I SA/Ke 255/07
WyrokWSA w Kielcach2007-10-24
Skład orzekający: Maria Grabowska, Ewa Rojek, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut strony skarżącej dotyczący kwestionowania wyników pomiaru powierzchni działek rolnych, który miał wpływ na odmowę przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności oraz zasadę prawdy obiektywnej, nie rozpoznał zarzutu skarżącej dotyczącego kwestionowania wyników pomiaru powierzchni działek rolnych i nie odniósł się do niego w uzasadnieniu decyzji. Zastosowanie nieobowiązujących przepisów prawa bez odpowiedniego uzasadnienia również stanowiło naruszenie. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Strona skarżąca Z.L. złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, deklarując określoną powierzchnię działek. Kontrola administracyjna wykazała różnice w deklarowanej powierzchni, co skutkowało odmową przyznania płatności przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę, kwestionując wyniki pomiaru kontrolnego i podając własne pomiary powierzchni.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz określenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek,, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata A.F. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej ustanowionej z urzędu, w tym kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług.
I SA/Ke 255/07
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania Z.L. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W motywach decyzji organ wskazał, że [...] r. Z.L. złożyła wniosek o przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W złożonym wniosku zadeklarowała do płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej piętnaście działek o łącznej powierzchni [...] ha położonych na czterech działkach ewidencyjnych w obrębie R. gminie R. Kontrola administracyjna przeprowadzona w gospodarstwie rolnym Z.L. w dniu [...] r. wykazała różnice w deklarowanej powierzchni działek rolnych oznaczonych we wniosku literami B, C, D, E, G, H, I, J, Ł, M, N., co skutkowało odmową przyznania płatności przez organ pierwszej instancji.
Organ wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na działalność rolniczą prowadzoną na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, (zwanych obszarami ONW) oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania regulują przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73 poz. 657 ze zm.) oraz przepisy unijne w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR )( (Dz. Urz. WE L 153 z 30. 04. 2004 r.) oraz Rozporządzenie Komisji ( WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. Urz. WE L141 z 30 04 2004 r.). Organ powołując się na treść art. 67 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 wskazał, że wnioski o płatności są sprawdzane w sposób zapewniający rzeczywistą ich weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Zgodnie z art. 50 ust 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w związku z art. 70 Rozporządzenia (WE) Nr 817/2004 i art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o pomoc przekracza obszar obszar zatwierdzony, pomoc obliczana jest w oparciu o obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw - z zastrzeżeniem jakiegokolwiek zmniejszenia płatności lub wykluczenia płatności zgodnie z art. 51 i 53. Zgodnie z art. 51 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem zatwierdzonym jest większa niż 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw pomoc nie zostanie przyznana. Z.L. ubiegała się o przyznanie płatności, deklarując do płatności piętnaście działek rolnych o powierzchni [...] ha. Powierzchnia działek uprawnionych do płatności wynosi [...] ha. Zawyżenie powierzchni we wniosku Z.L. stanowi 30,02% w stosunku do powierzchni uprawnionej co skutkuje odmową przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Organ podniósł, ze Z.L. nie poinformowała z własnej inicjatywy o tym, że wniosek nie jest prawidłowy, ujawnienie nieprawidłowości nastąpiło w wyniku kontroli. Podkreślił, że do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji Z.L. nie wniosła zastrzeżeń do wyników pomiarów przedstawionych w protokole z czynności kontrolnych. Organ podzielił zatem stanowisko organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję Z.L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Podniosła, że użytkowana przez nią powierzchnia według jej pomiarów wynosi faktycznie [...] ha. Podała pomiar poszczególnych działek ewidencyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skargę należy uznać za uzasadnioną. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną. Odwołanie przenosi zatem na organ odwoławczy kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznacza obowiązek organu zbadania i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpatrywaną sprawą z jednoczesną kontrolą zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Nakaz ten wynika z sformułowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej oraz stanowiącego konkretyzację powyższej zasady przepisu art. 77 k.p.a. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Dla ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym organ ma obowiązek wykorzystać wszystkie środki dowodowe które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zaniechanie przez organy podjęcia czynności procesowych, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone, istotne dla niej okoliczności, jest uchybieniem postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału oznacza dokonanie oceny opartej na wszechstronnej analizie materiału dowodowego, ze wskazaniem podstaw oceny, której organ winien dać wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył powyższe zasady, nie rozpoznał zarzutu skarżącej i nie odniósł się do niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z protokołu czynności kontrolnych nr [...] wynika, że obszar stwierdzony w wyniku kontroli wynosił [...] ha –Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zakwestionowała wynik pomiaru kontrolnego dokonanego w dniu [...] r. Skarżąca nie kwestionowała samego faktu istnienia rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią istniejącą, z tym, że powołując się na własne pomiary, stwierdziła że faktyczna powierzchnia wynosi nie [...] ha jak przyjął organ pierwszej instancji lecz [...] ha., wskazując jednocześnie w odniesieniu do których działek ewidencyjnych wystąpiły według niej różnice. Organ odwoławczy nie wyjaśnił powyższej okoliczności nie rozważył podniesionego zarzutu. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji powiązania wielkości obszaru zadeklarowanego i stwierdzonego z płatnościami z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania czy też wykluczenia płatności.
