aby doszło do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, to przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenie musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. 2.1 Na powyższą decyzję J. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie decyzji w zakresie naruszenia określonego w lp. 6.3.16. Zarzucił: 1. rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a ustaleniami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy zawartymi w decyzji o nałożeniu kary; 2. brak rozpoznania sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 3. naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, 4. naruszenie art. 7, art. 11, art. 78 § 1 k.p.a. przejawiające się nieuwzględnieniem mających istotne znaczenie dla sprawy dowodów przedkładanych i wnioskowanych przez stronę, tj. brak możliwości dostarczenia wyjaśnień mających istotny wpływ dla sprawy, 5. brak uwzględnienia dostarczonych wcześniej umów użyczenia pojazdów. 2.2 W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przed wydaniem decyzji, w dniu 19 czerwca 2020 r. złożył wyjaśnienia, które miały na celu udowodnienie, że nie miał żadnego wpływu na powstałe naruszenie skutkujące nałożeniem kary pieniężnej. Organ wydał przedmiotową decyzję nie odnosząc się do tego stanowiska. Całkowicie niesłusznym jest stwierdzenie organu o nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego określonego w załączniku nr 3 Ip. 6.3.16. W dniu 2 czerwca 2020 r. została wysłana na pocztę mailową umowa użyczenia samochodu. W umowie tej w sposób bezsporny jest napisane jakie pojazdy, kto i w jakim czasie użyczał pojazdy. Podczas kontroli przedsiębiorstwa zostały dostarczone wszystkie dokumenty, o których była mowa w wezwaniu. Umowy użyczenia pojazdów również. Ponadto podczas okazywania dokumentów do kontroli zostało przekazane zaświadczenia potwierdzające odpoczynek kierowców, a co za tym idzie jednocześnie wskazujące, w których dniach kierowca nie prowadził pojazdu. Organ w żaden sposób się nie odniósł do tych wyjaśnień w kolejnej decyzji. 2.3 Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Organ nie zweryfikował podczas kontroli, czy nie zachodzą negatywne przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. To na organie ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego, jeśli zaś strona w toku postępowania przedstawiła dokumenty, które pozostają w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, to organ ma obowiązek poczynić wyjaśnienia w tym zakresie i nie może być bezczynny. Skarżący nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszeń w zakresie nieudostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, o których mowa w decyzji administracyjnej. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: 4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.2 W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarzuty skargi dotyczą tych ustaleń organu, w których stwierdzono naruszenie objęte lp. 6.3.16 załącznika nr 3 u.t.d. Są one bezzasadne, ponieważ decyzja w pełni odpowiada prawu. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań Sądu. 4.3 Kara pieniężna została nałożona na skarżącego w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Artykuł 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Załącznik nr 3 w pozycji nr 6.3.16. stanowi, że nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy – podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. 4.4 Zdaniem skarżącego, ustalenia przyjęte przez organ są błędne, ponieważ w trakcie kontroli udostępniono wszystkie wykresówki oraz dane pobrane z kart kierowców i tachografów cyfrowych, a ponadto zaświadczenia potwierdzające odpoczynek kierowców. W ocenie Sądu, twierdzenia skarżącego są bezpodstawne. Materiał zgromadzony w aktach sprawy, jak i poczynione na jego podstawie ustalenia, nie potwierdzają twierdzeń strony. Organ bezsprzecznie ustalił, że nie okazano wykresówek ww. kierowców. Przy czym organ prawidłowo zażądał je za dni, w których kierowcy przebywali w pracy, o czym świadczy zawarte w aktach sprawy "zestawienia okresów bez zaświadczenia" obejmujące urlopy i dni wolne kierowców (k. 105). Jak przy tym wynika z treści art. 33 ust. 3 rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1), przedsiębiorstwa transportowe mają obowiązek przechować wykresówki i wydruki w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz okazać je lub doręczyć na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Obowiązkom tym skarżący zaniechał. Wbrew twierdzeniom nie dostarczył też do organu wszystkich dokumentów, o których była mowa w wezwaniu z 18 maja 2020 r., w tym drogą elektroniczną – umowy użyczenia pojazdów. Akta sprawy nie zawierają takich dokumentów. Gdyby zaś - jak skarżący podnosi, w istocie dokumenty te okazał w trakcie kontroli i przesłał do organu, a organ temu zaprzeczył w swojej decyzji, nic nie stało na przeszkodzie, aby przedstawił je inspektorowi w toku dalszego postępowania. Tego nie uczynił, co podważa wiarygodność jego twierdzeń o okazaniu i przesłaniu ww. dokumentów. Na tej podstawie organ doszedł do uzasadnionych wniosków, że w sprawie doszło do omawianego naruszenia zawartego w pozycji lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. Wbrew zarzutom skargi, czyniąc te ustalenia zrealizował wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek przestrzegania przez organy zasady praworządności i dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W swojej decyzji wyczerpująco wskazał, jakie fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł, wyjaśnił też podstawę prawną decyzji. Natomiast skarżący nie wykazał się dostateczną aktywnością. Tymczasem strona, która podnosi, że stwierdzenia organu są niezgodne z rzeczywistością, powinna na tę okoliczność przedstawić przeciwdowód. Gołosłowne, niepoparte żadnymi konkretnymi informacjami twierdzenia strony nie mogą prowadzić do obalenia rzetelnie udowodnionych ustaleń organu. 4.5 Skarżący podniósł również, że miał żadnego wpływu na powstanie naruszeń w zakresie nieudostępnienia podczas kontroli danych z karty kierowcy i tachografu. Odnosząc się do tego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Wymaga wyjaśnienia, że określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. Niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości jest zatem wykazanie przez przedsiębiorcę, że nie przyczynił się on swoim zachowaniem do ich powstania. Musi on wykazać takie okoliczności i zdarzenia, które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu w transporcie drogowym. Należy jednak zauważyć, że to do przedsiębiorcy należy inicjatywa dowodowa mająca wykazać, że w sprawie zaistniały okoliczności umożliwiające uwolnienie się od odpowiedzialności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2022 r. II GSK 1481/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący w rozpoznawanej sprawie nie podał żadnych okoliczności wskazujących na to, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, jak również, że naruszenia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Nie było zatem żadnych przesłanek do przyjęcia, że zaistniała jakaś sytuacja wyjątkowa, niemożliwa do przewidzenia. W związku z tym w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.d.t. 4.6 Podsumowując, skarżący w żaden sposób nie wykazał podniesionych w skardze okoliczności, przez co nie można podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji. Należy przy tym zauważyć, że w toku postępowania był prawidłowo i wyczerpująco pouczany o przysługujących mu prawach (np. w zawiadomieniu z 25 sierpnia 2021 r.). Wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 K.p.a. Podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej – art. 8 K.p.a., należycie i wyczerpująco informując stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, do czego zobowiązuje treść art. 9 K.p.a. Stronie został zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, stosownie do treści art. 10 k.p.a. Organ nie naruszył również art. 11 k.p.a. wyjaśniając stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy – art. 77 § 1 k.p.a., oceniając go z zachowaniem zasady wyrażonej w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji spełnia zaś wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. W postępowaniu dowodowym przeprowadzonym zgodnie z powyższymi wymogami organ prawidłowo zastosował przepis prawa materialnego – art. 92a ust. 1 u.t.d. 4.7 Decyzja jest prawidłowa także w pozostałej części, tj. nieobjętej zarzutami skargi. Przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola z urzędu nie wykazała żadnych naruszeń i w tym zakresie. 4.8 Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.