Rozpoznając odwołanie organ nie może ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania rozstrzygnięcia. O ile przed organem pierwszej instancji skarżąca nie kwestionowała pomiarów wynikających z protokołu kontrolnego to składając odwołanie zakwestionowała go, powołując się na własny pomiar. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie i rozważenie podniesionej okoliczności, przy uwzględnieniu z jednej strony faktu iż nie uczestniczyła w pomiarze kontrolnym, przebywała w szpitalu, ( adnotacja w rubryce [...] protokołu z czynności kontrolnych ), że protokół z kontroli został jej doręczony z zastrzeżeniem, iż nie jest to wersja ostateczna zatwierdzona przez ARiMR, z drugiej strony przy uwzględnieniu złożonego przez skarżącą oświadczenia w dniu [...] , w którym zgodziła się z pomiarem.
Zgodnie z określoną w art. 11 k.p.a zasadą przekonywania, organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek jakimi się kierował przy rozpatrywaniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu o trafności rozstrzygnięcia jest jego uzasadnienie, które winno składać się z części omawiającej podstawy faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia.( art. 107 k.p.a.) Uzasadnienie decyzji winno być zindywidualizowane, w szczególności w zakresie ustaleń faktycznych, winno jasno określać nie tylko dowody na podstawie których organ dokonał ustaleń ale wskazywać dlaczego nie uwzględnił zarzutów lub twierdzeń strony. Organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzenia skarżącej kwestionującej pomiar, nie wyjaśnił czy przyjęcie powierzchni wskazanej przez skarżącą mogło mieć wpływ na przyznanie płatności. Zasada przekonywania nie może być uznana za zrealizowaną, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.
Obowiązek dokładnego powołania i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji nakłada na organ przepis art. 107 §1 i § 3 k.p.a. Należy podnieść, że Rozporządzenie Komisji (WE) 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) powołane przez organ jako podstawa rozstrzygnięcia, zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2007 r. przez Rozporządzenie Komisji (WE) Nr.1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW) ( Dz. Urz. WE.L.06.368.15). Stosowanie przepisów nieobowiązujących w dacie wydania decyzji jest możliwe o ile przewidują taką możliwość przepisy przejściowe. Obowiązkiem organu, w przypadku gdy stosuje przepis nieobowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia, jest wskazanie podstawy prawnej zastosowania przepisu uchylonego oraz wyjaśnienie jego zastosowania w uzasadnieniu decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę organ wyjaśni jakie jest ostateczne stanowisko skarżącej odnośnie wielkości obszaru dla płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, dokona jego oceny i wyda stosowne rozstrzygnięcie z prawidłowym, spełniającym wymogi art. 107 k.p.a. jego uzasadnieniem.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c, oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit c oraz § 2 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr163, poz. 1348 ze zm.) Sąd ustalił wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie [...] zł oraz kwotę [...] zł. tytułem podatku od towarów i usług.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło